I SA/Wr 1888/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Asesor WSA Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy otrzymane z góry wynagrodzenie za usługi archiwizacyjne i przechowania, świadczone przez okres wielu lat, stanowi przychód podatkowy w momencie otrzymania płatności, czy też powinno być rozliczane w czasie, proporcjonalnie do okresu świadczenia usługi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że otrzymane z góry wynagrodzenie za usługi archiwizacyjne i przechowania, świadczone przez okres wielu lat, nie stanowi przychodu podatkowego w momencie otrzymania płatności zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Zastosowanie znajduje art. 12 ust. 4 pkt 1 tej ustawy, który wyłącza z przychodów pobrane wpłaty na poczet usług wykonanych w następnych okresach sprawozdawczych. Rozliczenie przychodu powinno nastąpić w czasie, proporcjonalnie do okresu świadczenia usługi, zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów, wynikającą z ustawy o rachunkowości i przepisów ustawy o CIT.Stan faktyczny
Spółka A wykazała w zeznaniu podatkowym za 2001 r. stratę podatkową. Organ kontroli skarbowej zakwestionował sposób rozliczenia przychodów i kosztów, m.in. zaliczając do przychodów roku podatkowego całe wynagrodzenie otrzymane z góry za usługi archiwizacyjne i przechowania, świadczone przez wiele lat. Spółka argumentowała, że otrzymane kwoty stanowią przychody przyszłych okresów, powołując się na przepisy ustawy o CIT oraz pisma Ministerstwa Finansów. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając otrzymane kwoty za przychód w momencie ich otrzymania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 807,00 zł tytułem kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A spółka z o.o. w L. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 807,00 (osiemset siedem złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa A Spółki z o.o. w L. jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] określającą wysokość straty podatkowej poniesionej przez podatnika w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2001 w kwocie [...].
W uzasadnieniu podano, że w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2001 r. (CIT-8) Spółka wykazała przychody w kwocie [...], koszty uzyskania przychodów w wysokości [...], a tym samym stratę podatkową w kwocie [...].
W oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku kontroli skarbowej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości rozliczeń należności budżetowych m. in. w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2001 i postępowaniu podatkowym organ kontroli skarbowej stwierdził, że Spółka zaniżyła przychody o łączną kwotę [...], w tym o wartość:
- nieodpłatnych świadczeń uzyskanych przez Spółkę z tytułu dysponowania kapitałem należnym udziałowcom w wysokości [...],
- przychodów otrzymanych w związku ze świadczeniem przez Spółkę usług archiwizacyjnych w kwocie [...],
- zasądzonych na rzecz Spółki kosztów procesu w kwocie [...],
oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę [...] z tytułu zaliczenia do nich:
- opłaty prolongacyjnej w kwocie [...] związanej z rozłożeniem na raty zobowiązania z tytułu dywidendy za lata 1992 i 1993,
- nie przekazanych na wyodrębniony rachunek bankowy odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości [...],
- kosztów procesu przed Sądem Apelacyjnym w kwocie [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. określił Spółce z o.o. A stratę podatkową w wysokości [...].
W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej kwoty [...] ustalonej jako zaniżenie przychodów z tytułu usług archiwizacyjnych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 Nr 54, poz. 654 z późn. zm.).
W uzasadnieniu odwołania powołała się na stanowisko Ministerstwa Finansów z dnia [...] nr [...] w sprawie przedpłat na poczet usług archiwizacyjnych.
Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. po rozpatrzeniu odwołania nie uwzględniła jego zarzutów.
Wskazała, że przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym - w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) - jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy zobowiązani są do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i należnego podatku. Powyższe oznacza, że nie każdy przychód lub koszt ujęty w ewidencji rachunkowej jest przychodem lub kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Definicję przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych zawiera art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Generalnie można stwierdzić, iż przepis ten definiując pojęcie przychodu, posługuje się kryterium faktycznego otrzymania pieniędzy, wartości pieniężnych, nieodpłatnych świadczeń.
Szczególnym rodzajem przychodów są przychody należne, o których mowa w art. 12 ust. 3 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem są to przychody związane z działalnością gospodarczą, osiągnięte w roku podatkowym, które stały się w jej następstwie należnością (wierzytelnością) choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Jednocześnie stosownie do art. 12 ust. 4 pkt. 1 cyt. ustawy do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Powyższe oznacza, że w takiej sytuacji pobrana wpłata lub zarachowana należność na poczet określonej usługi staje się przychodem dopiero z chwilą wykonania tej usługi.
Z akt podatkowych wynika, że Spółka zawarła w dniu [...] z Przedsiębiorstwem B w L. S.A. w upadłości umowę przechowania, której przedmiotem było świadczenie przez Spółkę A usług w zakresie przechowywania w okresie od [...] do [...] dokumentacji archiwalnej upadłej firmy. Postanowieniami § 6 tej umowy Składający (Przedsiębiorstwo B) zobowiązał się w terminie do dnia [...] zapłacić jednorazowo na rzecz przechowawcy (Spółki A) kwotę [...] plus VAT za przechowanie rzeczy będących przedmiotem umowy. W § 7 umowy przechowania strony postanowiły również, że Składający może w każdej chwili żądać zwrotu oddanych na przechowanie rzeczy, jednakże zobowiązany jest do zapłaty za cały okres, na jaki zawarta została umowa i jak wynika z akt podatkowych zobowiązanie to wykonał. Umówioną kwotę za świadczenie w/w usług Spółka A otrzymała przelewem w dniu [...] Sprzedaż tych usług została następnie udokumentowana fakturą VAT z dnia [...] nr [...]. Do przychodów podlegających opodatkowaniu w 2001 r. uzyskanych z tytułu świadczenia usługi przechowania na podstawie ww. umowy Spółka zaliczyła wyłącznie kwotę odpowiadającą swoją wartością opłacie za przechowanie w 2001 r. tj. kwotę [...].
W 2001 r. Spółka zawarła również z dwoma innymi podmiotami umowy o świadczenie na ich rzecz usług w zakresie archiwizacji i przechowywania dokumentacji, tj.:
- umowa zlecenia z dnia [...] zawarta ze spółką z o.o. C w upadłości w L. obejmująca okres świadczenia usług od 2001 r. do 2051 r.,
- umowa przechowania z dnia [...] zawarta z D spółką z o.o. w upadłości w L. dot. przyjęcia przedmiotów na przechowywanie w okresie od [...] do [...].
Podobnie jak w przypadku umowy przechowania z dnia [...] zawartej z Przedsiębiorstwem B w L. S.A. w upadłości w powyższych umowach Składający (umowa przechowania) i Zlecający (umowa zlecenia) zobowiązali się do zapłaty wynagrodzenia za przechowywanie rzeczy "z góry" za cały okres przechowywania (w § 7 umowy zlecenia w terminie 7 dni od otrzymania faktury; w umowie przechowania w terminie do 28.05.2001 r. - § 6) i zobowiązanie to wykonali. Zapłatę z tytułu umowy zlecenia Spółka otrzymała w dniu [...] na podstawie faktury VAT z dnia [...] nr [...], zaś z tytułu umowy przechowania - w dniu [...] na podstawie faktury z dnia [...] nr [...].
Przedmiotem sporu jest w rozpatrywanej kwestii kwalifikacja przychodu uzyskanego z tytułu opisanych wyżej umów przechowania i umowy zlecenia w zakresie przechowania. Spółka potraktowała otrzymane pieniądze jako przychód podlegający opodatkowaniu w okresach wykonywania usługi przechowywania, natomiast organ I instancji zaliczył otrzymany w związku z powyższym przychód do przychodów roku podatkowego, w którym nastąpiła zapłata za wykonanie usług tj. w przypadku umowy przechowania z dnia [...] do przychodów roku 2000, natomiast w przypadku pozostałych umów zawartych w 2001 r. do przychodów 2001 r.
Zgodnie z art. 835 i nast. Kodeksu cywilnego przez umowę przechowania przechowawca zobowiązuje się zachować w stanie nie pogorszonym rzecz ruchomą oddaną mu na przechowanie. Jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. Stosunek przechowania ma charakter trwały (ciągły), albowiem wymaga określonego zachowania przechowawcy w ciągu oznaczonego czasu.
Odnosząc wyżej poczynione spostrzeżenia do ustalonego w sprawie stanu faktycznego Izba Skarbowa stwierdza, że postanowienia przedmiotowych umów nie dają podstaw do zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie ulega wątpliwości, że zapłata za wykonywanie ww. usług pobrana była z góry i zafakturowana w całości. Wymienione wyżej faktury obejmują należność za cały okres trwania umów (tj. za 50, 25, 10, 5 lat w zależności od rodzaju archiwizowanych dokumentów). Z umów tych nie wynika, by można traktować zapłacone przez Składających i Zlecającego kwoty jako należność na poczet usług wykonywanych w następnych okresach sprawozdawczych. Otrzymane przez Spółkę kwoty nie stanowią więc ani zaliczki, ani też przedpłaty na poczet wykonywanych usług (na fakturach brak ponadto informacji, że wymienione w nich kwoty to zaliczki bądź przedpłaty).
Z przywołanego przez Spółkę w zastrzeżeniach z dnia [...], złożonych na okoliczność zapoznania w dniu [...] przez organ odwoławczy z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, pisma Ministerstwa Finansów z dnia 4.01.2002 r. nr PB 4/AS-8214-2365-441/01 nie wynika, jaki był stan faktyczny opisanej sprawy. Wyjaśnienie to wskazuje zaś, że chodzi o sposób rozliczania przychodów należnych (o których mowa w art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) w przypadku umów o charakterze ciągłym, wnoszonych w postaci częściowych opłat na poczet wykonywanych usług (art. 12 ust. 4 pkt 1 tej ustawy). Argumentem przemawiającym przeciwko zastosowaniu w niniejszej sprawie zaprezentowanego w tym piśmie sposobu zaliczania opłat z tytułu umowy najmu jest natomiast wskazany wyżej fakt, iż w rozpatrywanej sprawie strony umów przechowania (też na podstawie umowy zlecenia) dokonały wcześniejszego rozliczenia "z góry" (za cały okres objęty umowami), w wyniku czego wystąpił w Spółce przychód otrzymany (art. 12 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy podatkowej). Także argumentacja Ministerstwa Finansów zaprezentowana w powołanym w odwołaniu piśmie z dnia 16.10.1997 r. (w odwołaniu błędnie została podana data 16.09.1997 r.) nr PO3-5776-IP-722-602/97 dotyczy przedpłat na poczet usług wykonywanych w następnych okresach sprawozdawczych, a nie całości zapłaty za ich wykonywanie. Dlatego organ odwoławczy nie podziela poglądu Spółki, co do możliwości rozliczenia otrzymanych przez Nią kwot za przechowanie do przychodu podlegającego opodatkowaniu w poszczególnych latach przechowywania.
Izba Skarbowa zaznaczyła przy tym, że ww. interpretacje Ministerstwa Finansów nie mają przymiotu określonego w art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. charakteru urzędowej interpretacji, czyli powszechnie obowiązującej wykładni.
Reasumując organ odwoławczy stwierdza, iż stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy w przedmiotowej sprawie zapłacone za umówiony okres przechowywania dokumentów kwoty stanowią przychód w momencie ich otrzymania. Faktem jest, iż wpłaty z poszczególnych umów zostały w całości dokonane i w całości zafakturowane. Należy podkreślić, że do otrzymania jednorazowej zapłaty za ww. usługi bez względu na czas wykonywania umów przechowania doszło zgodnie z wolą obu stron umów przechowania określoną w ramach swobody układania stosunków cywilnoprawnych.
W skardze na tę decyzję strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości albowiem narusza ona słuszny interes prawny skarżącego poprzez nie uwzględnienie odwołania skarżącej.
Podniesiono, że skarżąca spółka w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosła o uchylenie tej decyzji w części dotyczącej kwoty [...], ustalonej jako zaniżenie przychodów z tytułu usług archiwizacyjnych. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podając przesłanki swojego stanowiska. Stanowisko to jest nadal aktualne i skarżący podatnik podtrzymuje swoje odwołanie.
Zastosowane przez podatnika rozliczenia w czasie przychodów z tytułu usług archiwizacyjnych dla celów podatkowych jest zgodne z przepisem prawa podatkowego. Co prawda art. 12 ust. 1 ustawy CIT generalnie definiuje pojęcie przychodu posługując się kryterium jego otrzymania (pieniędzy, wartości pieniężnych i innych świadczeń), to jednak ustawodawca w ust. 4 wprowadził zamknięty katalog należności, których do przychodów nie zalicza się. Z pkt. 1 tego przepisu wynika, iż do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów, usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Taki przypadek jest identyczny z faktem zawarcia umowy na usługi archiwizacyjne na 50 lat.
W sprawie zastosowania tego przepisu do usług archiwizacyjnych wypowiedziało się jednoznacznie Ministerstwo Finansów Departament Podatków Bezpośrednich i Opłat w piśmie z dnia 16 października 1997 roku nr PO3-5776-IP-602/97, którego treść skarżący przytoczył w swoim odwołaniu. W tym miejscu pragnie jedynie zaznaczyć, iż interpretacja tam zawarta jest jasna i nie budząca wątpliwości.
Również wcześniejsze pismo Ministerstwa Finansów w tej sprawie nr PO3-IP-722-808/93 z dnia 22.12.1993 roku, zdaniem spółki dopuszcza możliwość takiego rozliczenia podatku, jaki zastosował podatnik. Świadczą o tym zdania, iż przepisy te mogłyby mieć zastosowanie do omawianej sytuacji. Jednakże zastosowanie tego przepisu Ministerstwo odradza wyłącznie ze względu na kłopoty z rozliczeniem wpłaconej należności za usługę na okresy miesięczne, wobec konieczności rozliczania podatku w takich okresach przez podatnika, a negatywny skutek jednorazowej zapłaty podatku proponuje złagodzić wnioskiem o jego odroczenie. Jak wynika z powyższego również i ta interpretacja nie neguje sposobu rozliczania podatku z archiwizacji zastosowanego przez podatnika, a jedynie z przyczyn technicznych zaleca odmienny sposób postępowania.
Późniejsze pismo Ministerstwa Finansów cytowane przez podatnika w sposób precyzyjny określa zasady postępowania, do których to zasad podatnik zastosował się w przedmiocie rozliczania podatku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta - w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), "sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej".
W ramach tej kontroli, po rozpoznaniu niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę należy spojrzeć na ogólną zasadę, na której opiera się konstrukcja przedmiotu opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie mianowicie z art. 7 ust. 1 niniejszej ustawy przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty (...). Dochodem z kolei, w myśl ust. 2 art. 7 jest, z zastrzeżeniem art. 11 i 12, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym (...). Z powyższych przepisów wynika zatem, iż określenie dochodu w danym roku podatkowym, będącego przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym, opiera się na obliczeniu różnicy między uzyskanymi przychodami w danym roku podatkowym a kosztami ich uzyskania w tymże roku.
Analizując prawidłowość zastosowanej przez organy podatkowe wykładni art. 12 ust. 4 pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, należy uwzględnić również - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, lecz w sposób powierzchowny - przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i należnego podatku. W 2000 r. księgi podatkowe powinny być prawidłowo prowadzone zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.). Dowód w postępowaniu podatkowym mogą stanowić jedynie księgi rachunkowe, które są rzetelne tzn. zgodne z rzeczywistością.
W art. 6 ust. 2 ww. ustawy wyrażono zasadę współmierności, zgodnie z którą dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego miesiąca zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten miesiąc koszty, które jeszcze nie zostały poniesione. W praktyce spotyka się bowiem często przypadki inkasowania przez jednostki należności za świadczenia, które zostaną zrealizowane dopiero w przyszłych okresach sprawozdawczych. Mamy wówczas do czynienia z przychodami przyszłych okresów sprawozdawczych. Jeżeli w danym miesiącu są z góry inkasowane przychody dotyczące świadczeń, które zostaną zrealizowane w następnych okresach, to powinny być rozliczane w czasie przy pomocy odpowiedniego konta rozliczeń międzyokresowych (R. Niemczyk, Rachunkowość małych i średnich przedsiębiorstw, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2005, s. 479-480). Te zasady z ustawy o rachunkowości, które podatnicy podatku dochodowego są obowiązani stosować z uwagi na normę art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, korelują ze stosownymi przepisami tej ostatniej ustawy. Stosowanie zasady współmierności wyrażonej w art. 6 ust. 2 ustawy o rachunkowości, w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych zapewniają art. 12 ust. 4 pkt 1 - w zakresie przychodów oraz art. 15 ust. 4 - w zakresie kosztów uzyskania przychodów, regulujący zasadę czasokresu potrącania kosztów uzyskania przychodów, nakładając obowiązek potrącania kosztów poniesionych w danym roku, które wiążą się z przychodami tego roku oraz rozliczania w czasie tzw. kosztów przyszłych okresów. W świetle tego stwierdzić należy, że zarówno przepisy ustawy o rachunkowości jak i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wymagają od podatników współmiernego ewidencjonowania dla celów rachunkowości oraz celów podatkowych przychodów i kosztów poniesionych w celu ich uzyskania, co wymaga również stosownego ich rozliczania w czasie, którego dotyczą (do którego się odnoszą).
Jeżeli zatem w niniejszej sprawie pobrane w 2001 r. należności (wpłaty) dotyczą niewątpliwie całej usługi przechowania, która ma być realizowana w dłuższym okresie czasu, czyli w następnych okresach sprawozdawczych, do sytuacji takiej zastosowanie znajduje właśnie art. 12 ust. 4 pkt 1 updop, z wyłączeniem art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Nie może bowiem w takim przypadku dochodzić do sytuacji, że z tytułu usługi wykonywanej przez okres kilku lat, usługodawca ewidencjonuje - jak chcą w tej sprawie organy podatkowe - cały pobrany przychód w początkowym okresie wykonywania tej usługi, a w kolejnych okresach sprawozdawczych rozlicza jedynie koszty tej usługi, gdyż byłoby to sprzeczne zarówno z art. 6 ust. 2 ustawy o rachunkowości w zw. z art. 9 ust. 1 updop oraz z art. 12 ust. 4 pkt 1 updop. Wskazać przy tym należy, że o zastosowaniu normy art. 12 ust. 4 pkt 1 updop nie decyduje fakt określenia na fakturze dokumentującej dokonanie wpłaty, że jest to przedpłata lub zaliczka na poczet dostaw towarów lub usług, których wykonanie jest odroczone w czasie, lecz wystarczającym jest, że istota danego stosunku prawnego, jakim w tym przypadku jest usługa przechowania, ze swojej istoty mająca charakter ciągły i trwały, a zatem realizowana w kilku okresach sprawozdawczych, wskazuje, że pobrana należność za całą tę usługę musi zostać rozliczona (w sposób proporcjonalny) w czasie wykonywania tejże usługi.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że organy podatkowe w tej sprawie wadliwie stwierdziły, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego zastosowanie znajduje art. 12 ust. 1 pkt 1, a nie art. 12 ust. 4 pkt 1 updop, czym zostały naruszone powyższe przepisy prawa materialnego.
W świetle powyższego, Sąd stwierdzając naruszenie przez organy skarbowe powyższych przepisów - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji wydano w oparciu o przepis art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło