I SA/Wr 1807/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-09-11
Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Annetta Chołuj, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę podatnika na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, mimo złożenia przez podatnika wniosku o umorzenie odsetek i podnoszenia przez niego zarzutu przedwczesności postępowania?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę podatnika na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie uzależniają zaliczenia wpłaty od rozpatrzenia wniosku o umorzenie odsetek. Odpowiedzialność podatnika za prawidłowość rozliczenia jest obiektywna i nie zależy od jego winy. W przypadku niewystarczającej wpłaty na pokrycie zaległości i odsetek, wpłata jest zaliczana proporcjonalnie.Stan faktyczny
Podatnik złożył korekty zeznań PIT-38 za lata 2008 i 2009, wykazując zaległości podatkowe i odsetki. Dokonał wpłaty, którą organ podatkowy zaliczył na poczet zaległości i odsetek. Podatnik złożył skargę, zarzucając przedwczesność postanowienia organu odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, oraz podnosząc, że organ powinien był poczekać na rozpatrzenie jego wniosku o umorzenie odsetek. Skarżący kwestionował również okres naliczania odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant: Starszy referent sądowy Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi R.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku dochodowym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia[...]maja 2014 r. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...]w sprawie zaliczenia wpłaty R. J. (dalej: podatnik/strona/skarżący) z dnia [...] grudnia 2013 r. na poczet zaległego podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2008 r., w tym kwotę 37.997,00 zł. na należność główną i kwotę 20.847,00 zł. na poczet odsetek za zwłokę oraz za 2009 r., w tym kwotę 14,50 zł na należność główną i kwotę 6,50 zł na poczet odsetek za zwłokę.
W dniu [...] listopada 2013 r. strona złożyła korektę zeznania PIT-38 za 2008 r., wykazując w korekcie podatek do zapłaty w kwocie 37.997,00 zł., którego termin płatności upłynął z dniem [...] kwietnia 2009 r. oraz korektę zeznania PIT-38 za 2009 r. wykazując w korekcie podatek do zapłaty w wysokości 168.766,00 zł, którego termin płatności upłynął [...] kwietnia 2010 r. Korekty były wynikiem postępowania kontrolnego zakończonego wynikiem kontroli z dnia [...] listopada 2013 r. W dniu [...]grudnia 2013 r. strona dokonała wpłaty w wysokości 58.865,00 tytułem – wskazując - PIT-38 za 2008 r.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. zaliczył dokonaną wpłatę na poczet zaległego podatku dochodowego za 2008 r. w kwocie 37.997,00 zł. oraz na odsetki za zwłokę – kwotę 20.847 zł. naliczone od dnia [...]maja 2009 r. do dnia [...] grudnia 2013 r., oraz za 2009 r. w kwocie 14,50 zł oraz na odsetki za zwłokę - kwotę 6,50 zł wskazując, że pozostaje kwota zaległego zobowiązania podatkowego za 2009 r. w kwocie 10.895,17 zł.
W wyniku zażalenia strony, organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, wskazał na przepis art. 30b ust. 6, art. 45 ust. 1 i 1a pkt 1, art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) stwierdzając, że zeznanie PIT-38 za 2008 r. z wykazaną stratą a zeznanie za 2009 r. z wykazanym podatkiem dochodowym do zapłaty w kwocie 27.757,00 zł zostało sporządzone przez stronę na podstawie informacji PIT-8C otrzymanej z A S.A. , przy czym w dniu [...] lipca 2012 r. oraz [...] lipca 2012 r. A przesłał stronie korekty informacji za lata 2007 i 2008, w których wykazano nie stratę lecz dochód. Strona nie złożyła korekty PIT-38 za lata 2008 i 2009, uczyniła to dopiero po wszczęciu postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności złożonego zeznania PIT-38 za lata 2008 i 2009, wykazując podatek do zapłaty w kwocie odpowiednio 37.997,00 zł i 168.766,00 zł. Wskazał organ na odpowiedzialność podatnika za prawidłowość deklarowania i wykonania swojego zobowiązania, od czego nie uwalnia brak winy podatnika. Omówił konsekwencje nie wypełnienia przez podatnika obowiązku zapłaty podatku w określonym terminie. Przywołał przepisy art. 55 § 1, art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej, przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.) stwierdzając, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek z art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdzając, że strona wniosła o umorzenie odsetek za zwłokę w podatku dochodowym z tytułu zbycia papierów wartościowych w 2008 r. i 2009 r., stwierdził organ, że żaden przepis prawa podatkowego nie wstrzymuje obowiązku zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę z dniem złożenia wniosku o umorzenie odsetek. Podniósł organ, że dokonana wpłata została zaliczona na podstawie art. 55 § 2 w zw. z art. 62 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej na poczet zaległości, w tym odsetki zaliczono odpowiednio od dnia [...] maja 2009 r. i od [...] maja 2010 r. do dnia zapłaty podatku – [...] grudnia 2013 r.
W skardze od powyższego postanowienia skarżący wniósł o jego uchylenie, jak również postanowienia organu I instancji jako rażąco naruszających ogólne zasady postępowania podatkowego oraz przedwczesne wydanie postanowienia, przed ostatecznym rozpatrzeniem wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych, a także przyjęcie do okresu naliczania odsetek okresu prowadzonych postępowań i czynności, na czas których trwania strona nie miała wpływu. Podniósł skarżący, że dane wykazane w zeznaniach dotyczyły przychodów i kosztów uzyskania w wyniku sprzedaży akcji, które strona nabyła w ramach przekształceń spółki B. Transakcje podatkowe były skomplikowane. Podniósł skarżący, że w styczniu 2012 r. organ podatkowy przeprowadził czynności sprawdzające i w protokole z dnia [...] stycznia 2012 r. nie wykazał nieprawidłowości w rozliczeniu i złożonym zeznaniu PIT-38 za 2008 r. i 2009 r. Dopiero w wyniku postępowania kontrolnego, na podstawie jego ustaleń i wyjaśnień, strona sporządziła korektę zeznania za 2008 r. i 2009 r.
Zdaniem skarżącego korekta została przez niego złożona z opóźnieniem, ale nie ponosi za to winy. Wraz z korektą złożył wniosek o umorzenie zaległości w postaci odsetek. Podniósł skarżący, że gdyby postępowanie prowadzone przez urząd kontroli skarbowej zakończone zostało decyzją, to odsetki za pewien okres nie byłyby naliczone, stwierdzając, że nie miał wpływu na czas załatwiania i wyjaśniania sprawy. Powołując się na ogólne zasady postępowania stwierdził skarżący, że organ winien kwestię rozliczenia odsetek od dokonanej wpłaty rozstrzygnąć po rozpatrzeniu wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i argumentację z jego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga na uwzględnienie nie zasługuje.
Na wstępie należy wskazać, że podobna sprawa skarżącego, dotycząca innego okresu rozliczeniowego, była rozstrzygana przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2346/13 oddalił skargę strony. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko tam zaprezentowane, przyjmując je jako własne.
Z bezspornie ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący w dniu [...]listopada 2013 r. złożył do właściwego urzędu skarbowego korekty zeznań PIT-38 za 2008 r. i za 2009 r. , w których wykazał podatek do zapłaty w wysokości odpowiednio 37.997,00 zł i 168.766,00 zł., którego termin płatności upłynął odpowiednio z dniem [...]kwietnia 2009 r. oraz [...]kwietnia 2010 r. Korekty te były wynikiem ustaleń prowadzonego postępowania kontrolnego, zakończonego wynikiem kontroli z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...].
Skarżący w dniu [...] grudnia 2013 r. dokonał wpłaty kwoty 58.865,00 zł., którą to wpłatę organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. zaliczył na poczet zaległego podatku dochodowego za 2008 r. w kwocie 37.997,00 zł. oraz na odsetki za zwłokę – kwotę 20.847 zł. naliczone od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] grudnia 2013 r., oraz za 2009 r. w kwocie 14,50 zł oraz na odsetki za zwłokę kwotę 6,50 zł.
Zdaniem skarżącego wydanie przedmiotowego postanowienia było przedwczesne, winno nastąpić po ostatecznym rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, a także przyjęcie do okresu naliczania odsetek okresu prowadzonych postępowań i czynności, na czas których trwania strona nie miała wpływu.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy na przepis art. 30b ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym także w 2008 i 2009 r., "Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, w tym również dochody, o których mowa w art. 24 ust. 14, i dochody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, a także dochody z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, i obliczyć należny podatek dochodowy", to podatnika obciąża obowiązek prawidłowego rozliczenia podatku dochodowego.
Z ustaleń niniejszej sprawy wynika, że złożone przez skarżącego zeznania PIT-38 wykazujące stratę za 2008 r. i podatek do zapłaty za 2009 r., zostało sporządzone na podstawie informacji PIT-8C otrzymanej z A S.A. W dniu [...]lipca 2012 r. i [...] lipca 2012 r. A przesłał stronie korekty informacji PIT-8C za lata 2007 i 2008. W korekcie informacji wykazano za 2008 r. nie stratę lecz dochód. Skarżący korekty PIT-38 za 2008 r. i za 2009 r. złożył dopiero po wszczęciu postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności złożonych zeznań PIT-38 za 2008 r. i za 2009 r.
Podstawę materialnoprawną odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe podatnika stanowi przepis art. 26 Ordynacji podatkowej wyznaczając zakres jego odpowiedzialności – podatnik odpowiada całym swoim majątkiem, bez ograniczeń kwotowych i wyłączania z niego poszczególnych składników. Odpowiedzialność ta powstaje z mocy prawa, wraz z powstaniem zobowiązania, bez konieczności wydawania jakichkolwiek decyzji przez organ podatkowy – istnieje przez cały okres, w którym ciąży na nim zobowiązanie podatkowe, a kończy się z jego wygaśnięciem.
Odpowiedzialność podatkowoprawna ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy, zamiaru, czy dobrej lub złej woli podatnika. Trafne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, iż brak wiedzy o dokonanej przez A S.A. diametralnej zmianie przedstawionej skarżącemu informacji PIT- 8C wykazującej wyższy dochód do opodatkowania z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i instrumentów finansowych za 2007 r. i za 2008 r. w miejsce wykazanych poprzednio w tych informacjach straty, nie jest argumentem mogącym stanowić o uwolnieniu go od odpowiedzialności za nieprawidłowe rozliczenie zobowiązania w podatku dochodowym. Zauważyć przy tym należy, że zmiana treści informacji przesłana skarżącemu przez A w dniu [...] lipca 2012 r. i [...] lipca 2012 r. za lata 2007 i 2008 nie skutkowała natychmiastową korektą zeznań, którą skarżący złożył dopiero na skutek postępowania kontrolnego.
Ujemną konsekwencją niewywiązania się przez podatnika z obciążającego go obowiązku zapłaty podatku w określonym terminie jest m. in. skutek w postaci naliczenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanej części zobowiązania. Kwestię tę reguluje przepis art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiąc, że "Od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę." W § 4 przepis ten wskazuje, że "Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego." Zgodnie natomiast z treścią art. 55 § 1 "Odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego."
W sytuacji, jak w niniejszej sprawie, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę (§ 2 art. 55 Ordynacji podatkowej).
Skarżący w skardze domaga się uwzględnienia do okresu naliczania odsetek okresu prowadzonych postępowań i czynności, na czas których trwania strona nie miała wpływu oraz odczekania na rozstrzygnięcie organu podatkowego złożonego przez niego wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej.
Kwestię przesłanek decydujących o uwzględnieniu, przy naliczaniu odsetek od zaległości podatkowej, reguluje przepis art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej, które to przesłanki, jak słusznie podnosi organ odwoławczy, nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie.
Ponadto podkreślić należy, że używając tego argumentu skarżący nie określa o jakie okresy naliczania odsetek mu chodzi, o jakie czynności, na czas trwania których skarżący nie miał wpływu, miałyby w sprawie zaistnieć.
Także w odniesieniu do wniosku skarżącego zarzucającego przedwczesność wydanego postanowienia, bez oczekiwania na wynik postępowania toczącego się z jego wniosku o umorzenie tychże odsetek, prawidłowo stwierdził organ brak podstaw w obowiązujących przepisach, uzależniających niniejsze postępowanie od rozstrzygnięcia postępowania w zakresie ulgi podatkowej, wskazując na przepis § 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.).
Reasumując podnieść należy, że skarżący był zobowiązany rozliczyć się z podatku dochodowego, w tym także z tytułu zbycia papierów wartościowych, w terminie do dnia [...]kwietnia 2009 r. za 2008 r. oraz w terminie do dnia [...] kwietnia 2010 r. za 2009 r., przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że to A S.A., wydając mu pierwotnie błędną informację, pośrednio wpłynął na treść złożonych przez niego zeznań PIT-38, które skarżący skorygował w dniu [...] listopada 2013 r., w wyniku postępowania kontrolnego.
Ma to o tyle znaczenie dla skarżącego, że może on dochodzić wyrównania szkody będącej wynikiem błędnej informacji, na drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Z tego też względu uznać należy, iż zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie, rozliczające dokonaną wpłatę przez skarżącego, jest zgodne z omówionymi wyżej przepisami, co skutkuje uznaniem, iż ze względu na brak wyczerpania przesłanek wskazanych w przepisie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ), na podstawie przepisu art. 151 tej ustawy skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło