I SA/Wr 1855/06

WyrokWSA we Wrocławiu2007-06-19

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli zobowiązanie podatkowe stało się wymagalne po jego odwołaniu z funkcji, a spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości pomimo istnienia przesłanek do jej ogłoszenia?
Ratio decidendi
Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest ograniczona czasowo do okresu pełnienia funkcji. Jednakże, jeśli spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości pomimo istnienia przesłanek (np. majątek nie wystarcza na pokrycie długów), a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku lub nie wskazał mienia spółki na pokrycie zaległości, może ponosić odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w czasie pełnienia funkcji, nawet jeśli wymagalność konkretnego zobowiązania przypada na okres po jego odwołaniu. Termin płatności podatku VAT powstaje z mocy prawa, a nie na skutek decyzji, co oznacza, że zobowiązanie za dany miesiąc staje się wymagalne z dniem 25 następnego miesiąca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności L. S. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki A Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. L. S. została odwołana z funkcji prezesa zarządu spółki w marcu 2002 r. Organy podatkowe orzekły o jej odpowiedzialności, uznając, że mimo odwołania, ponosi odpowiedzialność za zaległości, które powstały w czasie jej kadencji, a spółka nie złożyła wniosku o upadłość pomimo istnienia przesłanek. L. S. kwestionowała wymagalność zobowiązania po dacie jej odwołania oraz brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Protokolant Sylwia Wiązowska-Grehl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności L. S.– jako osoby trzeciej – za zaległość podatkową A Sp. z o.o. w J. G. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w J. G. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności L. S., jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. w kwocie [...], odsetki za zwłokę w kwocie [...] oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]. Jak wynika z akt sprawy, A sp. z o.o. w J. G. – dalej: Spółka, została wpisana do rejestru handlowego w dniu 27.01.1999 r., a zgodnie z umową spółki do jej pierwszego zarządu zostali powołani: L. S. – jako Prezes oraz L. Ż. jako Wiceprezes. Według informacji Spółki z dnia 19.03.2002 r. L. S. została odwołana z funkcji prezesa zarządu dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. określił A sp. z o.o. zaległość podatkową, odsetki za zwłokę oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za grudzień 1999 r. W związku z niewyegzekwowaniem należności od spółki A organ postanowieniem z dnia [...] wszczął wobec skarżącej postępowanie w sprawie jej odpowiedzialności, jako członka zarządu, za zobowiązania podatkowe w/w spółki, zakończone wydaniem powołanej na wstępie decyzji z dnia [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji L. S. zarzuciła organowi naruszenie art. 51 i art. 116 § 2 i 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity z 2005 r., Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: op. Zdaniem podatniczki organ bezpodstawnie obciążył ją odpowiedzialnością za zobowiązania spółki powstałe w okresie, gdy nie była członkiem zarządu. Jak twierdziła, organ błędnie przyjął, że zobowiązanie określone decyzją z dnia [...], wydaną dla Spółki, było wymagalne przed dniem 19.03.2002 r. Zarzuciła również, że organ nie uwzględnił dowodów przedłożonych przez stronę, zmierzających do wykazania, iż trwanie spółki było wolą udziałowców, a nie zarządu oraz przyczyn, z jakich skarżąca została odwołana z zarządu. Twierdziła, że wskazała organowi mienie wystarczające na pokrycie należności Skarbu Państwa, które jednak zostało sprzedane za niższą cenę z winy organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie uwzględnił zarzutów odwołania i powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uznał, że postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec Spółki, okazało się bezskuteczne, gdyż nie pozwoliło na ściągnięcie kwoty wystarczającej nawet na pokrycie kosztów egzekucyjnych. Nie uznał za zasadne argumentów skarżącej, iż zobowiązanie spółki stało się wymagalne dopiero 19.03.2002 r., tj. po jej odwołaniu z funkcji prezesa zarządu i wskazał, że decyzja, z której wynikała zaległość oraz odsetki za zwłokę miała charakter określający. Podatek zatem stawał się wymagalny 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Uznał, że również przedstawione przez Spółkę dokumenty nie dowodziły, iż nie ponosiła winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Powołując się na przepisy art. 1 i 5 Prawa Upadłościowego organ dowodził, że skarżąca była obowiązana zgłosić taki wniosek już w momencie, w którym majątek Spółki nie wystarczał na pokrycie długów. Taka sytuacja wystąpiła już pod koniec 1999 r., jak bowiem wynika z bilansu Spółki, jej majątek trwały i obrotowy wynosił wówczas [...], a tym samym nie pokrywał zobowiązań wobec dostawców, które wynosiły [...]. Nie uznał organ za zasługujące na uwzględnienie argumentów skarżącej, iż trwanie Spółki było wolą udziałowców – o czym miały świadczyć przedłożone w postępowaniu uchwały zgromadzenia wspólników A sp. z o.o. w sprawie zatwierdzenia bilansów Spółki za kolejne lata oraz udzielenia skwitowania zarządowi Spółki. Dokumenty te, zdaniem organu, nie spełniały wymogów wynikających z art. 253 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 27.06.1934 r. Kodeks Handlowy, który – w sytuacji bilansu wykazującego straty przewyższające sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego - zobowiązywał zarząd do bezzwłocznego zwołania zgromadzenia wspólników celem podjęcia decyzji, co do dalszego istnienia spółki. Ponadto skarżąca winna była prowadzić sprawy spółki w sposób uwzględniający zarówno interes Spółki, jak i innych podmiotów gospodarczych. W skardze na powyższą decyzję L. S. powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła również, że pierwotna decyzja, określająca Spółce zobowiązanie podatkowe, została następnie uchylona i postępowanie toczyło się ponownie. Do czasu jego zakończenia nie było przesądzone istnienie zaległości podatkowej oraz jej wysokość. Niewątpliwie zaległość ta wpływała znacząco na sytuację majątkową Spółki i do czasu jej określenia w decyzji nie było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto skarżąca podkreślała, że organ nie wyjaśnił dostatecznie, czy przesłanki takie wystąpiły w czasie, gdy skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu, nie uwzględnił bowiem wniosku strony o powołanie biegłego w tym zakresie. Organ oparł się na bilansach spółki, które – zdaniem skarżącej – nie dawały pełnego obrazu sytuacji finansowej spółki, bowiem strata wynikała także z przyczyn niemających wpływu na kondycję majątkową A sp. z o.o. – takich, jak różnice kursowe. Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – dalej w skrócie p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za bezzasadną. W prawie podatkowym odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe spoczywa co do zasady na podatniku, a więc tym podmiocie, na którym ciąży obowiązek podatkowy. Za swoje działania lub zaniechanie odpowiadają, w zakresie określonym w ustawie, także płatnik i inkasent. Zarazem ustawodawca dopuścił w szczególnych wypadkach, aby za zobowiązanie podatkowe podatnika odpowiadał inny podmiot. Możliwość taka została wyrażona w art. 107 op, w którym stwierdzono, iż w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 op za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. W myśl § 3 tego artykułu osoby trzecie odpowiadają również za: 1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; 3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; 4) koszty postępowania egzekucyjnego. Obciążenie osoby trzeciej odpowiedzialnością za zobowiązania podatnika, płatnika lub inkasenta jest uwarunkowane uprzednim potwierdzeniem istnienia zaległości podatkowej po stronie tych osób. Zaległość ta może wynikać z deklaracji lub decyzji podatkowej, doręczonej w/w podmiotom. Z kolei odpowiedzialność osoby trzeciej za cudze zobowiązania podatkowe powstaje na skutek wydania i doręczania jej decyzji orzekającej o tej odpowiedzialności oraz o jej zakresie (art. 108 § 1 op). Zgodnie z § 1 tego przepisu o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Jednocześnie w myśl § 2. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; (...) 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w przypadku, o którym mowa w §3. W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a (§ 3). Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (§4). Wypada podkreślić, że w świetle przepisów Ordynacji podatkowej organ podatkowy, w razie zaistnienia okoliczności uzasadniającej obciążenie osoby trzeciej odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe innego podmiotu, jest obowiązany wydać taką decyzję. Nie ma on możliwości odstąpienia od wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej (vide wyrok NSA z 05.09.2002 r. , sygn. akt I SA/Po 3214/00, POP 3/2003, poz. 65). Poszczególne kategorie osób trzecich, odpowiadających za cudzy dług podatkowy, oraz przesłanki i warunki orzeczenia o ich odpowiedzialności zostały z kolei szczegółowo określone w art. 109 -119 op. Podstawą orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki był art. 116 op. W myśl tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Według § 2 tego przepisu odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki można obciążyć także byłego członka zarządu (§ 3) – z tym że odpowiedzialność ta jest ograniczona do zobowiązań powstałych w okresie pełnienia przez nich funkcji członków zarządu. Treść powołanych przepisów wskazuje, że odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki jest ograniczona: 1) czasem powstania zobowiązań podatkowych spółki, które następnie przekształciły się w zaległości podatkowe – do okresu pełnienia przez członków zarządu swoich funkcji; 2) bezskutecznością egzekucji prowadzonej z majątku spółki; 3) niewykazaniem przez członka zarządu okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność, wymienionych w art. 116 § pkt 1 i 2. W przekonaniu skarżącej L. S., w jej sprawie wystąpiły wszystkie wskazane powyżej przesłanki wyłączające jej odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki A. Skarżąca twierdziła, że zobowiązanie podatkowe, wynikające z decyzji wymiarowej z dnia [...], kierowanej do Spółki, stawało się wymagalne dopiero 19.03.2002 r., a więc już po jej odwołaniu z funkcji prezesa zarządu A sp. z o.o. Pogląd ten jest całkowicie nietrafny. Wskazany przez skarżącą termin wymagalności podatku – 19.03.2002 r., liczony jako 14 dni od dnia doręczenia Spółce decyzji, byłby terminem właściwym tylko w wypadku decyzji o charakterze konstytutywnym, a więc takiej, na mocy której zobowiązanie podatkowe powstaje. Wynika to z art. 47 § 1 op, który wyraźnie stwierdza, iż "termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego". Wspomniana decyzja z dnia [...] w sprawie podatku VAT za grudzień 1999 r. miała charakter ustalający jedynie w części dotyczącej tzw. dodatkowego zobowiązania podatkowego, będącego rodzajem dodatkowej sankcji, które istotnie stawało się wymagalne dopiero po 14 dniach od doręczenia decyzji. Tym niemniej należy wskazać, że orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej na podstawie art. 116 op, nie obejmowało odpowiedzialności za ustalone spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe, ale ograniczało się do zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług nie powstaje natomiast na skutek wydania decyzji, ale z mocy prawa, w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 op, a więc z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W odniesieniu do tego rodzaju zobowiązań podatkowych moment ich powstania określają przepisy materialne, dotyczące poszczególnych rodzajów podatku - w tym przypadku był to art. 6 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) – dalej: uptu. Termin płatności podatku określał z kolei art. 26 uptu, zgodnie z którym podatnik był zobowiązany do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Tak więc termin płatności podatku należnego za grudzień 1999 r. upływał 25 stycznia 2000 r., a nie w dacie przyjętej przez skarżącą. Niezapłacony w należnej wysokości podatek stanowił od tego dnia, zgodnie z art. 51 op zaległość podatkową, od której naliczane były odsetki. Biorąc pod uwagę, że skarżąca przestała pełnić funkcję prezesa zarządu A sp. z o.o. dopiero [...], organy podatkowe słusznie zatem uznały, że mogła ona z tytułu pełnionej funkcji ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki oraz odsetki od tych zaległości, powstałe do dnia 10.03.2002 r. Kolejną przesłanką, warunkującą odpowiedzialność skarżącej za zaległości A sp. z o.o. była bezskuteczność egzekucji kierowanej do majątku spółki. Akta sprawy dowodzą, że przesłanka ta została spełniona w przedmiotowej sprawie. Z tytułu zaległych zobowiązań podatkowego za okres od 1999 r. do lutego 2002 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze oraz dokonano zajęcia konta bankowego spółki. W dniu 30.09.2002 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości: m.in. włókna i przędzy wiskozowej, o łącznej wartości ok. [...]. Ruchomości organ próbował sprzedać w drodze licytacji, która dwukrotnie nie doszła do skutku – w dniu 22.05.2003 r., z powodu nieprzybycia licytantów oraz w dniu 27.05.2003 r., z powodu niezaoferowania ceny wywoławczej. Z tytułu dokonanych zajęć ostatecznie uzyskano natomiast kwotę [...], niewystarczającą nawet na pokrycie kosztów egzekucji. W konsekwencji postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...]. Jakkolwiek w orzecznictwie pojawiały się stanowiska, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji wobec spółki przed wydaniem decyzji o odpowiedzialności członka zarządu powinno przybrać postać formalnego aktu, to zdaniem Sądu, późniejsze umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec spółki potwierdzało bezskuteczność tej egzekucji, wynikającą z opisanych czynności organu egzekucyjnego. Jednocześnie należy zauważyć, że polemika co do przyczyn nieuzyskania wystarczającej ceny ze sprzedaży zajętych ruchomości nie ma wpływu na ocenę, iż skarżąca nie wskazała żadnego innego, poza znajdującym się w posiadaniu organu egzekucyjnego, mienia wystarczającego na prowadzenie egzekucji – wobec czego nie można mówić o spełnieniu przesłanki z art. 116 pkt 2 op.. Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej we W. nieuwzględnienie okoliczności, które jej zdaniem świadczyły, iż nie ponosiła winy za niezłożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego. Zarzut ten Sąd ocenił jednak jako bezzasadny. W przekonaniu Sądu organy prawidłowo oceniły wszystkie powoływane przez skarżącą okoliczności mające - w jej przekonaniu – potwierdzić, że nie miała podstaw do zgłoszenia stosowanego wniosku. Warunki i termin właściwy do zgłoszenia wniosku o upadłość określało do 01.10.2003 r. rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24.10.1934 r. Prawo Upadłościowe (Dz. U. z 1001 r., nr 118, poz. 512 ze zm.). W myśl art. 1 w/w rozporządzenia, przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia długów, będzie uznany za upadłego (§1). Upadłość przedsiębiorcy będącego osobą prawną oraz znajdujących się w stanie likwidacji spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej oraz komandytowo-akcyjnej będzie ogłoszona także wówczas, gdy ich majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (§2). Zgodnie z kolei z art. 5 § 1 w/w rozporządzenia przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Reprezentant przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 1 § 2 jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej rozpoczął się bieg terminu określonego w § 1 (§2). Z powyższego wynika, że wystarczającą przesłanką do powstania po stronie skarżącej obowiązku wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości było zaprzestanie płacenia długów lub stwierdzenie takiej sytuacji finansowej spółki, w której jej majątek nie był wystarczający na pokrycie długów. Z punktu widzenia powyższych regulacji nie ma znaczenia, jaki jest charakter niespłacanych przez spółkę zobowiązań. Argumenty skarżącej, iż pierwotna decyzja wymiarowa, wydana wobec spółki A, została uchylona i do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zaległości w postępowaniu podatkowym nie było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie zasługują w świetle powyższego na uwzględnienie. Jak bowiem bezsprzecznie wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zeznań podatkowych A sp. z o.o. oraz załączonych bilansów, sytuacja finansowa spółki pogarszała się systematycznie już od 1999 r. Przychody Spółki w 1999 r. wyniosły [...] i spadały z roku na rok; strata Spółki w 1999 r. wynosiła [...], w roku 2000 – [...], w 2001 r. [...], a w 2002 r. – [...]. Jednocześnie z bilansów spółki wynika, że już na koniec 1999 r. istniały podstawy do ogłoszenia upadłości, skoro same zobowiązania wobec dostawców przekraczały znacząco wartość majątku trwałego i obrotowego Spółki, a sytuacja ta powtarzała się w latach kolejnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych i cywilnych podkreślano, że czas właściwy na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości wyznacza ochrona wierzycieli, stąd termin ten musi uwzględniać możliwość równomiernego zaspokojenia interesów wierzycieli po ogłoszeniu upadłości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.04.2004 r., sygn. akt III SA 3215/02; LEX nr 150841, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11.07.2002 r. , sygn. akt I ACa 1428/01, OSA 2004/8/23). Podstawy zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości istniały zatem niezależnie od wyniku postępowania podatkowego. W związku zaś z faktem, że poza bieżącymi trudnościami finansowymi A sp. z o.o., było wobec tej Spółki prowadzone postępowanie podatkowe, skarżąca, pełniąca funkcję prezesa spółki, winna się liczyć z możliwością dalszego pogorszenia jej sytuacji majątkowej. Stanowisko skarżącej, iż bilanse Spółki nie były wystarczające do oceny jej kondycji finansowej, w związku z czym organ powinien był powołać biegłego w sprawie zbadania, czy wystąpiły przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz na okoliczność kwot uzyskiwanych przez Spółkę ze sprzedaży surowców podobnych, jak zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, Sąd ocenił jako nietrafne. Organ zasadnie odmówił postanowieniem z dnia [...] przeprowadzenia powyższych dowodów. Zgodnie z art. 188 op, żądanie strony, dotyczące przeprowadzenia dowodu, należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że zostały stwierdzone innym dowodem. W przekonaniu Sądu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. słusznie ocenił, że nie zachodziły w sprawie przesłanki uwzględnienia wniosku strony o powołanie biegłego. Nie mógł mieć bowiem znaczenia dla oceny przesłanki bezskuteczności egzekucji fakt, że podobne surowce Spółka była w stanie sprzedać za korzystniejszą cenę, skoro de facto nie było możliwości uzyskania ze sprzedaży tych towarów w postępowaniu egzekucyjnym kwoty, która mogłaby choć częściowo stanowić pokrycie zaległości podatkowych. Teoretyczna możliwość uzyskania lepszej ceny towarów, gdyby były sprzedawane w innych warunkach i innym czasie, nie miała wpływu na ocenę ustawowych przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania Spółki. Również żądanie strony powołania biegłego co do oceny przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość organ słusznie ocenił jako nieuzasadnione. Przesłanki te zostały określone w powołanych wyżej przepisach prawa, a dokumentacja, którą dysponował organ, obejmująca zeznania podatkowe, sprawozdania finansowe oraz informacje dodatkowe, w pełni uprawniała go do stwierdzenia, że obowiązek zgłoszenia takiego wniosku powstał już pod koniec 1999 r. Strona nadto nie przedłożyła żadnych nowych dokumentów mogących potwierdzić wystarczająco dobrą kondycję finansową Spółki, wobec czego wniosek dowodowy o powołanie biegłego zmierzał nie tyle do uzyskania nowych dowodów, co do interpretacji i oceny istniejących dokumentów. W świetle określonych ustawowo przesłanek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz wymogów dotyczących sporządzenia bilansu oraz informacji dodatkowej, składanych wraz z zeznaniem podatkowym, organ podatkowy był zobowiązany i w pełni uprawniony do samodzielnej oceny tych dowodów. Nie można uznać także, iż o braku winy skarżącej w niedopełnieniu obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym terminie świadczyły uchwały udziałowców o zatwierdzeniu bilansów za kolejne lata oraz uchwała nr 3 z 11.03.2002 r. o kontynuacji działalności spółki, mimo wykazanej straty. Skarżąca próbowała bowiem wykazać, że Spółka kontynuowała działalność na skutek presji jej udziałowców, a w zasadzie jedynego udziałowca. Jednak powołany art. 5 Prawa Upadłościowego nakładał na członka zarządu spółki bezwzględny obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w razie zaistnienia przyczyn określonych w art. 1 Prawa Upadłościowego. Naciski ze strony udziałowców nie stanowią okoliczności wyłączającej winę w niedopełnieniu powyższego obowiązku. Skarżąca, mając świadomość sytuacji majątkowej Spółki była obowiązana złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki albo mogła zrezygnować z pełnionej funkcji w zarządzie. Z akt wynika, że jej własną decyzją było zaakceptować wolę zgromadzenia udziałowców i nadal pozostać w zarządzie Spółki. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż w odniesieniu do skarżącej zostały spełnione przesłanki orzeczenia jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego, ciążące na spółce A sp. z o.o. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło