I SA/Wr 1870/03

Sygn. akt. I SA/ Wr 1870 /03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Lidia Błystak Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant: Robert Hubacz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi: B. C. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku określonego w przybliżeniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie [...] oraz odsetek za zwłokę od tego zobowiązania w kwocie [...] przed wydaniem decyzji określającej wysokość zaległości w tym podatku I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 6.054,60 (sześciu tysięcy pięćdziesięciu czterech 60/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . Pismem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. wniósł do Urzędu Skarbowego w W. o dokonanie zabezpieczenia na majątku Pana B. C. przybliżonej kwoty łącznego zaległego podatku za 2000r. w wysokości [...]. Uzasadniając wniosek wskazano, że w ramach kontroli skarbowej przeprowadzonej w Zakładzie Budowlanym prowadzonym przez Pana B. C., stwierdzono, że kontrolowana jednostka dokonywała obniżenia kwot podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach zakupu VAT, który nie podlegał odliczeniu. Te działania spowodowały łączną kwotę zaległości w podatku od towarów i usług za 2000r. na około [...]. Ponadto kontrola Zakładu Pana B.C. w zakresie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym wykazała zawyżenie kosztów uzyskania przychodów skutkujące zaniżeniem wykazanego dochodu o kwotę [...], co spowodowało zaniżenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przewidywana kwota zaległości z tego tytułu wyniesie około [...]. Mając na uwadze łączną kwotę zaległości istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie zapłacone. Urząd Skarbowy w W. decyzją z dnia [...] nr [...] dokonał zabezpieczenia na majątku Pana B. C. przyszłego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r., określona w przybliżeniu kwota zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę podlegająca zabezpieczeniu wynosiła [...]. W uzasadnieniu decyzji, Urząd Skarbowy wskazując, że została spełniona przesłanka do zabezpieczenia tj. zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane argumentował, analizując źródła dochodu Strony , wskazał na straty z prowadzonej działalności wyrażające tendencję zwyżkową, znaczne zmniejszenie miesięcznych obrotów oraz zmniejszenie zatrudnienia. Strona pismem z dnia [...] odwołała się od tej decyzji, wnosząc o uchylenie w całości oraz wstrzymanie wykonania zarzuciła naruszenie szeregu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Naruszenia wyrażają się tym, że decyzję wydano dla Pana B. C. zaś postępowanie kontrolne w zakresie podatku dochodowego zostało wszczęte w stosunku do obu małżonków, stąd decyzja o zabezpieczeniu nie może być skierowana wyłącznie do Pana C. Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy uznając, że Urząd Skarbowy w W. słusznie wywiódł, na podstawie posiadanych danych, że zasadne jest dokonanie zabezpieczenia. Wydanie decyzji o zabezpieczeniu tylko na Pana B. C., kiedy to postępowanie kontrolne wszczęto także wobec Pani M.K.C., z uwagi na wspólne opodatkowanie się małżonków w roku 2000, nie ma zdanie organu odwoławczego na etapie zabezpieczenia takiego znaczenia o jakim pisze Strona w odwołaniu, bowiem organ podatkowy do czasu wydania decyzji wymiarowych mógł wybrać jednego z zobowiązanych, i to tego, z majątku którego osiągnie cel postępowania zabezpieczającego. Odpowiadając na zarzut braku postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz nie zapoznania Strony z aktami sprawy przed wydaniem przedmiotowej decyzji, Izba Skarbowa stwierdziła, że i w tej mierze w orzecznictwie administracyjnym ( wyrok NSA O/Z w Gdańsku z dnia 17 marca 1999r. sygn. akt I SA/Gd 1083/97, a także wyroki cytowane wcześniej) ukształtował się pogląd, że cyt. "Z istoty postępowania zabezpieczającego wynika więc, że udział strony w tym postępowaniu ... mógłby przekreślić w przyszłości szansę wyegzekwowania obowiązku od zobowiązanego. Natomiast strona poprzez stosowne środki odwoławcze, czy też zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, ma zapewnioną możliwość obrony swych praw w sytuacji, gdy nie godzi się z zabezpieczeniem, czy też sposobem realizacji zabezpieczenia". Mając na uwadze fakt, że decyzja o zabezpieczeniu została wykonana w dniu jej doręczenia, bezzasadny jest wniosek o wstrzymanie wykonania, ponadto w dniu [...] tj. doręczenia decyzji wymiarowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000, przedmiotowa decyzja wygasła. W złożonej skardze Strona zastępowana przez Doradcę Podatkowego G. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz zasad postępowania podatkowego, polegających na braku przesłanek wymienionych w art. 33 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i przyjęcie przez oba organy, że zabezpieczenie jest zasadne oraz nie uwzględnienie toku postępowania kontrolnego i podatkowego, co skutkowało błędnym określeniem strony postępowania oraz błędnie określono przybliżoną kwotę zobowiązania. Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. odpowiadając na złożone zarzuty podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu prze właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skargę należało uznać za uzasadnioną. Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych stanowi instytucję, której celem jest ochrona wierzyciela przede wszystkim gdy chodzi o zapewnienie skuteczności przyszłej egzekucji obowiązku podatkowego, przy czym wystarczy wykazanie obawy, że obowiązek podatkowy może nie zostać wykonany. Byt prawny decyzji o zabezpieczeniu uzależniony jest od wydania i doręczenia decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową. W momencie wydania takiej decyzji i doręczenia jej podatnikowi, decyzja o zabezpieczeniu staje się bezprzedmiotowa, co powoduje z mocy prawa jej wygaśnięcie - art.33a § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z póżn. zm.). Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia w przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości [...] oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] dokonując jednocześnie jego zabezpieczenia na majątku Pana B. C. Z materiału dowodowego sprawy (str. 4 odpowiedzi na skargę - karta nr 20) wynika, że w dniu [...] została doręczona stronie decyzja wymiarowa w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. i z tym dniem z mocy prawa (ex lege) wygasła decyzja o zabezpieczeniu. Izba Skarbowa przystępując do rozpatrzenia odwołania od decyzji o zabezpieczeniu była obowiązana zbadać czy do momentu wydania decyzji odwoławczej organ podatkowy (lub organ kontroli skarbowej) nie wydał decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, albowiem od tej okoliczności zależał dalszy byt prawny decyzji o zabezpieczeniu. Jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznania odwołania od tej decyzji. Nie mogą bowiem w obrocie prawnym równolegle istnieć dwie decyzje podatkowe dotyczące tej samej materii, czyli decyzja o zabezpieczeniu oraz decyzja wymiarowa (B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska - Ordynacja podatkowa, Komentarz, Toruń 2002, str. 140; wyrok NSA z dnia 14.02.2000 r., III SA 7499/98, LEX nr 47508; wyrok NSA z dnia 10.10.2002 r., I SA/Łd 51/01, POP 2003/2/23; glosa Janusza Orłowskiego do wyroku NSA z dnia 8.11.2002 r. III SA 820/01 POP 2003/4/390). Skoro więc w momencie wydawania zaskarżonej decyzji przez Izbę Skarbową istniała decyzja wymiarowa dotycząca zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., to organ odwoławczy obowiązany był umorzyć postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji o zabezpieczeniu jako bezprzedmiotowe (nie mógł rozpatrywać odwołania od decyzji, która wygasła). Stosownie zatem do art.145 § 1 pkt. 1 lit. c powoływanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tejże ustawy. Odstąpiono od zastosowania rozstrzygnięcia z art. 152 ustawy ze względu na charakter zaskarżonej decyzji.