I SA/Wr 181/14

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-03-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może miarkować wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu poniżej stawek minimalnych, jeśli uzna, że udzielona pomoc prawna nie odpowiadała wymogom profesjonalizmu i należytej staranności, mimo że pełnomocnik wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego zarzucając sprzeczne z prawem miarkowanie kosztów?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, może przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej powiększonej o VAT, jeśli uzna, że pomoc prawna nie była świadczona z należytą starannością, nawet jeśli pełnomocnik wniósł sprzeciw zarzucając miarkowanie poniżej stawek minimalnych. Sąd podziela stanowisko NSA, że przyznane pełnomocnikowi koszty nie mogą być niższe od właściwych stawek minimalnych.
Stan faktyczny
Pełnomocnik strony, radca prawny S. M., ustanowiony z urzędu w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz sądowy przyznał wynagrodzenie w kwocie niższej niż wnioskowana, stosując metodę miarkowania kosztów z uwagi na uznanie, że pomoc prawna nie odpowiadała wymogom profesjonalizmu. Pełnomocnik wniósł sprzeciw od tego postanowienia, zarzucając sprzeczne z prawem miarkowanie kosztów poniżej stawek minimalnych. Sąd rozpoznał sprzeciw, przyznając wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej powiększonej o VAT.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu S. M. wynagrodzenie w kwocie 2.952 zł (w tym VAT 552 zł) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku pełnomocnika strony – radcy prawnego S. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: przyznać radcy prawnemu S. M. wykonującemu zawód w kancelarii A z siedzibą we Wrocławiu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 2.952 (słownie: dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa 00/100) zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 552 (słownie: pięćset pięćdziesiąt dwa 00/100)zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W sprawie D. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu samodzielnie sporządzoną skargę na oznaczoną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wyniosła 22.017 zł. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego S. M. Pełnomocnik uzyskał informację na ten temat najpóźniej w dniu 27 sierpnia 2014 r., co przyznał treści pisma procesowego z dnia 29 września 2014 r. W tym samym piśmie pełnomocnik przyznał, że jest świadom "lakonicznego uzasadnienia skargi" oraz obszerności akt sprawy. Wyznaczony z urzędu radca prawny reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w tym złożył pismo procesowe z dnia 27 października 2014 r. zatytułowane "Uzupełnienie skargi", reprezentował stronę skarżącą na rozprawie przed Sądem, której pierwszy termin (16 października 2014 r.), na wniosek tego pełnomocnika, został zmieniony na dzień 20 listopada 2014 r., oraz złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 20 listopada 2014 r. W wyżej wskazanym piśmie procesowym z dnia 27 października 2014 r. wyznaczony z urzędu radca prawny sformułował zarzuty wobec zaskarżonej decyzji oraz prowadzącego do jej wydania postępowania. Wskazał jednocześnie że z uwagi na wyznaczony termin posiedzenia Sądu nie było możliwe wyczerpujące uzupełnienie skargi. Na rozprawie pełnomocnik procesowy wyznaczony z urzędu złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych, w którego treści zawarł oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z urzędu wskazać trzeba, że ten sam pełnomocnik procesowy wyznaczony z urzędu występował w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach zarówno skarżącej dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2007, 2008, 2009, 2010 i 2011 (sygn. akt odpowiednio I SA/Wr 174/14, I SA/Wr 176/14, I SA/Wr 178/14, I SA/Wr 180/14 i I SA/Wr 182/14), w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi odpowiednio 25.602 zł, 19.018 zł, 9.774 zł, 21.021 zł i 6.986zł, jak i D. M. dotyczących tego samego zobowiązania podatkowego z tych samych lat (sygn. akt odpowiednio I SA/Wr 175/14, I SA/Wr 177/14, I SA/Wr 179/14, I SA/Wr 181/14 i I SA/Wr 183/14), w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi odpowiednio 25.705 zł, 19.427 zł, 9.939 zł, 22.017 zł i 7.107 zł. Z akt tych sprawy wynika, że wyznaczony z urzędu radca prawny przeglądał w dniu 23 października 2014 r. jedynie akta sądowe sprawy o sygn. akt I SA/Wr 176/14 oraz akta administracyjne wspólne dla wszystkich wyżej wskazanych spraw. We wszystkich tych sprawach pełnomocnik procesowy wyznaczony z urzędu podjął na etapie postępowania sądowoadministracyjnego w pierwszej instancji tożsame czynności procesowe. W piśmie procesowym z dnia 15 września 2014 r. wyznaczony z urzędu radca prawny wskazał, że usługi prawne wykonywane w ramach udzielonego stronie skarżącej prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki partnerskiej A z siedzibą we W.. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 26 stycznia 2015 r., referendarz sądowy przyznał ww. radcy prawnemu z tytułu świadczonej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie 738 zł, w tym, podatek od towarów i usług w kwocie 138 zł. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, przyznane pełnomocnikowi wynagrodzenie zostało obliczone przy zastosowaniu metody miarkowania kosztów, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. w Dz. U. z 2013 r. poz. 490; dalej: rozporządzenie). Uzasadniając zastosowaną metodę miarkowania referendarz sądowy wskazał, że radca prawny występujący w niniejszej sprawie z urzędu został ustanowiony w dziesięciu analogicznych sprawach, konsekwencją czego było podejmowanie tożsamych czynności procesowych w każdej z tych spraw, natomiast czynności te znamionują się niekompletnym, przyznanym przez samego pełnomocnika, odniesieniem do sposobu prowadzenia postępowania podatkowego prowadzącego do wydania zaskarżonych decyzji, referendarz sądowy ocenił, że pomoc prawna udzielona z urzędu przez tego radcę prawnego nie odpowiadała w dostateczny sposób wymogom profesjonalizmu i należytej staranności. Wskazując na powyższe, referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w wysokości ¼ kosztów jakie wynikają ze stawki określonej w § 6 pkt 5) Rozporządzenia. W dniu 2 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) radca prawny S. M. wniósł sprzeciw od tego postanowienia zarzucając sprzeczne z prawem miarkowanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu poniżej stawek minimalnych w rozumieniu Rozporządzenia. Podniósł, że dla należnego mu wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną nie ma znaczenia to, do ilu spraw został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu oraz, czy podejmowane przez niego w tych sprawach czynności procesowe (składane pisma) były identyczne. Zwrócił jednocześnie uwagę na obszerność materiału dowodowego (6 kartonów akt administracyjnych) oraz wskazał, że w toku zapoznawania się z aktami administracyjnymi pełnomocnik ten wykonał ponad 300 zdjęć dokumentów, które musiał przeczytać. Niezależnie od tego faktu, pełnomocnik zapoznał się dodatkowo z dokumentacją przedłożoną mu przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprawa będąca przedmiotem rozpoznania dotyczy wniosku pełnomocnika (radcy prawnego) o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, świadczonej na rzecz skarżącej z urzędu. W myśl art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków Według § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stawkę minimalną oblicza się na podstawie § 6 rozporządzenia. Mając na uwadze, że wartość przedmiotu sporu w sprawie wyniosła 22.017 zł, stawkę minimalną dla biorącego w niej udział pełnomocnika z urzędu należało przyjąć na podstawie § 6 pkt 5 rozporządzenia, tj. w kwocie 2.400 zł. Sąd podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przyznane pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu obejmują opłatę nie niższą od właściwych stawek minimalnych (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 2014/13 i powołane tam orzecznictwo; publ. CBOSA). Przyznane pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 2.400 zł, jako że pomoc prawną świadczył on z urzędu, Sąd, stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, podwyż-szył o stawkę 23% VAT przewidzianą dla tego rodzaju czynności stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie radcy prawnego, wynosi w sprawie 552 zł (23% kwoty 2.400 zł). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 6 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i § 2 ust. 3 rozporządzenia orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło