I SA/Wr 1867/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2004 r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1867/07. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy stronie skarżącej w całości. W następstwie wniesienia sprzeciwu Sąd postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2008 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w całości, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 listopada 2008 r. oddalił zażalenie strony na to postanowienie. Następnie w toku postępowania, skarżący ponowił wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, który to wniosek został oddalony najpierw przez referendarza sądowego (postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r.), a następnie w wyniku wniesionego sprzeciwu, przez Sąd orzeczeniem z dnia 4 maja 2009 r. Zażalenie od tego postanowienia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. W toku sprawy, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący w dniu 5 marca 2009 r. uiścił należną opłatę sądową. Wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. Sąd oddalił skargę na oznaczoną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W dniu 22 października 2009 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z konieczności ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku skarżący podniósł, iż w sprawie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy, a to podjęcie przez Sąd w dniu 22 października 2009 r. rozstrzygnięcia w zainicjowanej przez skarżącego sprawie. Konieczność poniesienia opłaty kancelaryjnej od sporządzenia uzasadnienia wyroku, a następnie wymóg wniesienia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika uzasadniają w ocenie strony przyznanie jej prawa pomocy. Skarżący oświadczył, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. W gospodarstwie domowym pozostaje z rodzicami, którzy otrzymują świadczenia emerytalne w wysokości brutto 1.100 zł (matka) i 1.800 zł (ojciec). W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku podatnik przedłożył zestawienie ponoszonych wydatków oraz dokumenty na poparcie podnoszonych argumentów. Nie zostały przedłożone aktualne odcinki emerytur rodziców skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skarżąca skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnymi postanowieniami tutejszego Sądu, wnioski te zostały oddalone. Stosownie do art. 252 i 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.") - wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Wniosek ten powinien być złożony na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Z powyższej regulacji wynika, że we wniosku i w zgromadzonym materiale dowodowym powinny być zawarte dokładne i rzetelne dane, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Rozpoznawany wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę skarżącą, będący już kolejnym w sprawie, należy w istocie uznać za wniosek o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z dnia 4 maja 2009 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w całości. Stąd też, istotnym dla rozpoznania niniejszego wniosku jest norma zawarta w art. 165 p.p.s.a. która stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak wskazano powyżej, warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest więc wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. To samo odnosi się - tym bardziej - do ponownego wniosku o prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 p.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy - stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Strona skarżąca, poczynając od pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy podnosi, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, nie posiada żadnych nieruchomości, żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący wskazał, że oboje rodzice są emerytami w podeszłym wieku i wymagają jego opieki. Ich emerytury wynoszą według oświadczenia strony 1.100 zł brutto (matka) i 1.800 zł brutto (ojciec). Na wezwanie Sądu z dnia 24 listopada 2009 r. skarżący wyjaśnił, że miesięczne wydatki na utrzymanie trzyosobowej rodziny wynoszą około 2.500 zł, w tym: rachunki za telefon 230 zł, opłaty mieszkaniowe 1.000 zł, żywność 800 zł, ubrania i leki 500 zł. Skarżący dodał, że jego ojciec w dniu 26 listopada 2009 r. uległ wypadkowi samochodowemu co spowodowało wzrost nakładów finansowych na leki i opiekę zdrowotną. Dołączył do wniosku fakturę VAT, z której wynika iż październiku 2009 r. opłata za telefon stacjonarny stanowiła kwotę 128, 43 zł oraz kserokopie dokumentacji medycznej ojca. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt: II OZ 408/05 (niepubl.) wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy. Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia Sądu z dnia 4 maja 2009 r. W rozpoznawanym wniosku skarżący powtórzył argumentację podnoszoną na wcześniejszych etapach postępowania. Ta zaś została już przez Sąd oceniona w powyżej wskazanym postanowieniu. Przedstawione dane nie wskazują na taką zmianę sytuacji skarżącego w stosunku do stanu poprzedniego, aby uzasadniona była zmiana wcześniejszego prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Nie można uznać za taką zmianę okoliczności faktycznych udziału w wypadku samochodowym ojca skarżącego – przedłożona dokumentacja medyczna potwierdza jedynie pobyt R. B. w szpitalu i wykonane badania lekarskie, nie potwierdza natomiast stanowiska strony, iż okoliczność ta jest przyczyną zwiększenia wydatków na leki i opiekę zdrowotną. Sąd zauważył również rozbieżność pomiędzy wysokością emerytury rodziców skarżącego wskazywaną na wcześniejszych etapach postępowania i potwierdzoną odcinkami z emerytur (1.751,46 zł netto i 1.134,10 zł netto) a oświadczoną przez skarżącego w rozpoznawanym wniosku (1.800 zł brutto i 1.100 zł brutto). Różnica ta zdaniem Sądu powstała wskutek omyłki wnioskodawcy i nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącego z całą pewnością nie uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia Sądu z dnia 4 maja 2009 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia