I SA/Wr 174/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek,, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 162 i art.163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: O.p. ), odmówił A. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 2015 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności strony za zaległość "A" sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług wynikającego z faktury z dnia 31 grudnia 2009 r. w kwocie 712.008. zł wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Wnioskiem z dnia 10 września 2015 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując, że o wydaniu i wysłaniu na jej adres ww. decyzji dowiedziała się w dniu 3 września 2015 r. po wizycie w siedzibie organu, gdzie poinformowano ją o zwrocie korespondencji do nadawcy z uwagi na jej nie podjęcie przez adresata. Podniosła, że nieodebranie przesyłki nastąpiło bez jej winy, a wskutek zaniedbania Poczty Polskiej, za co strona nie może ponosić odpowiedzialności. W związku z tym strona złożyła reklamację na poczcie. Wskazała również, że adres posiada 2 bramy, których oznaczenie jest prawie identyczne. W okresie nieodbieranej korespondencji, tj. od lutego do maja 2015 r. na klatce schodowej były prowadzone prace renowacyjne i remontowe, które mogły mieć wpływ na ewentualny brak awiz lub ich zagubienie. Zdarzało się, że strona znajdowała korespondencję pod drzwiami lub w materiałach reklamowych. Do wniosku dołączono kopię pisma będącego reklamacją kierowaną do Urzędu Pocztowego nr [...] przy ul. T. [...] we W., zdjęcia drzwi wejściowych do klatek schodowych przy ul. S. [...] i [...], 4 zdjęcia klatki schodowej na których widoczne są skrzynki pocztowe oraz jedno zdjęcie parapetu okiennego na klatce schodowej, na którym wg oświadczenia strony widoczne jest awizo kierowane do jednego z lokatorów. W piśmie z dnia 19 października 2015 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu strona podniosła, że nieodebranie przesyłki nie było z jej winy, bowiem od ponad 8 lat (tj. od roku 2007) nie zamieszkuje w lokalu przy ul. S. [...], lecz w budynku przy al. K. [...] we W., który to lokal stanowi jej centrum życiowe. Nie przebywa ona w ogóle i nie zamieszkuje w lokalu przy ul. S. [...], w którym to lokalu przebywają jej znajomi na zasadzie umowy użyczenia, ponosząc jedynie koszty zużycia mediów, z uwagi na przeprowadzony przez nich remont lokalu. W dalszej części pisma oświadczyła, że z uwagi na problemy finansowe, w związku z uczestnictwem w "A" sp. z o.o. w charakterze członka zarządu, nachodzą ją często pod adresem jej zamieszkania, tj. Al. K. [...] we W., komornicy sądowi i windykatorzy. Chcąc uchronić dzieci przed nachodzeniem nieznajomych osób, nie zgłosiła faktu zmiany adresu zamieszkania do organu podatkowego. Nie składała również podatkowego zeznania rocznego za 2014 r. w związku z czym organ podatkowy nie posiadał jej aktualnych danych adresowych. Stwierdziła, iż organ podatkowy I instancji, pomimo braku posiadania aktualnych informacji o jej adresie zamieszkania dokonywał doręczeń korespondencji pod niewłaściwy adres. Zdaniem strony termin do złożenia odwołania nie rozpoczął biegu. W dniu 26 października 2015 r. strona przedłożyła odpowiedź na reklamację, z której wynika, że w dniach 25 lutego 2015 r., 23 marca 2015 r. oraz 28 kwietnia 2015 r. podjęto próbę doręczenia przesyłek, niemniej z powodu niezastania adresata pod wskazanym adresem pozostawiono w skrzynce pocztowej zawiadomienia informujące o ich nadejściu, analogicznie, postąpiono z zawiadomieniami powtórnymi. Nie stwierdzono nieprawidłowości podczas czynności związanych z doręczaniem przesyłek rejestrowanych, przeznaczonych dla adresatów zamieszkujących przy u. S. [...] we W.. Jak oświadczył listonosz, stale obsługujący ten rejon doręczeń, prace remontowe na klatce schodowej nie stanowiły utrudnień w doręczaniu korespondencji kierowanej na adres strony. Jedynie jedna z przesyłek była obsługiwana przez listonosza obsługującego rejon w zastępstwie, który nie wniósł żadnych uwag co do utrudnień w doręczaniu korespondencji pod tym adresem. Spornym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wymiarowa została prawidłowo doręczona stronie w trybie art. 150 O.p. Zaznaczył, że przesyłka pocztowa zawierająca decyzję organu I instancji była awizowana w dniu 28 kwietnia 2015 r., a następnie w dniu 6 maja 2015 r. Zgodnie z art. 150 § 2 O.p., decyzję należy więc uznać za doręczoną stronie w dniu 12 maja 2015 r., natomiast termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 26 maja 2015 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i na kopercie zawarto wszelkie dane warunkujące domniemanie doręczenia przesyłki. W kwestii oświadczenia strony, iż od 7 lat nie zamieszkuje pod adresem wskazanym organowi podatkowemu jako adres zamieszkania, tj. ul. S. [...] we W., organ podniósł, że z wydruku ewidencji podatników organu podatkowego wynika, ze strona zgłosiła ten adres na formularzu NIP-3 w dniu 3 kwietnia 2002 r. Strona nie informowała organu o zmianie adresu, nie składała również zeznania podatkowego za 2014 r. (oświadczenie strony z dnia 19 października 2015 r.), a więc organ nie mógł wiedzieć o zmianie jej adresu zamieszkania. Organ stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, że bez jej winy nastąpiło niedochowanie terminu do złożenia odwołania, co tym samym wyklucza jego przywrócenie. W skardze, skarżąca wniosła uchylenie postanowienia podnosząc zarzut naruszenia: art. 150 w zw. z art. 148 i art. 149 O.p. przez przyjęcie, że nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] oraz art. 162 O.p. przez uznanie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu strona podniosła, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji została skutecznie doręczona w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej organ podatkowy I instancji, pomimo braku posiadania informacji o aktualnym adresie zamieszkania skarżącej, dokonywał doręczenia korespondencji w sprawie na niewłaściwy, nieaktualny adres. Doręczenia te odbywały się aż sześciokrotnie, co powinno wzbudzić wątpliwości organu co do aktualności adresu zamieszkania skarżącej, co jednak nie nastąpiło, w konsekwencji czego uznano doręczenie korespondencji za skuteczne. Zdaniem skarżącej, organ podatkowy posiadając informacje, że korespondencja pod adresem przy ul. S. [...] we W. nie jest odbierana, powinien podjąć działania w celu ustalenia jej właściwego adresu. Na poparcie powyższego skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie doręczeń pism. Skarżąca stwierdziła, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skutecznie doręczano jej korespondencję w myśl art. 150 O.p. W zakresie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, podkreśliła, że wielokrotnie podawała, iż od ponad 8 lat nie zamieszkuje przy ul. S. [...], a o wydaniu i wysyłaniu na niezamieszkany przez nią adres decyzji dowiedziała się dnia 3 września 2015 r w siedzibie organu podatkowego. Ponadto skarżąca utrzymuje, iż po stronie Poczty Polskiej S.A. doszło do pomyłki, w związku z czym skarżąca uruchomiła procedurę reklamacyjną. Podniesiono również okoliczność remontu na klatce schodowej w której znajduje się lokal mieszkalny uznany przez organ jako adres strony. Skarżąca stwierdziła, że odpowiedź Poczty na reklamację jest jednostronna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. ) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych aktów z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone akty podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt.1 lit.a - c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ). Skarżąca jako okoliczności stanowiące o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wskazała brak skutecznego doręczenia decyzji. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że formułowanie zarzutu nieskutecznego doręczenia decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Wniosek taki opiera się bowiem na założeniu, że decyzje zostały skutecznie doręczone i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. Doręczenie, które nie jest skuteczne nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2005 roku, FSK 2587/04, LEX nr 173329). Jak wynika z treści art. 162 § 1 O.p., przywrócić termin można jedynie w razie gdy doszło do jego uchybienia. Zatem rozstrzygnięcie kwestii uchybienia terminu ma charakter podstawowy dla późniejszego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. O tym, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania stwierdza organ podatkowy w odrębnym postanowieniu, wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Po wydaniu takiego rozstrzygnięcia organ podatkowy, w dalszej kolejności, wydaje postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. W sytuacji, w której istnieje ostateczne postanowienie wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ w toku postępowania o przywrócenie terminu bada jedynie, czy zaistniała druga przesłanka z art. 162 § 1 O.p. a mianowicie, czy zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (tak wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1499/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Osoba zainteresowana ma zaś uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, (sygn. akt IV SA 1153/96, LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca, nie przedstawiła żadnych tego rodzaju okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi. W zamian przedstawiła argumentację, mającą wskazywać na nieskuteczność doręczenia decyzji organu I instancji (doręczenie na nieaktualny adres, nieprawidłowości dotyczące działania poczty - brak zawiadomienie strony o nadejściu przesyłki awiza) Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być uznane powołane przez skarżącą gołosowne twierdzenie, że nie odebrała dwukrotnie awizowanej przesyłki zawierającej decyzję, gdyż w datach wskazanych na kopercie przesyłki pocztowej znajdującej się w aktach sprawy w jej skrzynce pocztowej nie było informacji o próbie doręczenia oraz o złożeniu przesyłki pocztowej w placówce pocztowej. Przyjęcie jedynie oświadczenia strony, że nie odebrała awiza prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. Zaznaczenia wymaga, że kwestia skuteczności doręczenia decyzji została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2015 r., jak również została przesądzona wyrokiem tut. Sądu z dnia 4 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 173/16, a zatem ponowne rozważania kwestii uchybienia terminowi należało uznać za zbędne. W świetle powyższego Sąd stanął na stanowisku, że podważanie skuteczności doręczenia zastępczego w trybie art. 150 O.p. nie może uzasadniać uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. W konsekwencji, Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia i tym samym nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej, co do naruszenia przez organ art. 150 oraz art. 162 O.p. Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, że skargę po myśli art. 151 p.p.s.a. należało oddalić w całości .