I SA/Wr 1913/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-11

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Barbara Ciołek, Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe są zobowiązane do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności niemających wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego, takich jak spory cywilnoprawne między podatnikiem a innymi podmiotami?
Ratio decidendi
Organy podatkowe są zobowiązane do ustalenia stanu faktycznego jedynie w zakresie faktów i okoliczności istotnych dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Okoliczności niemające wpływu na przychody, koszty uzyskania przychodów, odliczenia od podatku lub dochodu, w tym spory cywilnoprawne, nie podlegają badaniu w postępowaniu podatkowym, ponieważ nie wpływają na wysokość zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący J. T. i A. T. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. i określiła nowe zobowiązanie. Organ I instancji ustalił zaniżenie przychodów i kosztów uzyskania przychodów oraz błędne odliczenia strat z lat ubiegłych. Organ II instancji skorygował ustalenia dotyczące przychodu i odliczeń, uznając m.in. brak prawa do odliczenia straty z 2003 r. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, domagając się wyjaśnienia stosunków z firmami "B" i "C".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi J. T. i A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia [...] r., nr [...] określającą J. T. i A. T.(Podatnikom, Skarżącym) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r i określił zobowiązanie za ten okres w kwocie 606 zł oraz pozostawił bez zmian wysokość zobowiązania z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek za kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień wrzesień oraz październik 2009 r. Organ podatkowy I instancji ustalił, że Podatnik prowadził w 2009 r działalność gospodarczą pod firmą "A" w zakresie wynajmu/dzierżawy nieruchomości. Ze swych zobowiązań z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych rozliczał się na zasadach ogólnych. Organ stwierdził, że Podatnik zaniżył przychody o 0,57 zł z powodu błędów rachunkowych. Organ I instancji stwierdził także, że Podatnik nie zaewidencjonował przychodów należnych z tytułu na rzecz córki A. Ta. oraz syna K. T. prowadzących działalność gospodarczą. W rezultacie organ podatkowy I instancji przyjął, że podatnik z tytułu prowadzonej w 2009 r. pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód należny w kwocie łącznej 79.191,38 zł. W zakresie kosztów uzyskania przychodów organ I instancji stwierdził, że podatnik zaniżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 784,65 zł. W rezultacie organ I instancji przyjął, że dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez Podatnika w 2009 r. wynosi 27.637,17 zł. Odnośnie dokonanych w 2009 r. odliczeń organ stwierdził, że: - zapłacona przez podatnika w dniu 11.05.2009 r. składka Fundusz Pracy i FGŚP w kwocie 46,94 zł powinna zostać ujęta w ciężar kosztów uzyskania przychodów w maju 2009 r. Uznał także, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od dochodu składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 520,90 zł oraz odliczenie od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 193,10 zł (tj. zgodnie z ograniczeniem wynikającym z art. 27b. ust.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). - Podatnik zawyżył odliczenie z tytułu strat z lat ubiegłych o 11.969,08 zł. W konsekwencji decyzją z dnia [...] r. nr [...], którą to decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] Miasto określił Podatnikom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 614 zł oraz określił wysokość odsetek za zwłokę od zaległości od nieuiszczonych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące: IV, VI, VIII, IX, X 2009 r. w kwocie j 89 zł. Rozpoznawszy odwołanie, Dyrektor Izby Skarbowej we W. skorygował ustalenia dotyczące przychodu i odliczeń od podatku. W pierwszej kolejności, uznał, że przychody z usług dzierżawy zostały prawidłowe zaewidencjonowane w księdze przychodów i rozchodów. Natomiast opłaty od syna i córki nie były wymagalne, a łączący strony stosunek prawny nie miał charakteru wzajemnego i dwustronnie zobowiązującego, co oznacza, że z tego tytułu nie wystąpił po stronie podatnika przychód należny. Zdaniem organu odwoławczego nieprawidłowo przyjął organ podatkowy I instancji wysokość kosztów uzyskania przychodów za 2009 r. w kwocie 51.554,21 zł. Nie uwzględnił bowiem zapłaconych przez podatnika w dniu 11.05.2009 r. składek na Fundusz Pracy i FGSP w kwocie 46,94 zł, a zatem dochód z prowadzonej działalności organ odwoławczy przyjął w wysokości 27.590,23 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania za bezpodstawny uznał organ odwoławczy zarzut dotyczący odliczenia strat za lata 2005-2008. Wyjaśnił, że podatnik mógł odliczyć stratę od dochodu w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych tj. w latach 2004-2008 i odpowiednio. Stronie nie przysługiwało prawo do odliczenia straty za 2003 r. od dochodu za 2009 r. Podatnik miał natomiast prawo do odliczenia od dochodu z działalności gospodarczej za 2009 r.: 50 % straty za 2005 r. w wysokości 15.413,18 zł oraz 50% straty za 2006 r. w wysokości 1.038,74 zł tj. łącznej wysokości 16.451,92 zł. Kwota. odliczenia została prawidłowa przyjęta w decyzji organu podatkowego I instancji. Za niezasadne uznał także podniesione zarzuty w zakresie prowadzenia przez organ podatkowy postępowania za 2002 r, jak również korzystania z nieruchomości podatników przez spółki "B" oraz "C" oraz sytuacji finansowej podatników jako nie mające znaczenia w sprawie. W rezultacie powyższych ustaleń organ podatkowy II instancji skorygował zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r.. Za prawidłowe uznał natomiast zobowiązanie z tytułu odsetek od niewpłaconych w terminie płatności zaliczek w kwocie 89 zł. W skardze, skarżący wnieśli u uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnie oraz niewłaściwe zastosowanie oraz sprzeczność ustaleń dotyczących zgromadzonego materiału dowodowego. Organ winien uzyskać od "B" S. A. i "C" wyjaśnienia w zakresie stosunków łączących te firmy ze Skarżącymi a także rozważyć konieczność przesłuchania na tą okoliczność Skarżących; ustalić czy i jakim stopniu instalacje obu spółek ograniczają lub wyłączają korzystanie z nieruchomości przez Skarżących; dokonać analizy wszystkich przedłożonych przez Skarżących dokumentów, co do charakteru stosunków łączących ich ze każdą ze spółek. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. "Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. – art. 146 § 1 upsa. W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Powodem określenia zobowiązania podatkowego w wysokości odmiennej niż wynikająca z deklaracji było- oprócz skorygowania błędów rachunkowych- zakwestionowanie prawa do odliczenia straty z lat poprzednich. Ustalenia organów w tym zakresie uznać nalży za prawidłowe. Zgodnie z art. 9 ust 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., póz. 361 ze zm.) "O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty.". Wynika z tego, że w roku podatkowym 2009 podatnik miał prawo odliczyć straty poniesione w latach od 2004 do 2008. Wysokość odliczenia wynosiła maksymalnie po 50% straty za każdy rok podatkowy. Wobec tego Podatnikowi przysługiwało odliczenie jedynie straty za lata 2005 i 2005 (w pozostałych latach strata nie wystąpiła), zaś wysokość straty jest niesporna i wynika z niekwestionowanych zeznań podatkowych. Podatnikowi nie przysługiwało natomiast prawo odliczenia straty za 2003 r. Skarżący w istocie nie kwestionują ustaleń faktycznych i zastosowania prawa w tym zakresie. Zarzuty skargi dotyczą wyłącznie nieustalenia stanu faktycznego odnośnie korzystania z nieruchomości skarżących przez "B" S. A. i "C". Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Organy podatkowe istotnie nie prowadziły postepowania wyjaśniającego co do tych okoliczności, jednak, w niniejszej sprawie nie były do tego zobowiązane. Wprawdzie organy podatkowe zobowiązanie są – zgodnie z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej do ustalenia stanu faktycznego, jednakże obowiązek ten obejmuje jedynie ustalenie faktów i okoliczności istotnych dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego "Zasada wynikająca z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. nie ma charakteru bezwzględnego. Gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń, lecz przede wszystkim tych, które pozostają w związku podmiotowo-przedmiotowym z sytuacją prawnopodatkową podatnika. Skuteczność prawna żądania przeprowadzenia dowodu, uzależniona jest od stwierdzenia, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie okoliczność ta nie została potwierdzona innym dowodem." (wyrok wsa w Gliwicach z 29.01.2013 sygn. akt I SA/Gl 834/12 LEX nr 1295907). Zgodnie z art. 9 ust 1 i 2 p.d.o.f. "Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, (...). Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów." Zgodnie zaś z art. 26 ust 1 p.d.o.f. "Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot(...)". Wobec tego elementami istotnymi dla określenia wysokości podatku dochodowego jest dochód, a więc przychód i koszty, oraz odliczenia. Powoływane przez Skarżących okoliczności związane z korzystaniem przez inne podmioty z ich nieruchomości nie powoduje powstania przychodów podlegających opodatkowaniu ani nie wpływa na koszty uzyskania przychodów. Nie stanowi tez podstawy do skorzystania z odliczeń od podatku. Nie wpływa więc w żaden sposób na wynikającą z przepisów prawa wysokość zobowiązania podatkowego. Wobec tego dokonywanie ustaleń fatycznych w tym zakresie jest zbędne, jako że nie mają one wpływu na wynik postępowania. Przepisy ustawy o podatku dochodowym nie pozwalają na uwzględnienie pozostawania przez podatnika w sporze cywilnoprawnym z innymi podmiotami. Organy podatkowe nie są też w żaden sposób upoważnione do rozstrzygania takich sporów. Także sytuacja majątkowa podatnika i jego zdolność do zapłaty podatku nie podlegają ocenie w toku postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania. Nie pozostają one w związku z wyżej wskazanymi istotnymi elementami podatku dochodowego. Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie bowiem organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa w zakresie wskazanym na wstępie niniejszych wywodów. Skargę, więc, zgodnie z art. 151 upsa należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło