I SA/Wr 1869/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-10-05
Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Zbigniew Łoboda, Andrzej Szczerbiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie umorzył postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za 1995 rok jako bezprzedmiotowe, pomimo wniosku podatnika o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego i zwrot nadwyżki podatku, gdy zobowiązania te zostały wcześniej określone ostatecznymi decyzjami, a podatek został zapłacony?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ zobowiązania podatkowe za 1995 rok zostały już określone ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami, a podatek został zapłacony. Podatnik nie wykazał istnienia nadwyżki podatku naliczonego podlegającej zwrotowi, a także nie podjął prób podważenia wcześniejszych decyzji w trybie nadzwyczajnych środków prawnych. Wniosek o zwrot nadwyżki złożony po upływie terminu przedawnienia nie mógł być uwzględniony.Stan faktyczny
Podatnik T. K. złożył wniosek o wszczęcie postępowania wymiarowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od maja 1995 r. do listopada 2000 r. oraz o zwrot nadwyżki podatku za 1995 r. Twierdził, że deklaracje VAT-7 były podpisane przez osoby nieupoważnione i niezgodne ze stanem faktycznym. Organy podatkowe umorzyły postępowanie dotyczące 1995 r. jako bezprzedmiotowe, wskazując na przedawnienie zobowiązań i brak wykazanej nadwyżki do zwrotu. Podatnik złożył skargę do sądu, domagając się stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji umarzającej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
I SA/ Wr 1869/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Anna Szokalska-Kruś, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie podatku od towarów i usług oraz zwrotu nadwyżki tego podatku za rok 1995 oddala skargę.
Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-K. z dnia [...]nr [...], którą na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzono postępowanie wszczęte na wniosek T. K. z dnia [...]., rozszerzony pismem z dnia [...], o przeprowadzenie postępowania wymiarowego w zakresie podatku od towarów i usług oraz zwrotu nadwyżki tego podatku za 1995 rok. Do [...] prowadził on w W. przy ul. [...] M. [...]Zakład Produkcyjno-Usługowy "A", Ślusarstwo, Instalatorstwo Sanitarne, C.o. i Gaz, a od [...]przeniósł tę działalność do W., gdzie prowadził ją przy ul. N. [...]. We wniosku z dnia [...]który wpłynął do Urzędu Skarbowego W.-K. w dniu [...], wnosił o wszczęcie postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 31 maja 1995r. do listopada 2000r. stwierdzając, że przedłożone miesięczne deklaracje podatkowe VAT-7 podpisywane były przez osoby, których do tego nie upoważnił, były też niezgodne ze stanem faktycznym wynikającym z dowodów źródłowych w postaci faktur zakupu i sprzedaży oraz prowadzonych w jego firmie rejestrów. W uzupełniającym piśmie z dnia [...]zwrócił się dodatkowo o zwrot nadwyżki podatku od towarów i usług za 1995r. w kwocie [...]wraz z odsetkami od dnia [...]stwierdzając, że nadwyżka w takiej wysokości wynikać ma z posiadanych przez niego dokumentów. Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę w zakresie prawidłowości rozliczeń T. K. z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za 1996r. i lata następne, wydając stosowne decyzje, natomiast decyzją utrzymaną w mocy decyzją zaskarżoną umorzył postępowanie dotyczące podatku VAT za poszczególne miesiące 1995r. jako bezprzedmiotowe stwierdzając, że w myśl art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnicy są zobowiązani bez wezwania przez urząd skarbowy do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku. Zgodnie zaś z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, a więc również prawo urzędu do wydania decyzji określającej to zobowiązanie, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z dniem 31 grudnia 2000r. nastąpiło przedawnienie zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące do listopada 1995r., zaś z dniem 31 grudnia 2001r. za grudzień 1995r. Wniosek złożony został w terminie, który uniemożliwiał przeprowadzenie postępowania, samo zaś wniesienie wniosku nie było okolicznością, która zgodnie z art. 70 § 2 przerwać by mogła bieg terminu przedawnienia. Do organu podatkowego wpłynęły za poszczególne miesiące deklaracje podpisane przez podatnika, których nigdy nie skorygował, choć zgodnie z przepisem § 78 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 154, poz. 797) mógł to uczynić. Za niektóre miesiące 1995r., w których podatek należny wynikający ze złożonych deklaracji VAT-7 nie został zapłacony, Urząd Skarbowy W.-K. wydawał w 1997r. decyzje określające wysokość niewpłaconych zobowiązań, których przy tym skarżący nie kwestionował, a przeciwnie, wnioskował o rozłożenie tych zaległości na raty. Wszystkie zaległości w zakresie podatku od towarów i usług za 1995r. zostały wpłacone, a ostatnie za październik i grudzień 1995r., pokryte częścią kwoty wykazanej do zwrotu w deklaracji za sierpień 2000r., złożonej [...].
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług oraz zwrotu nadwyżki tego podatku za 1995r. w kwocie [...]lub o uchylenie tej decyzji. Przesłał też następnie teczkę z rachunkami z 1995r. zawierającą 128 kart, z których miałaby wynikać wnioskowana przez niego kwota nadwyżki podatku naliczonego do zwrotu. Stwierdził, że deklaracje VAT-7 za okres od czerwca 1995r. do stycznia 1996r. wypełniał jego księgowy A. G., który go oszukiwał, zaś Urząd Skarbowy W.-K. powinien na podstawie przedstawionych dokumentów rozliczyć jego podatek, a nie umarzać postępowanie wszczęte w tej sprawie jako bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że miesięczne deklaracje podatkowe VAT-7 składane przez T. K.w 1995r. w Urzędzie Skarbowym W.-K. podpisane były przez samego podatnika z wyjątkiem deklaracji za czerwiec 1995r. W razie wątpliwości co do prawidłowości tych deklaracji podatnik powinien je skorygować, a nie domagać się, aby organy podatkowe rozliczyły całą jego działalność gospodarczą w tym czasie dla ustalenia innego wymiaru zobowiązania podatkowego, niż wynikał ze złożonych deklaracji.
W związku ze złożeniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Według art. 165 § 3 Ordynacji datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Pierwszy ogólnikowy wniosek T. K. z dnia [...] o wszczęcie postępowania wymiarowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 31 maja 1995r. do listopada 2000r. wpłynął do Urzędu Skarbowego W.-K. w dniu [...], pismo zaś z dnia [...]uzupełniające wniosek i zawierające określenie kwoty [...]jako nadwyżki podatku od towarów i usług za 1995r., bez bliższego wyliczenia ani nawet poparcia dokumentami – w dniu [...]. Urząd wszczął postępowanie dotyczące poszczególnych miesięcy poczynając od stycznia 1996r., zaś postępowanie dotyczące wymiaru podatku za miesiące 1995r. umorzył zaskarżoną decyzją jako bezprzedmiotowe. Oceniając legalność tej decyzji zgodzić się trzeba w pierwszym rzędzie z organami podatkowymi, że to do podatnika należy prawidłowe, zgodne z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń gospodarczych, dokumentowanie prowadzonej przez siebie działalności. Art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, powołanej wyżej stanowił, że podatnicy są obowiązani bez wezwania przez urząd skarbowy do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku. Według art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzje, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę. Deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 1995. sporządzone w firmie skarżącego T. K., prowadzonej w tym czasie w W., wpłynęły do Urzędu Skarbowego w tym mieście, zaś za miesiące od czerwca do grudnia 1995r., po przeniesieniu działalności do W., do Urzędu Skarbowego W.-K. w okresie od [...] do [...]. Skarżący deklaracji tych wówczas nie kwestionował i nigdy ich nie skorygował, choć mógł to uczynić do dnia rozpoczęcia ewentualnej kontroli zgodnie z § 78 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.), a od dnia 1 stycznia 1998r. zgodnie również z § 78 kolejnego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156, poz. 1024 ze zm.).
Za styczeń, luty i marzec 1995r. w deklaracjach wskazano kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. Ponieważ za marzec 1995r. wykazanej w deklaracji kwoty podatku skarżący nie zapłacił, Urząd Skarbowy w W. wydał na podstawie art. 5 ust. 3 obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993r. nr 108, poz. 486 ze zm.) decyzję z dnia [...] nr [...], w której określił wysokość niewykonanego zobowiązania podatkowego, wynikającego ze złożonej deklaracji podatkowej. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. W deklaracji za czerwiec 1995r. wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...], w deklaracji za lipiec 1995r. tego rodzaju nadwyżkę w wysokości [...], zaś w deklaracjach za miesiące od sierpnia do października 1995r. kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. W deklaracji za listopad 1995r. raz jeszcze wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...], zaś po jej uwzględnieniu w rozliczeniu za grudzień 1995r. w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc wyliczono kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego równą [...]. Na podstawie złożonych deklaracji nie występowała więc nadwyżka podatku naliczonego za 1995r. podlegająca zwrocie skarżącemu. Deklaracji tych nie kwestionował, jak o tym była mowa, ani podatnik, ani też Urząd Skarbowy W.-K., który w dniu [...] wydał decyzje o numerach [...] i [...], w których na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych, powołanej wyżej, określił zobowiązanie skarżącego w podatku od towarów i usług za październik 1995r. w wysokości [...], a za grudzień 1995r. w wysokości [...]. I te decyzje nie były kwestionowane i stały się ostateczne i prawomocne. T. K. nie tylko nie podważał zgodności z prawem tych decyzji, ale w dniu [...] skierował do Urzędu Skarbowego W.-K. wniosek o rozłożenie między innymi wynikających z nich zaległości na raty. Decyzji ratalnej z [...]co prawda nie wykonał, w związku z czym kwoty zaległości zostały pokryte wraz z odsetkami częścią kwoty wykazanej do zwrotu bezpośredniego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2000r.
W tej sytuacji trudno w sposób uzasadniony podważać legalność zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995r. oraz zwrotu nadwyżki tego podatku jako bezprzedmiotowe. Nadwyżki takiej bowiem nie było, a kwoty zaległości podatkowych za miesiące 1995r., w których zgodnie ze złożonymi przez podatnika deklaracjami występowały, określone zostały ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami, o których była mowa wyżej.
Dodać należy, że zgodnie z art. 80 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej skarżący T. K. nie miał też już po upływie 5 lat od dnia złożenia ostatniej miesięcznej deklaracji podatkowej za 1995r. w dniu [...]prawa do żądania stwierdzenia nadpłaty, gdyby tak potraktować jego pismo z dnia [...], w którym zażądał "zwrotu nadwyżki podatku VAT za 1995r. w kwocie [...]", której zresztą sposobu wyliczenia nie sprecyzował.
Skarżący nie podjął również w stosownym terminie ewentualnej próby podważenia ostatecznych decyzji, określających jego zaległości podatkowe za te miesiące 1995r., w których występowały, a o których była mowa wyżej, w trybie nadzwyczajnych środków prawnych typu wniosku o wznowienie postępowania lub stwierdzenia nieważności tych decyzji.
Skoro więc zobowiązanie podatkowe T. K. w zakresie podatku od towarów i usług wynikało ze złożonych deklaracji, których nie skorygował, a jego zaległości podatkowe stwierdzone zostały ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami, to ponowne postępowanie wymiarowe wszczęte jego wnioskiem, a dotyczące sprawy już rozstrzygniętej innymi ostatecznymi decyzjami, o których była mowa wyżej, zasadnie zostało umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej, sąd wniesioną skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło