I SA/Wr 188/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące I, II, III 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że określone w kwocie 423.870 zł zobowiązanie podatkowe jest wykonywane przez organ egzekucyjny poprzez obciążenie wynagrodzenia ze stosunku pracy, które pozostaje w abstrakcji wobec kwoty zobowiązania podatkowego. Uiszczenie wpisu sądowego nie jest możliwe w jej obecnej sytuacji majątkowej. Strona dodała, że odmowa zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego skutkować będzie niemożnością jego opłacenia i tym samym nierozpatrzeniem przez Sąd wadliwej decyzji. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym pozostaje w rozdzielności majątkowej, posiada połowę udziału we współwłasności domu będącego od 2007 r. w budowie i garaż. Dysponuje ¼ udziałów o wartości 125.000 zł w spółce A o kapitale zakładowym 500.000 zł. Jako dodatkowe informacje dotyczące stanu majątkowego wnioskująca powtórzyła, że pozostaje z mężem w rozdzielności majątkowej, a ze względu na niskie dochody pozostaje w istotnej części na jego utrzymaniu. Wynagrodzenie, jakie uzyskuje ze stosunku pracy, wynosi 1.101,06 zł brutto. Z tego samego tytułu uzyskała dochód w latach 2008 i 2009 r. Co do udziałów w spółce A (strona podała, ze posiada ¼ udziałów o wartości 25.000 zł, a kapitał spółki wynosi 125.000 zł), to sama spółka poniosła w 2006 r. stratę w wysokości 410.000 zł, w 2007 r. miała zyska 56.000 zł, w 2008 r. – stratę 274.000 zł. Natomiast za 2009 r. nie zostało jeszcze sporządzone sprawozdanie finansowe, przy czym ze wstępnych obliczeń wynika, że zysk nie przekroczy 80.000 zł. Zysk przeznaczany był na kapitał zapasowy. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z 17 marca 2010 r. z ważnością na okres 1 miesiąca, informację o dochodach PIT-11 i zeznania podatkowe za 2008 r. PIT-37 i PUT-36L. Wynika z tych dokumentów, że w 2008 r. strona ze stosunku pracy uzyskała dochód w wysokości 11.206,25 zł, a w 2009 r. 13.705,32 zł. W zeznaniu PIT-36L nie podano żadnych wartości. Ponadto, na wezwanie przedłożone zostało ponownie zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia skarżącej z dnia 17 marca 2010 r. oraz jej męża datowane na ten sam dzień, akt notarialny wykazujący tytuł prawny do nieruchomości położonej pod adresem zamieszkania skarżącej oraz PIT-11 za 2009 r. na nazwisko męża skarżącej. Powyższe dokumenty wykazują, że wynagrodzenie strony, które nie jest obciążone żadnymi sądowymi lub administracyjnymi tytułami egzekucyjnymi, wyniosło w ostatnich trzech miesiącach średnio na miesiąc 1.303,33 zł netto. Takie samo wynagrodzenie uzyskuje jej mąż, który ze stosunku pracy osiągnął dochód 13.141,11 zł Oboje małżonkowie zatrudnieni są w spółce A. Mieszkanie, które strona zajmuje, stanowi własność jej męża. Wnioskująca wyjaśniła w piśmie z dnia 26 kwietnia 2010 r., że pozostaje z mężem w rozdzielności majątkowej i obecnie również w faktycznej separacji i prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, w związku z czym nie jest w stanie przedłożyć zeznania podatkowego męża za 2008 r. ani wyciągów z rachunków bankowych. Strona też nie posiada żadnej wiedzy na temat stanu majątkowego męża. Skarżąca miesięcznie ponosi wydatki na opłaty stałe związane z utrzymaniem mieszkania 350 zł (które ponoszone są przez męża), na żywność, środki higieny ubrania i lekarstwa – 900 zł oraz na spłatę kredytu – 3.500 zł, przy czym kredyt spłacany jest również przez męża. Powyższe wydatki – jak wskazała strona – są pokrywane z wynagrodzenia z pracy w A. Obecnie nie korzysta ze świadczeń Pomocy Społecznej. W wymienionym wyżej piśmie z dnia 26 kwietnia 2010 r. jako załącznik wymienione zostało zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia z dnia 5 maja 2009 r., które nie zostało nadesłane. Jako znane z urzędu należy zatem wskazać, że w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 111/10, w której wnioskująca jest również stroną skarżącą i wnosiła o przyznanie prawa pomocy, zawiadomienie to zostało przedłożone i wynika z niego, że postępowanie egzekucyjne, w którym wynagrodzenie jest zajęte, dotyczy zaległości podatkowych na łączną kwotę 570.458 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przystępując do rozpoznania niniejszego wniosku, zauważyć należy, że w powołanej już wyżej sprawie I SA/Wr 111/10 strona wnosiła o prawo pomocy i przedstawiła tożsamy stan faktyczny. Uzasadnione jest zatem powtórzenie argumentacji rozstrzygnięcia wydanego w dniu 30 marca 2010 r., po rozpoznaniu tego wniosku. Mianowicie przytoczonej regulacji wynika, że postępowanie dotyczące prawa pomocy prowadzone jest tylko i wyłącznie na wniosek strony skarżącej i to na niej ciąży obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i jednoznaczny okoliczności uzasadniających swoje żądanie. Rola Sądu/ Referendarza sądowego w tym postępowaniu ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, pomimo wezwania na podstawie art. 255 p.p.s.a. oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji, wątpliwości co do możliwości płatniczych strony skarżącej nie zostały usunięte, gdyż strona nie dostarczyła wszystkich żądanych dokumentów, a z tych, które zostały nadesłane, oraz ze złożonych oświadczeń wynikają sprzeczne informacje. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących posiadanych przez nią rachunków bankowych ani jakiegokolwiek oświadczenia w tym zakresie. Nie zostały też przedstawione dokumenty dotyczące jej męża. Trudno natomiast dać wiarę informacji, że strona nie jest w stanie takowych uzyskać. Zgodnie z oświadczeniem na urzędowym formularzu wniosku, małżonkowie prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie. Skarżąca mieszka w lokalu stanowiącym własność jej męża i w znacznej części pozostaje na jego utrzymaniu. Powyższe dane, udzielone przez samą wnioskującą, prowadzą do konstatacji, że dodatkowa informacja o prowadzeniu odrębnych gospodarstw, która została udzielona po szczegółowym wezwaniu do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, podana była na potrzeby rozpoznania niniejszego wniosku. W rezultacie również niemożność uzyskania stosownych dokumentów i danych dotyczących stanu majątkowego i finansowego małżonka należało uznać jako mało wiarygodną. W świetle całokształtu okoliczności wynikających z przedłożonych dokumentów i oświadczeń, wątpliwości budzą również zdeklarowane na zaświadczeniach wystawionych przez pracodawcę, wynagrodzenia małżonków za pracę. Pomijając fakt, ze strona została wezwana do nadesłania zaświadczeń aktualnych, gdyż przedłożone z dnia 17 marca 2010 r. zawierało adnotację, że jest ważne przez 1 miesiąc od dnia wystawienia, w związku z czym przedłożone ponownie te same zaświadczenia swoją ważność utraciły, to zauważyć należy, że skarżąca, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, powoływała się między innymi na fakt zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym jej wynagrodzenia za pracę. Jednakże zdeklarowana kwota pensji jest wolna od zajęcia komorniczego, co zresztą wskazano w treści zaświadczenia wydanego przez pracodawcę, skądinąd będącym spółką, w której wnioskująca jest udziałowcem. Co do wynagrodzenia małżonka (również w najniższej wysokości, wolnej od zajęcia komorniczego), to zgodnie z informacją skarżącej, jest ono źródłem, z którego pokrywane są koszty utrzymania mieszkania zajmowanego przez stronę w kwocie około 350 zł oraz rata kredytu o wartości 3.500 zł. Odnosząc się do okoliczności rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami, to nie może ona stanowić przesłanki uzasadniającej zwolnienie do kosztów sądowych, gdyż niezależnie od panującego w małżeństwie ustroju majątkowego, małżonkowie zobligowani są udzielać sobie pomocy i wzajemnie się wspierać, na co wskazuje regulacja art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Należy też zauważyć, że z treści art. 255 p.p.s.a., wynika, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać mając na uwadze nie tylko stan finansowy i majątkowy wnioskodawcy, ale także jego sytuację rodzinną. W rezultacie konieczne było zbadanie również możliwości płatniczych męża skarżącej. Te natomiast budzą wątpliwości z uwagi na zdolność opłacania raty kredytowej w wysokości 3.500 zł i w części utrzymywania żony z pensji w kwocie 1.303,33 zł brutto. Końcowo zwrócić trzeba uwagę, że strona dysponuje majątkiem, z którego mogłaby pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych, to jest udziały w spółce. Przy czym i tutaj podane zostały sprzeczne dane – wnioskująca podała, że wartość posiadanych udziałów wynosi 125.000 zł przy kapitale zakładowym spółki 500.000 zł, następnie, że 25.000 zł, a kapitał zakładowy 125.000 zł, nie podejmując nawet próby wyjaśnienia, z czego te różnice się wywodzą. Jak wynika zatem z powyższego, okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą budzą zbyt wiele wątpliwości, aby mogły być uznane za podstawę dokonania oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Z tych też względów należało stwierdzić, że nie zostały wykazane przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.