I SA/Wr 1862/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-06-02
Skład orzekający: Gerard Czech, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie z urzędu należnego zwrotu podatku VAT na poczet zaległości podatkowej jest dopuszczalne, gdy podatnik kwestionuje istnienie tej zaległości i złożył odwołanie od decyzji ją ustalającej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaliczenie z urzędu należnego zwrotu podatku VAT na poczet zaległości podatkowej jest dopuszczalne na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8b ustawy o VAT oraz art. 273 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli podatnik kwestionuje istnienie zaległości. Podkreślono, że przepis ten dotyczy zaliczenia na poczet zaległości, a nie potrącenia, i nie wymaga bezspornoości wierzytelności. W sytuacji, gdy pierwotnie zwrócona nadwyżka podatku została pomniejszona korektą deklaracji, powstała zaległość podatkowa, która uzasadniała zastosowanie przepisów o zaliczeniu.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. kwestionowała postanowienie Izby Skarbowej w O., które utrzymało w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w P. o zaliczeniu z urzędu należnego zwrotu podatku VAT za październik 2001 r. na poczet zaległości w podatku VAT za listopad 2000 r. Spółka zarzucała, że zaliczenie jest bezpodstawne, ponieważ kwestionuje istnienie zaległości, a organ podatkowy może dokonać potrącenia tylko wtedy, gdy wierzytelność jest bezsporna i wymagalna. Organy podatkowe uznały, że zaległość powstała w wyniku korekty deklaracji VAT za listopad 2000 r., która zmniejszyła pierwotnie zwróconą nadwyżkę podatku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant ref. stażysta Anna Frydryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na postanowienie Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zaliczenia należnego zwrotu podatku VAT za okres październik 2001 r. na poczet zaległości w podatku VAT za listopad 2000 r. oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 21 pkt 8 b ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, Urząd Skarbowy w P. należny zwrot podatku od towarów i usług za okres październik 2001 r. w kwocie 76.608,90 zł zaliczył A spółce z o. o. w W. z urzędu, na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2000 r., w tym:
- na należność główną: 55.602 zł,
- na odsetki: 21.006,90 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Urząd wskazał, że na podstawie prowadzonej ewidencji stwierdzono brak wpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. w wysokości 55.602 zł wraz z odsetkami, które naliczono zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 40, poz. 463 ze zmianami).
Od powyższego postanowienia A spółka z o. o. wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 273 § 1 pkt 1 i 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem podatnika dokonane przez Urząd Skarbowy zaliczenie należnego zwrotu podatku VAT na poczet zaległości w tym podatku za miesiąc listopad 2000 r., jest bezpodstawne. Organ podatkowy może dokonać potrącenia gdyby istniało zobowiązanie podatnika, a wierzytelność Skarbu Państwa była bezsporna i wymagalna. Podatnik w sprawie [...] zgłaszał zastrzeżenia i uwagi oraz zapłacił i rozliczył podatek od towarów i usług zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 w zw. z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa, Izba Skarbowa w O. utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu Izba wskazała, że spółka A bezpodstawnie twierdzi, że w niniejszej sprawie nie istniało zobowiązanie.
Spółce zwrócono w dniach 8 i 9 stycznia 2001 r. na rachunek bankowy podatek VAT wykazany w deklaracji za listopad 2000 r., w łącznej kwocie 1.195.315 zł.
W wyniku korekty deklaracji VAT 7 za miesiąc listopad 2000 r. nadwyżka podatku naliczonego nad należnym z kwoty 1.195.315 zł zmniejszyła się do kwoty 1.139.713 zł
Powstałą zaległość w kwocie 55.602 zł Urząd Skarbowy w P. potrącił z nadwyżki w podatku naliczonym nad należnym za miesiąc październik 2001 r.
W myśl art. 21 ust.1 pkt. 8 b zaległości podatnika w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe zobowiązania podatkowe.
Zaległość podatnika w podatku VAT za m. in. miesiąc listopad 2000 r. została stwierdzona decyzją ostateczną Urzędu Skarbowego w P. z dnia 18 stycznia 2002 r. nr [...]. W sprawie tej było prowadzone postępowanie o wznowienie, lecz Urząd Skarbowy po wznowieniu postępowania odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.
Postanowienie Izby Skarbowej A spółka z o. o zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 273 § 1 pkt. 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 21 ust. 1 pkt 8 b ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.
W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że organy obu instancji przyjęły na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego w P. z 18 stycznia 2002 r. nr [...] istnienie zobowiązania spółki A. W ocenie spółki decyzja ta nie jest prawidłowa i narusza prawo. Skarżąca spółka złożyła odwołanie od wskazanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasową argumentację wskazując, że decyzja z 18 stycznia 2002 r. Urzędu Skarbowego w P. jest decyzją ostateczną i nie została wzruszona w trybie postępowania wznowieniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W związku z reorganizacją Naczelnego Sądu Administracyjnego niniejsza skarga, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269), Sąd sprawuje w zakresie swej działalności kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z treści skargi wynika, że skarżącej spółce, na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego w P. z dnia 18 stycznia 2002 r. nr [...], określono zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. Następnie Urząd Skarbowy w P. postanowieniem z dnia [...] zaliczył należny skarżącej zwrot podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2001 r. na poczet wskazanej wyżej zaległości.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 11 poz. 50, ze zmianami w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania postanowienia), w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo z zastrzeżeniem ust. 2 – 9, do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy. W ust. 8 b wskazanego artykułu zastrzeżono, jeżeli u podatnika występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, kwota różnicy podatku podlega z urzędu zaliczeniu na zaległe zobowiązania podatkowe.
W niniejszej sprawie Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w P. zaliczające z urzędu zwrot należnego podatku od towarów i usług na poczet zaległości w tym podatku za miesiąc listopad 2000 r.
W dniu 25 października 2001 r. skarżącą złożyła korektę deklaracji VAT 7 za miesiąc listopad 2000 r. i w miejsce wcześniej wykazanej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazała kwotę 1.137,713 zł. Powstała zatem zaległość w kwocie 55.602 zł, która stanowi różnicę pomiędzy zwróconą spółce nadwyżką podatku, na podstawie deklaracji dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. złożonej w Urzędzie Skarbowym w P. 14 grudnia 2000 r., a kwotą, która powinna być zwrócona, po dokonaniu korekty przez skarżącą do wskazanej deklaracji.
Urząd Skarbowy dokonał powyższego zaliczenia na poczet nadpłaty na podstawie art. 273 § 1 pkt. 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl którego, organ podatkowy wydaje postanowienie w sprawach zaliczenia na poczet zaległości podatkowych:
- wpłaty dokonanej przez podatnika,
- nadpłaty,
- zwrotu podatku.
Przepis ten nie dotyczy instytucji potrącenia o której mowa w § 2 artykułu 273, na które powołuje się skarżąca.
W niniejszej sprawie podatnik dokonał nieuzasadnionego wykazania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podlegającym zwrotowi na jego rzecz, a następnie dokonał stosownej korekty deklaracji podatku od towarów i usług, pomniejszając wykazaną wcześniej nadwyżkę. Doprowadziło to do sytuacji, że należny Skarbowi Państwa podatek nie został zapłacony w terminie i we właściwej wysokości, gdyż zadeklarowana pierwotnie kwota nadwyżki została zwrócona na rachunek bankowy skarżącej spółki. W tej sytuacji powstała zaległość podatkowa, która w pełni uzasadniła zastosowanie wobec skarżącej spółki art. 21 ust 8b ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (por. wyrok NSA z 15 października 2000 r. sygn. akt SA/Sz 1500/99 wybór LEX.
Wskazana zatem w skardze decyzja Urzędu Skarbowego w P. z 18 stycznia 2002 w niniejszej sprawie nie miała znaczenia, aczkolwiek podkreślenia wymaga fakt, że decyzja ta jest decyzją ostateczną, a skarżąca podjęła działania w celu wzruszenia jej w trybie nadzwyczajnym poprzez wznowienie postępowania.
W tym stanie rzeczy skargę należało, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło