I SA/Wr 183/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-02-23
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przyznać radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie w kwocie wyższej niż przyznana przez referendarza sądowego, pomimo że pełnomocnik był ustanowiony w wielu analogicznych sprawach i podejmował tożsame czynności procesowe?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie w kwocie wyższej niż przyznana przez referendarza, jeśli uzna, że miarkowanie kosztów przez referendarza było nieprawidłowe. Sąd powinien przyznać wynagrodzenie nie niższe od stawek minimalnych określonych w przepisach, uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia i obowiązującą stawkę podatku VAT. Okoliczność, że pełnomocnik był ustanowiony w wielu analogicznych sprawach i podejmował tożsame czynności, nie może stanowić podstawy do drastycznego obniżenia wynagrodzenia poniżej stawek minimalnych.Stan faktyczny
Pełnomocnik strony, radca prawny S. M., ustanowiony z urzędu w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz sądowy przyznał wynagrodzenie w kwocie 369 zł, stosując metodę miarkowania kosztów ze względu na prowadzenie przez pełnomocnika wielu analogicznych spraw i nieprecyzyjne zapoznanie się z aktami. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, domagając się wyższego wynagrodzenia, argumentując, że miarkowanie poniżej stawek minimalnych jest sprzeczne z prawem. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu S. M. wynagrodzenie w kwocie 1.476 zł (w tym 276 zł podatku VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku pełnomocnika strony – radcy prawnego S. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: przyznać radcy prawnemu S. M. wykonującemu zawód w kancelarii M. & M. Spółka Partnerska Radców Prawnych z siedzibą we W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 1.476 (słownie: tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 276 (słownie: dwieście siedemdziesiąt sześć) zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Na tej podstawie, Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych we W., wyznaczył skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego S. M.
W piśmie z dnia 17 listopada 2014 r., złożonym na rozprawie, pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Oświadczył jednocześnie, że koszty te nie zostały w żadnej części pokryte.
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D.M., nie orzekając o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2015 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 26 stycznia 2015 r., referendarz sądowy przyznał ww. radcy prawnemu z tytułu świadczonej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie 369 zł, w tym, podatek od towarów i usług w kwocie 69 zł. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, przyznane pełnomocnikowi wynagrodzenie zostało obliczone przy zastosowaniu metody miarkowania kosztów o jakiej mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. w Dz. U. z 2013 r. poz. 490 – dalej: rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych).
Uzasadniając zastosowaną metodę miarkowania referendarz sądowy wskazał, że wyznaczony pełnomocnik został ustanowiony w dziesięciu analogicznych sprawach, w których podejmował tożsame czynności procesowe. Dodatkowo, zdaniem referendarza, pełnomocnik z urzędu w sposób nie dość staranny i nie dość wyczerpujący zapoznał się z obszernymi aktami sprawy, czego konsekwencją był brak należytego sporządzenia przez niego w sprawie pisma procesowego, które miało stanowić uzupełnienie skargi sporządzonej osobiście przez skarżącą.
Wskazując na powyższe, referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w wysokości ¼ kosztów jakie wynikają ze stawki określonej w § 6 pkt 4) rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
W dniu 2 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) radca prawny S. M. wniósł sprzeciw od tego postanowienia zarzucając sprzeczne z prawem miarkowanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu poniżej stawek minimalnych w rozumieniu ww. rozporządzenia. Podniósł, że dla należnego mu wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną nie ma znaczenia to, do ilu spraw został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu oraz, czy podejmowane przez niego w tych sprawach czynności procesowe (składane pisma) były identyczne. Zwrócił jednocześnie uwagę na obszerność materiału dowodowego (6 kartonów akt administracyjnych) oraz wskazał, że w toku zapoznawania się z aktami administracyjnymi pełnomocnik ten wykonał ponad 300 zdjęć dokumentów, które musiał przeczytać. Niezależnie od tego faktu, pełnomocnik zapoznał się dodatkowo z dokumentacją przedłożoną mu przez stronę.
Z urzędu należy wskazać, że wyznaczony z urzędu radca prawny S. M. występował w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach zarówno skarżącej B. M. a dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2007, 2008, 2009, 2010 i 2011 (sygn. akt odpowiednio I SA/Wr 174/14, I SA/Wr 176/14, I SA/Wr 178/14, I SA/Wr 180/14 i I SA/Wr 182/14), w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi odpowiednio 25.602 zł, 19.018 zł, 9.774 zł, 21.021 zł i 6.986zł, jak i w sprawach D. M. dotyczących tego samego zobowiązania podatkowego z tych samych lat (sygn. akt odpowiednio I SA/Wr 175/14, I SA/Wr 177/14, I SA/Wr 179/14, I SA/Wr 181/14 i I SA/Wr 183/14), w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi odpowiednio 25.705 zł, 19.427 zł, 9.939 zł, 22.017 zł i 7.107 zł.
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi 7.107 zł.
Z urzędu również wskazać należy, że świadcząc w sprawie pomoc prawną z urzędu ww. pełnomocnik złożył w dniu 27 października 2014 r. pismo procesowe, zatytułowane "uzupełnienie skargi" (analogiczne pismo pełnomocnik złożył również w dniu 17 listopada 2014 r.), był obecny na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. oraz złożył wniosek o uzasadnienie wyroku.
W piśmie procesowym z dnia 15 września 2014 r. wyznaczony z urzędu radca prawny wskazał, że usługi prawne wykonywane w ramach udzielonego stronie skarżącej prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki partnerskiej M. & M. Spółka Partnerska Radców Prawnych z siedzibą we W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Sprawa będąca przedmiotem rozpoznania dotyczy wniosku pełnomocnika (radcy prawnego) o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, świadczonej na rzecz skarżącego z urzędu.
W myśl art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków
Z kolei, w odniesieniu do radców prawnych, szczegółową regulację we wskazanej materii zawiera rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. w Dz. U. z 2013 r. poz. 490 – dalej: rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a) tego rozporządzenia, w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stawkę minimalną oblicza się na podstawie § 6 ww. rozporządzenia.
Mając na uwadze, że wartość przedmiotu sporu w sprawie wyniosła 7.107 zł, stawkę minimalną dla biorącego w niej udział pełnomocnika z urzędu należało przyjąć na podstawie § 6 pkt 4) rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tj. w kwocie 1.200 zł.
Sąd podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przyznane pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu obejmują opłatę nie niższą od właściwych stawek minimalnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 2014/13 i powołane tam orzecznictwo; dostępny na stronie – https://cbois.nsa.gov.pl).
Przyznane pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 1.200 zł, jako że pomoc prawną świadczył on z urzędu, Sąd, stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, podwyższył o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie radcy prawnego, wynosi w sprawie 276 zł (23% kwoty 1.200 zł).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 6 pkt 4) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a) i § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło