I SA/Wr 1797/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-02-20
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny swojej trudnej sytuacji finansowej, gdyż nie przedstawił kompletnych informacji o dochodach i wydatkach swojej rodziny, a także dokumenty dotyczące wynagrodzenia budziły wątpliwości co do wiarygodności. W konsekwencji odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu dotyczącym odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniał to trudną sytuacją finansową po wypadku, niskim wynagrodzeniem oraz obowiązującą rozdzielnością majątkową z żoną. Przedstawił dokumenty potwierdzające leczenie, dochody i wydatki, jednak nie uzupełnił informacji o dochodach żony i szczegółowych wydatkach rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając, że od 6 listopada 2011 r. po wypadku jest w trakcie leczenia, a wynagrodzenie za pracę podlega zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwójką dzieci (ur. w 2006 i 2004 r.). Posiada udział w 1/12 w nieruchomości otrzymanej w spadku po zmarłej siostrze, poza tym nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, że ma ustanowioną z żoną rozdzielność majątkową. W 2004 r. zmarła jego siostra – pomagał rodzicom ratować jej życie, co stało się powodem zakończenia działalności gospodarczej. Dochód uzyskuje ze stosunku pracy w firmie A w kwocie 556,65 zł netto. Miesięczne wydatki obejmują 200 zł (pozycja nieczytelna), 100 zł na energię, 100 zł na wodę i 150 zł na leczenie.
Do wniosku załączono kopie zwolnień lekarskich, wydruk wynagrodzenia za październik i listopad 2011 r., pismo z zakładu pracy prowadzonego przez matkę skarżącego o przeszeregowaniu z wygrodzeniem zasadniczym 750 zł, dokumenty potwierdzające egzekucję z wynagrodzenia, akt notarialny umowy o wyłączeniu wspólności majątkowej, dowód opłat za przedszkole z 2011 r. w wysokości 336 zł oraz liczne kopie dokumentów dotyczących matki, T. K., związanych ze stanem zdrowia i prowadzoną działalnością gospodarczą.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego i jego żony, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.), nadesłane zostały dokumenty dotyczące leczenia szpitalnego skarżącego oraz ponownie dokumenty dotyczące jego matki. Przedłożona została również kopia postanowienia NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. FZ748/11, którym uchylono postanowienie sądu I instancji i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Na podstawie art. 245 § 2 i art. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżący powyższego nie wykazał.
Wprawdzie być może faktycznie nie dysponuje środkami finansowymi, które pozwoliłyby na opłacenie chociażby części kosztów postępowania, jednakże z informacji udzielonych na urzędowym formularzu oraz ze złożonych kopii dokumentów nie można tego wywieść.
Wnioskodawca podaje, że ma niską pensję, mieszka z żoną, z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową i dwójką dzieci w wieku szkolnym. Nie wyjaśnił jednak, wbrew wskazaniom w wezwaniu do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, po pierwsze, czy żona uzyskuje również dochody i w jakiej wysokości, po drugie, jakie rodzina skarżącego ponosi miesięczne wydatki i jakie jest źródło ich finansowania. Nie można bowiem dać wiary, że kwota 560 zł jest wystarczająca na pokrycie nawet podstawowych potrzeb socjalnych 4-osobowej rodziny. Nie zostały też przedłożone jakiekolwiek wydruki z historii posiadanych rachunków bankowych ani oświadczenie, czy w ogóle skarżący lub jego żona takie posiadają. Natomiast podane na urzędowym formularzu zestawienie miesięcznych wydatków nie uwzględnia wydatków na żywność, środki higieny lub na przedszkole.
Niezrozumiale natomiast są zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia skarżącego, które były wystawiane przez jego matkę będącą jednocześnie pracodawcą. Za październik 2011 r. wynagrodzenie wynosiło netto 556,56 zł. Za listopad wnioskodawca nie uzyskał żadnego wynagrodzenia, nie zostały przez pracodawcę odprowadzone jakiekolwiek składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne ani inne potrącenia. Faktycznie w tym czasie skarżący był po wypadku w pracy na chorobowym, jednak nie mógł od razu utracić wynagrodzenia i nadal na pracodawcy ciążyły obowiązki płatnika poszczególnych składek. W rezultacie powyższych ustaleń trudno uznać za wiarygodne przedłożone zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia.
Bez znaczenia jest fakt pozostawania małżonków w rozdzielności majątkowej. W procesie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne są trzy kwestie: sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna wnioskodawcy. Zatem ważne są też relacje rodzinne, wkład poszczególnych jej członków w wysokość budżetu wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzmieniem art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy i wspierania się. W tym stanie rzeczy uzasadnione było żądanie przedłożenia informacji i dokumentów dotyczących finansów żony skarżącego.
Nie można uwzględnić dokumentów dotyczących T.K., która jest matką skarżącego i jego pełnomocnikiem. Nie jest natomiast ani wnioskodawcą, ani nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Końcowo zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny faktycznie zwolnił skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie I SA/Wr 358/11. Jednakże orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym wydawane są na podstawie akt danej sprawy. W niniejszej sprawie natomiast nie było podstaw do uwzględnienia żądania wniosku.
Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należało, iż skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło