I SA/Wr 1731/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. i T. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 62/05 w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości za 2004r. postanawia przyznać K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Krystyna K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku z tytułu stałej opieki nad chorą matką, z którą utrzymują wspólne gospodarstwo domowe z emerytury matki w kwocie 2.200 zł (brutto). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała wnioskująca strona, że jest właścicielką "zdewastowanego" lokalu użytkowego o powierzchni 261 m², nieużytkowanego od 1998 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej w dniu 18 kwietnia 2014 r. K. K. odebrała wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie czternastu dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, dodatkowych informacji i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie zareagował na to wezwanie w sposób w nim wskazany. Natomiast pismem procesowym z dnia 19 kwietnia 2014 r. oświadczył, że z powodów od siebie niezależnych od roku 2010 nie pracuje i nie osiąga dochodów, z powodu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką nie może być zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie posiadają z matką oszczędności, w tym lokat bankowych, na jego rachunku bankowym znajduje się kwota 4,71 zł, koszty utrzymania jego dwuosobowego gospodarstwa domowego w kwocie 2.600 miesięcznie pokrywa z emerytury matki oraz pożyczek prywatnych, natomiast od czerwca 2013 r. nie korzysta ze wsparcia z Ośrodka Pomocy Społecznej. W treści wniosku o przyznanie prawa pomocy K. K.sformułowała również żądanie ustanowienia pełnomocnika w osobie T. K. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postę-powaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Pra-wo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać - zgodnie z przepisem art. 245 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zwolnieniu od poniesienia ułam-kowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ocenie pod kątem spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest zdolność wniosko-dawcy poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są ich ponoszenie jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy ocenił, że w przypadku skarżącej zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść żadnego, dodatkowego ponad koszty koniecznego utrzymania siebie i swojej matki wydatku. Świadczą o tym, z jednej strony, wysokość dochodu jej dwuosobowego gospodarstwa domowego i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej strony koszty utrzymania tego gospodarstwa domowego, powiększone z uwagi na stan zdrowia matki skarżącej, ponoszone częściowo dzięki pożyczkom. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji. Na marginesie uzasadnienia rozstrzygnięcia wypada wskazać, że żądanie K.K.. ustanowienia T.K. jej pełnomocnikiem z urzędu w ramach przyznania prawa pomocy nie znajduje podstaw w obowiązującym unormowaniu postępowania przed sądami administracyjnymi, które przewiduje zastępstwo procesowe z urzędu przez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika pa-tentowego. Tymczasem referendarzowi sądowemu nie jest znane z urzędu ani z oświadczenia K. K. lub T. K. posiadanie przez tego ostatniego uprawnień zawodowych adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.