I SA/Wr 1834/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-11
Skład orzekający: Artur Mudrecki, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na podróż służbową mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w danym roku podatkowym, jeśli podatnik nie wykazał bezpośredniego związku między tymi wydatkami a przychodem osiągniętym w tym roku?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na podróż służbową mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko wtedy, gdy podatnik wykaże istnienie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między poniesieniem wydatku a osiągnięciem lub zwiększeniem przychodu w danym roku podatkowym. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku, a organy podatkowe dokonują oceny przedstawionych dowodów w granicach swobodnej oceny dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej o wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodu wydatków na zakup biletów lotniczych oraz koszty delegacji służbowych. Skarżący kwestionowali brak uznania tych wydatków za koszt uzyskania przychodu, argumentując, że przyczyniły się one do zwiększenia przychodów firmy w kolejnych latach. Organy podatkowe uznały, że brak było dowodów na bezpośredni związek tych wydatków z przychodem osiągniętym w 1998 roku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Artur Mudrecki Sędziowie: WSA Grzegorz Gocki Asesor sąd. Marzena Łozowska (spr.) Protokolant: ref. stażysta Anna Frydryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. M., L. P. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oddala skargę.
Inspektor Kontroli Skarbowej w decyzji z dnia [...] Nr [...] wyłączył z kosztów uzyskania przychodu 1998 roku łączną kwotę 41.399,86 zł. z tytułu zakupu biletów lotniczych na trasę [...] oraz z tytułu rozliczenia dwóch delegacji wystawionych dla p. L. P. oraz dla p. I. G., a które dotyczyły wyjazdu do C., H., M., J. i R. okresie od 16 kwietnia 1998 r. do 7 maja 1998 r. W toku czynności kontrolnych nie stwierdzono bowiem, przychodów osiągniętych 1998 r., pozostających związku z wyżej wymienionymi wydatkami. Rozstrzygnięcie oparto o przepis art. 22 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.).
Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, w którym kwestionowano nie uznanie, na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za koszt uzyskania przychodów wydatków dotyczących zakupu dwóch biletów lotniczych jak również kosztów delegacji służbowej właściciela firmy oraz jej pracownika. Skarżący nie zgadzali się z interpretacją art. 22 ust.1 ustawy, co do wymogu wystąpienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między poniesionym wydatkiem, a przychodem w danym roku podatkowym jak to przyjął organ I instancji. Podniesiono, iż na pewno koszty podróży służbowej przyczyniły się do zwiększenia przychodów firmy w kolejnych latach. Jako rezultat został wskazany kontrakt zawarty z firmą A na dostawę ryb.
Izba Skarbowa w O. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy argumentując, iż w roku 1998 nie wystąpił przychód z transakcji z dostawcami [...]. W szczególności przedkładany przez skarżących wykaz dostaw filetów z mintaja pochodzącego z C. obejmował faktury wystawione wyłącznie przez dostawców zachodnioeuropejskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzupełniony w trakcie postępowania odwoławczego o dodatkowe dowody jak: rachunki za noclegi, bilety lotnicze, potwierdzały jedynie pobyt wyżej wskazanych osób w tym czasie i w wymienionym miejscu, jednakże brak było dowodów świadczących o tym, iż pobyt ten miał związek z uzyskaniem przychodu. Ponadto nie przedłożono, mimo wezwań, żadnych dowodów świadczących o tym, iż przygotowywano się do wyjazdu np. w postaci wcześniejszych uzgodnień z działającymi na tym terenie firmami odnośnie daty i miejsca spotkania, zgłoszonych potwierdzeń uczestnictwa.
Dowody, na które powoływali się skarżący w postaci listy firm rybackich oraz adresy eksporterów rybnych, kserokopie wizytówek nie stanowiły, zdaniem Izby Skarbowej, wystarczających dowodów na to, iż przedmiotowa podróż w 1998 r. przyniosła wymierne efekty w postaci podpisania kontraktów na dostawę ryb. Organ II instancji powołał się również na fakt, iż poza brakiem umów, nie prowadzono żadnej korespondencji handlowej bezpośrednio po odbyciu podróży. Wprawdzie skarżący przedłożyli faksy pism nadesłanych z firm [...], jednakże dotyczyły one roku 1999. Ponadto Izba Skarbowa po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniła, iż kontrakt, na który powołuje się skarżący z firmą A na dostawę ryb był efektem negocjacji prowadzonych w 1999 r. i został podpisany w listopadzie 1999 r.
Tak więc w sprawie brak było jakichkolwiek dowodów, iż odbyta podróż służbowa w okresie od 16 kwietnia do 7 maja 1998 r. pozostała w związku z przychodem z prowadzonej działalności w 1998 r.
Decyzja Izby Skarbowej stała się przedmiotem skargi wniesionej do NSA. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, zarzucali, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istota zarzutów sprowadzała się do zasadności nie uznania za koszt uzyskania przychodu wydatków związanych z wyjazdem służbowym skarżącego oraz pracownika firmy do P., S., H., M., T. i M. Skarżący podnosili na poparcie swojego stanowiska argumenty, które były zawarte w odwołaniu od decyzji. Ponadto przedłożyli zaproszenia na targi rybne w H. dniach 5-7 maja 1999 r., i w S. Strona skarżąca powołała się również na pismo Generalnego Dyrektora Firm Transportowych w S. z dnia 29.05.2001 r., którego treść miała potwierdzać, iż skarżący wizytę w C. rozpoczął od spotkania z konsulem Polski i wymienionym wyżej Generalnym Dyrektorem, którzy przekazali informacje o firmach oraz adresy eksporterów rybnych.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Spór jaki wiodą strony na etapie postępowania sądowo-administracyjnego dotyczy wyłącznie oceny zasadności niezaliczenia poniesionych przez skarżącego wydatków związanych z wyjazdem w okresie od 16.04.1998 r. do 7.05.1998 r. do C., H., M., J. i R. – do kosztów uzyskania przychodów 1998 r.
Sąd zauważa, że wykładnia pojęcia kosztów uzyskania przychodów, jaką zaprezentowała Izba Skarbowa, jest trafna i zgodna z wykładnią wielokrotnie prezentowaną przez NSA w jego orzecznictwie.
Art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DZ.U. Nr 90 z 1993 r., poz. 416 ze zm.) zawiera ogólną definicję kosztów uzyskania przychodów. W myśl tego przepisu kosztem uzyskania przychodów poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 cytowanej ustawy.
Podkreślić należy, iż pojęcie kosztów uzyskania przychodów nie jest instytucją samodzielną, ustawodawca wiąże pojęcie kosztów z pojęciem przychodu. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to pomiędzy tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. Chodzi tu przy tym o konkretne przychody, osiągane w danym roku podatkowym, a nie o bliżej nieokreślone przychody, które będą osiągnięte w niewiadomym czasie lub też w ogóle nie będą osiągnięte (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt ISA/Wr 1118/00, 10 grudnia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 257/98, oraz z dnia 22 września 1997 r., sygn. akt ISA/Ka 354/96).
Należy zwrócić uwagę, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, ponieważ to ona z faktu tego wywodzi skutki prawne w postaci zaliczenia tego wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy wydatkami a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów nie dostarczył sam podatnik. Organy skarbowe nie muszą tu niczego udowadniać, a do ich kompetencji należy ocena przedstawionych przez podatnika twierdzeń i dowodów. Oceny tej organy podatkowe dokonują w granicach swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1999 r., sygn. akt III S.A. 5688/98 oraz z dnia 24 maja 2000 r., sygn. akt I S.A./Ka 2121/98).
Odnosząc wyżej poczynione spostrzeżenia do ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że w ocenie Sądu skarżący w toku całego postępowania nie wykazał istnienia związku pomiędzy zakwestionowanymi wydatkami, a uzyskanym w 1998 roku przychodem.
Przytoczone przez skarżącego dowody potwierdzają jedynie fakt odbycia podróży, natomiast nie wskazują, jaki miała ona związek z przychodem roku 1998. Dowody w postaci przedłożonej korespondencji, kontrakty zawarte z firmami [...] nie dotyczyły badanego roku podatkowego. Nadto organy podatkowe słusznie uznały, iż brak jest dowodów, które wskazywałyby na prowadzenie wcześniejszych uzgodnień dotyczących daty i miejsca spotkań, zgłoszonych potwierdzeń uczestnictwa z firmami, z którymi miały być prowadzone rozmowy handlowe. Nie przedłożono również dowodów na okoliczność, iż podróż skutkowała nawiązaniem kontaktów handlowych.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych, że podatnik do kosztów uzyskania przychodów zaliczył wydatki, co do których nie wykazał, iż pozostawały one w bezpośrednim związku z uzyskanym przezeń przychodem. Dokonane w tym zakresie ustalenia organów podatkowych, oparte były o swobodną i wszechstronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż stanowisko organów podatkowych jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a w szczególności odpowiadają treści art. 22 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, stwierdzić należy, iż wszystkie poczynione uwagi w pełni potwierdzają sformułowaną już wyżej ocenę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do jej uchylenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło