I SA/Wr 1918/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-04-14
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Andrzej Szczerbińskia, Andrzej Cisek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, oparte na przepisach uznanych za niezgodne z Konstytucją, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, ponieważ przepisy stanowiące podstawę do jego nałożenia (art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy o VAT) zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Wydanie decyzji w oparciu o takie przepisy stanowi rażące naruszenie prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W pozostałym zakresie skarga została oddalona, gdyż organ prawidłowo ustalił zobowiązanie podatkowe i odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczącą określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 1998 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. naruszenie zasad postępowania i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność decyzji w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego z uwagi na niezgodność przepisów z Konstytucją, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego; oddalił skargę w pozostałej części; orzekł, iż decyzje w części stwierdzającej nieważność nie mogą być wykonane; zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz P. P. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
I SA/ Wr 1918/02 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia NSA Andrzej Szczerbińskia Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek (sprawozdawca) Protokolant Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.P. na decyzję Izby Skarbowej we W. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 1998 r., zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. z dnia[...], Nr [...] w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego; II. oddala skargę w pozostałej części; III. orzeka, iż decyzje wymienione w punkcie I wyroku w części stwierdzające nieważność nie mogą być wykonane; IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz P. P. kwotę 500 zł (złotych pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygnatura akt 1 S.A./Wr 1918/02
UZASADNIENIE
P. P., prowadzący działalność gospodarczą jako A w deklaracjach VAT-7 za miesiąc sierpień i wrzesień 1998 r. nie wykazywał żadnej sprzedaży, a podatek naliczony od zakupów związanych z działalnością opodatkowaną wykazany w tych deklaracjach został uwzględniony przez podatnika - zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w deklaracji VAT -7 za październik 1998 r., w którym to miesiącu wystąpiły czynności podlegające opodatkowaniu i został zadeklarowany podatek należny, związany z tymi czynnościami.
Inspektor Kontroli Skarbowej przeprowadził kontrole prawidłowości rozliczeń w firmie P. P. A w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku VAT za w/w okres, stwierdzając nieprawidłowości w zakresie określenia kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny przez rozliczenie zakupu paliwa, gazu napraw samochodu i innych usług związanych z bieżącą eksploatacją samochodów, oraz usługi noclegowej a także części elektrycznych, jako zakupu nie mającego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W związku z powyższymi ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli skarbowej w dniu [...] wydal decyzję ustalającą rozliczenie w zakresie podatku od towarów i usług w sposób odmienny, niż wynikało to ze złożonej deklaracji podatkowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionowano dokonane ustalenia. Strona podniosła, iż przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów, które potwierdzałyby przyjęte rozstrzygnięcia.
Jednocześnie Strona uważa, iż nie zapewniono jej czynnego udziału w każdym stadium Postępowania, w szczególności przy przeprowadzaniu dowodów mających istotne znaczenie dla strony.
Zdaniem Pełnomocnika, wobec naruszenia podstawowych zasad regulujących procedurę postępowania przedmiotowa decyzja winna być uchylona w całości i przekazana do ponownego rozpatrzenia sprawy.
Rozpatrując zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, Izba Skarbowa we W. uznała, iż Inspektor Kontroli Skarbowej przy prowadzeniu w/w postępowania kontrolnego nie zbadał, czy w przypadku stwierdzonego i bezspornego wykonywania przez Pana P. P. czynności, które określił jako " udostępnianie maszyn i urządzeń do wykonywania prac montażowych przez firmę B A. P., będzie miał zastosowanie art. 2 ust. 3 pkt 5 ustawy o VAT.
Mając powyższe ustalenia na uwadze - Izba Skarbowa we W. w dniu [...] uchyliła przedmiotową decyzje w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy Inspektor Kontroli Skarbowej w dniu [...]ponownie przesłuchał w charakterze strony Pana P. P. w obecności Pani A.P. , który zeznał, iż firma A P. P.w II półroczu 1998r. udostępniała firmie B A.P. maszyny i urządzenia oraz środki transportu, czyniła to jednak nieodpłatnie na podstawie ustnej umowy użyczenia - co nie podlega przepisom ustawy o podatku VAT.
Jednocześnie w dniu [...]Pan P. P. zeznał, iż firma A korzystała tylko z jednego samochodu ( Ford Transit o nr rejestracji [...]) i tylko w miesiącach VII-VII 1998 r. w sposób ciągły, natomiast w okresie IX-XII 1998 r. mogła zaistnieć pojedyncza sytuacja użyczania tego samochodu.
W czasie pierwszego przesłuchania w charakterze strony jakie miało miejsce w dniu [...]P. P. zeznał jednakże, że w miesiącach VII-IX 1998 r. firma B A. P. korzystała z obu posiadanych przez P.P. samochodów przez cały okres, natomiast w miesiącach X-XII mogła zaistnieć pojedyncza sytuacja użyczania tegoż samochodu.
W czasie tegoż P. P. zeznał jednakże, że w miesiącach VII-IX 1998 r. firma A A. P. korzystała z obu posiadanych przez P. P. samochodów przez cały okres, natomiast w miesiącach X-XII 1998 r. samochody te były wykorzystywane przez firmę A i B po połowie.
Rozbieżności w zeznaniach z dnia [...]oraz [...]P. P. tłumaczył brakiem możliwości zapoznania się w dniu [...] ze swoimi dokumentami przed złożeniem wyjaśnień, które to dokumenty były zabezpieczone w Urzędzie Skarbowej, jak również upływem czasu od tego zdarzenia i niepamięcią.
Powyższy zarzut braku możliwości zapoznania się z własnymi dokumentami należy jednak uznać za chybiony, bowiem w dniu [...]Panu P. P. w trakcie przesłuchania w charakterze strony kontrolujący przedłożyli dokumenty zaewidencjonowane w jego ewidencji księgowej i podatkowej związane z eksploatacją posiadanych samochodów prosząc o wskazanie ( bez ograniczenia czasowego), które z okazanych dowodów źródłowych dokumentują zakupy towarów i usług związane są z działalnością firmy AP. P., a które z działalnością firmy B A. P.
Wobec powyższych rozbieżności, Inspektor Kontroli Skarbowej do rozstrzygnięć przy określaniu rozliczenia podatku VAT za w/w miesiąc przyjął wyjaśnienia Pana P. P. z dnia [...]uznając je za wiarygodne i uznał, iż dokonane w miesiącu sierpniu i wrześniu 1998r. zakupy towarów i usług związanych z eksploatacją samochodów w całości nie są związane z działalnością firmy A P. P. lecz z działalnością firmy B A. P. i tym samym nie stanowią one kosztów uzyskania przychodów firmy A P. P.
Natomiast w październiku 1998r., w którym to firma A P. P. i B A. P., prace montażowe prowadziły równolegle, 50% ogółu wydatków w tym miesiącu związanych z eksploatacją samochodów dotyczy i związanych jest z działalnością firmy A P.P., a 50% z firmą B A. P .
Podatek naliczony zawarty w fakturach VAT przy w/w zakupach związanych z eksploatacją samochodów w części w której zostały uznane za wydatki nie związane z działalnością firmy A P.P., Podatnik pozbawiony został podatku naliczonego ( art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku VAT).
Ponadto Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził, iż podatnik dokonał w październiku odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT nr [...] wystawionej dnia [...], dokumentującej zakup usługi noclegowej w okresie od [...] do [...] dla 18 osób.
Mając na uwadze stan zatrudnienia w firmie A P. P. w październiku 1998r. , który wynosił łącznie z właścicielem 7 osób - kontrolujący uznali koszty zakwaterowania z w/w faktury w wysokości odpowiadającej zakwaterowaniu tylko 7 osób, w pozostałej zaś części wydatek ten uznano za koszt nie mający związku z prowadzoną działalnością firmy A P. P. i nie może podlegać rozliczeniu przez firmę A( art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT) - nieprawidłowości tej jednak strona nie kwestionuje.
Ponadto kontrolujący stwierdzili, iż podatnik rozliczył podatek naliczony z faktury VAT nr [...] z dnia [...]dokumentującej nabycie przewodów i części elektrycznych. Podatnik zapytany w dniu [...] o związek w/w faktury z prowadzoną działalnością zeznał, iż części elektryczne zostały wykorzystane przy budowie domu w W . W związku z powyższym uznano, iż dokonany zakup części elektrycznych nie ma związku z prowadzoną przez firmę AP. P. działalnością gospodarczą P. i nie może podlegać rozliczeniu przez firmę A (art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT)
W związku z powyższymi ustaleniami, Inspektor Kontroli Skarbowej w dniu [...]wydał decyzję ustalającą rozliczenie w zakresie podatku VAT w identycznej wysokości jak w poprzedniej decyzji z dnia [...]skierowanej do ponownego przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Od powyższej decyzji odwołał się pełnomocnik podatnika kwestionując dokonane ustalenia i wnioskując o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Izba Skarbowa we W., nie znajdując podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji, utrzymała ją w mocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procedury podatkowej, a w szczególności:
* art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku VAT, poprzez bezpodstawne zakwestionowanie poniesionych wydatków na eksploatację samochodów, jako kosztów uzyskania przychodów;
* art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w szczególności' brak dowodów potwierdzających, iż wszelkie wydatki związane z eksploatacją samochodów dotyczyły firmy B,
* art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji podatkowej,
* art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, a w szczególności przez niepodanie przesłanek jakimi kierował się organ przy podjęciu rozstrzygnięcia oraz uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału przy przeprowadzaniu dowodów mających znaczenie dla sprawy,
* art. 18 ust. 1 pkt 9 ustawy o kontroli skarbowej, poprzez opieranie rozstrzygnięcia na podstawie dowodu, który powinien mieć jedynie charakter posiłkowy, tj. dowodu z przesłuchania strony.
W uzasadnieniu swojej skargi Strona ponownie podnosi, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa z powodu braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrania dowodów które potwierdzały by przyjęte rozstrzygnięcie oraz nie zebrania dowodów, które potwierdzałyby przyjęte rozstrzygnięcie oraz wskazanie przesłanek jakimi się kierował.
Jednakże przede wszystkim Strona nie zgadza się ze stanowiskiem organów Skarbowych w zakresie wydatków poniesionych na eksploatację samochodów zarejestrowanych na firmę A.
Nie sposób bowiem- zdaniem Pełnomocnika skarżącej przyjąć, iż przesłuchanie strony może być wystarczającym dowodem dla określenia kosztów uzyskania przychodów oraz wysokości podatku naliczonego i należnego.
Jednocześnie Strona uważa, iż nie zapewniono jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania a w szczególności przy przeprowadzaniu dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy. W ocenie pełnomocnika rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zostało oparte na podstawie dowodu, który winien mieć tylko posiłkowe znaczenia - to jest dowodu z przesłuchania strony, czym naruszono art. 19 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej
W ocenie skarżącego całkowicie pominięto w toku postępowania odwoławczego Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej dowód z przesłuchania A. P. w charakterze świadka.
Izba Skarbowa ponownie zauważa, iż Inspektor Kontroli Skarbowej J. G. prowadził równolegle dwa postępowania kontrolne tj. w firmie A P. P. P. oraz w firmie B należącej do Pani A. P. Przedmiot działalności gospodarczej obu firm tj. A oraz B był identyczny i polegał on na montażu lekkiej obudowy z blach trapezowych , płyt warstwowych obiektów przemysłowych .
P. P. był jednocześnie umocowany przez swoją żonę A. P. do reprezentowania jej w postępowaniu kontrolnym prowadzonym w firmie A A. P. Pan P. P. jako najlepiej zorientowany w działalności firmy A jak i firmy B miał możliwość w toku kontroli (przesłuchania strony) precyzyjnego wskazania, które z przedstawionych mu dowodów dokumentujących w/w wydatki związane są z działalnością jego własnej firmy A, a które z działalnością firmy A.
Wobec tego, że podatnik powyższego przyporządkowania precyzyjnie nie uczynił a jednocześnie w trakcie drugiego przesłuchania w dniu [...]zasłaniał się niepamięcią i upływem czasu od danego zdarzenia zmienił dotychczasowe wyjaśnienia w zakresie czasu i ilości użyczanych firmie B samochodów, ale przy tym jednocześnie nie zaprzeczył że nie użyczał firmie B obydwu swoich samochodów , zatem zeznania złożone w dniu [...] uznano za dokładniejsze i wiarygodniejsze, a przede wszystkim mające potwierdzenie w dokumentach jak i ustalonym stanie faktycznym. Analiza bowiem dowodów zakupu towarów i usług związanych z eksploatacją samochodów wykazała, iż kontrolowany podmiot dokonywał zakupów w całym II półroczu 1998 r., w sposób ciągły tj. od początku miesiąca i w miejscowościach znacznie oddalonych od siedziby firmy (W.), ale za to w pobliżu wykonywania prac montażowych. Na dowodach tych znajdują się odręczne adnotacje podatnika o treści sam. [...]lub sam [...], co wskazuje że oba samochody (Ford Transit i Volkswagen Transporter) były użytkowane przez całe II półrocze 1998 r., a miejsce dokonywania zakupów (zbliżone do miejsc wykonywania prac montażowych przez firmę A) potwierdzają złożone przez P. P. zeznanie z dnia [...], iż z samochodów tych po połowie korzystała firma B.
Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego na podkreślenie zasługuje fakt, iż kosztów eksploatacyjnych samochodów ( benzyna, gaz, oleje przeglądy, części zamienne itp.) nie może zaliczyć sobie w koszty działalności właściciel samochodów bez wykazania związku przyczynowo skutkowego poniesionego w/w wydatku z uzyskanym przychodem. Mając na uwadze, iż z przedmiotowych samochodów korzystała również firma B A. P. na zasadach użyczenia, a udział wykorzystywanych samochodów przez firmę B został określony przez ich właściciela P. P. określony został na 50% , zatem poniesione wydatki eksploatacyjne z wykorzystywanymi samochodami nie mogą być w całości ponoszone przez właściciela samochodów, ale w takim samym procencie jak i ich wykorzystywanie (wobec niemożności przez Podatnika ich precyzyjnego przyporządkowania ) przez pozostałe podmioty z nich korzystające tj. firmę B A. P., mogąc przy tym stanowić w tej części koszt prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej. Wskazać przy tym należy na art. 713 - 718 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym biorący w używanie winien rzecz utrzymywać w należytym stanie przez cały czas ponosząc zwykłe koszty utrzymania rzeczy. "Chodzi więc o takie koszty narzuca niezbędna potrzeba zachowania określonego stanu rzeczy. Będą to przykładowo koszty konserwacji, bieżących remontów, drobnych napraw"
(G. Bieniek i inni. Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga trzecia Zobowiązanie III Wydawnictwo Prawnicze 1997 str. 219).
Firma A Pana P. P. nie będąc zatem uprawniona do obniżenia podatku należnego o 50% kwoty podatku naliczonego od w/w zakupów, ewidencjonując dane dotyczące tej kwoty zawyżyła wysokość podatku naliczonego do odliczenia.
Mając powyższe na uwadze zarzuty zawarte w odwołaniu, iż przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnej wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów które potwierdzały by przyjęte rozstrzygnięcie oraz jakoby nie zapewniono Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania a w szczególności przy przeprowadzaniu dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy uznać należy za nieuzasadnione.
W ocenie Izby Skarbowej przedmiotem oceny organu podatkowego są istniejące dowody związane z prowadzoną przez podatnika działalnością. Jeśli treść dowodu budzi wątpliwości lub jego znaczenie dla sprawy nie jest jednoznaczne, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przede wszystkim przy udziale strony, a złożone wyjaśnienie będzie stanowiło dowód w sprawie. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zostało oparte na podstawie dowodu w postaci wyjaśnień złożonych osobiście przez Podatnika, w których to Pan P. P. przyznaje , iż w/w okresie dokonał' użyczenia obu posiadanych samochodów firmie B , z to samochodów firma B korzystała w 50% .
Na podstawie wyjaśnień Podatnika zostało też ustalone, że zakup części elektrycznych nie był związany z prowadzoną działalnością podmiotu A P.P. W przedmiotowej sprawie biorąc pod uwagę dokonane przez Inspektora Kontroli ustalenia stwierdzić należy, że Podatnik dokonując rozliczenia naliczonego z w/w faktur VAT jako zakup nie stanowiący kosztu uzyskania przychodu naruszył przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
Obniżenie bowiem kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług , którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów przy tym wyjaśnienia obrazują przebieg zdarzeń gospodarczych objętych postępowaniem kontrolnym, nie pozostają w sprzeczności z innymi dokonanymi ustaleniami, a wobec braku dowodów przeciwnych, muszą być uznane za wiarygodne . W złożonym odwołaniu Pełnomocnik strony wywodząc zasady prowadzenia postępowania podatkowego w żadnym momencie nie wskazał dowodów lub okoliczności, które by mogły wpłynąć na zmianę oceny ustalonego stanu faktycznego , do czego zresztą jest odwołujący zobowiązany po myśli przepisu art. 222 Ordynacji podatkowej. Strona postępowania jest zobowiązana do wskazania okoliczności, które jej zdaniem mają wpływ na wynik postępowania . Nie może się ograniczać wyłącznie ciąży obowiązek dowodzenia.
W przedmiotowej sprawie Inspektor Kontroli Skarbowej dokonując rozliczenia podatku VAT za dany miesiąc prawidłowo zatem postąpił dokonując ograniczenia deklarowanego przez Pana P. P. podatku naliczonego o wielkości podatku VAT wynikające z faktur VAT dokumentujących nabycie tych towarów i usług które nie mogło zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Mając zatem na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy uznać, że Izba Skarbowa we W. wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyła obowiązującego prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie w części, w której orzeczono o ustaleniu dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd zważył, iż zgodnie z art. 27 ust. 5 razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Zgodnie z kolei z ustępem 6 przytaczanego przepisu w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Dotyczy to również różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1.
Należy wszakże zważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 1998 r. (OTK 1988/3/30) orzekł, że przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym są niezgodne z art. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez przepisy podatkowe jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe i odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe (por. również wyrok SN z 6.01.1999 r., III RN 99/98, OSNP 1999/20/635 oraz wyrok NSA z 25.04.2001 r. IIISA 236/00)
Biorąc powyższe stanowisko pod uwagę Sąd uznaje, że zakwestionowana decyzja w takim zakresie w jakim orzeka o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym jest dotknięta nieważnością, albowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa (por. art. 247 § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa).
Z tego też względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdza nieważność w tej części decyzji Izby Skarbowej jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W pozostałym zakresie Sąd uznał, iż zakwestionowana decyzja nie narusza tak prawa materialnego, jak i procesowego.
W szczególności Sąd nie podzielił zarzutów strony skarżącej, jakoby została ona pozbawiona możliwości aktywnego udziału w sprawie i obrony swych praw, w szczególności w trakcie postępowania dowodowego. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut braku możliwości zapoznania się z własnymi dokumentami, gdyż w dniu [...]Panu P. P. w trakcie przesłuchania w charakterze strony kontrolujący przedłożyli dokumenty zaewidencjonowane w jego ewidencji księgowej i podatkowej związane z eksploatacją posiadanych samochodów prosząc o wskazanie ( bez ograniczenia czasowego), które z okazanych dowodów źródłowych dokumentują zakupy towarów i usług związane są z działalnością firmy A P.P., a które z działalnością firmy B A. P.
Należy zwrócić uwagę na fakt, iż wobec powyższych rozbieżności, Inspektor Kontroli Skarbowej do rozstrzygnięć przy określaniu rozliczenia podatku VAT za w/w miesiąc przyjął wyjaśnienia Pana P. P. z dnia [...]uznając je za wiarygodne i uznał , iż dokonane w miesiącu sierpniu i wrześniu 1998r. zakupy towarów i usług związanych z eksploatacją samochodów w całości nie są związane z działalnością firmy A P. P. lecz z działalnością firmy A A. P. i tym samym nie stanowią one kosztów uzyskania przychodów firmy A P. P. Natomiast w październiku 1998r., w którym to firma A P. P. i B A. P., prace montażowe prowadziły równolegle, 50% ogółu wydatków w tym miesiącu związanych z eksploatacją samochodów dotyczy i związanych jest z działalnością firmy A P. P., a 50% z firmą B A. P.
Podatek naliczony zawarty w fakturach VAT przy w/w zakupach związanych z eksploatacją samochodów w części w której zostały uznane za wydatki nie związane z działalnością firmy A P.P., Podatnik pozbawiony został podatku naliczonego ( art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku VAT).
Należy zwrócić uwagę na okoliczność, że P. P. był jednocześnie umocowany przez swoją żonę A.P. do reprezentowania jej w postępowaniu kontrolnym prowadzonym w firmie A A. P. i zasadnie organy kontrolne przyjęły, że jako najlepiej zorientowany w działalności firmy A jak i firmy B miał możliwość w toku kontroli (przesłuchania strony) precyzyjnego wskazania, które z przedstawionych mu dowodów dokumentujących w/w wydatki związane są z działalnością jego własnej firmy A, a które działalnością firmy A. Wobec tego, że podatnik powyższego przyporządkowania precyzyjnie nie uczynił a jednocześnie w trakcie drugiego przesłuchania w dniu [...] zasłaniał się niepamięcią i upływem czasu od danego zdarzenia zmienił dotychczasowe wyjaśnienia w zakresie czasu i ilości użyczanych firmie B samochodów, ale przy tym jednocześnie nie zaprzeczył że nie użyczał firmie B obydwu swoich samochodów , zatem zeznania złożone w dniu [...] uznano za dokładniejsze i wiarygodniejsze, a przede wszystkim mające potwierdzenie w dokumentach jak i ustalonym stanie faktycznym. Analiza bowiem dowodów zakupu towarów i usług związanych z eksploatacją samochodów wykazała, iż kontrolowany podmiot dokonywał zakupów w całym II półroczu 1998 r., w sposób ciągły tj. od początku miesiąca i w miejscowościach znacznie oddalonych od siedziby firmy (W.), ale za to w pobliżu wykonywania prac montażowych. Na dowodach tych znajdują się odręczne adnotacje podatnika o treści sam. [...] lub sam [...], co wskazuje że oba samochody (Ford Transit i Volkswagen Transporter) były użytkowane przez całe II półrocze 1998 r., a miejsce dokonywania zakupów (zbliżone do miejsc wykonywania prac montażowych przez firmę A) potwierdzają złożone przez P. P. zeznanie z dnia [...], iż z samochodów tych po połowie korzystała firma B.
Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że kosztów eksploatacyjnych samochodów (benzyna, gaz, oleje przeglądy, części zamienne itp.) nie może zaliczyć sobie w koszty działalności właściciel samochodów bez wykazania związku przyczynowo skutkowego poniesionego w/w wydatku z uzyskanym przychodem. Mając na uwadze, iż z przedmiotowych samochodów korzystała również firma B A. P. na zasadach użyczenia, a udział wykorzystywanych samochodów przez firmę B został określony przez ich właściciela P. P. określony został na 50% , zatem poniesione wydatki eksploatacyjne z wykorzystywanymi samochodami nie mogą być w całości ponoszone przez właściciela samochodów, ale w takim samym procencie jak i ich wykorzystywanie (wobec niemożności przez Podatnika ich precyzyjnego przyporządkowania ) przez pozostałe podmioty z nich korzystające tj. firmę B A. Pa., mogąc przy tym stanowić w tej części koszt prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej. Wskazać przy tym należy na art. 713 - 718 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym biorący w używanie winien rzecz utrzymywać w należytym stanie przez cały czas ponosząc zwykłe koszty utrzymania rzeczy.
Firma A Pana P. P. nie będąc zatem uprawniona do obniżenia podatku należnego o 50% kwoty podatku naliczonego od w/w zakupów, ewidencjonując dane dotyczące tej kwoty zawyżyła wysokość podatku naliczonego do odliczenia.
Mając powyższe na uwadze zarzuty zawarte w skardze jakoby przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnej wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów które potwierdzały by przyjęte rozstrzygnięcie oraz jakoby nie zapewniono Stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania a w szczególności przy przeprowadzaniu dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy uznać należy za nieuzasadnione. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji zostało oparte na podstawie dowodu w postaci wyjaśnień złożonych osobiście przez Podatnika, w których to Pan P.P. przyznaje, iż powyższym okresie dokonał użyczenia obu posiadanych samochodów firmie B , z to samochodów firma B korzystała w 50% .
Na podstawie wyjaśnień Podatnika zostało też ustalone, że zakup części elektrycznych nie był związany z prowadzoną działalnością podmiotu A P. P. W przedmiotowej sprawie biorąc pod uwagę dokonane przez Inspektora Kontroli ustalenia stwierdzić należy, że Podatnik dokonując rozliczenia naliczonego z w/w faktur VAT jako zakup nie stanowiący kosztu uzyskania przychodu naruszył przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
Obniżenie bowiem kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług , którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów przy tym wyjaśnienia obrazują przebieg zdarzeń gospodarczych objętych postępowaniem kontrolnym, nie pozostają w sprzeczności z innymi dokonanymi ustaleniami, a wobec braku dowodów przeciwnych, muszą być uznane za wiarygodne . W złożonym odwołaniu Pełnomocnik strony wywodząc zasady prowadzenia postępowania podatkowego w żadnym momencie nie wskazał dowodów lub okoliczności, które by mogły wpłynąć na zmianę oceny ustalonego stanu faktycznego , do czego zresztą jest odwołujący zobowiązany po myśli przepisu art. 222 Ordynacji podatkowej. Strona postępowania jest zobowiązana do wskazania okoliczności, które jej zdaniem mają wpływ na wynik postępowania . Nie może się ograniczać wyłącznie ciąży obowiązek dowodzenia.
Dlatego też zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Inspektor Kontroli Skarbowej prawidłowo zatem postąpił dokonując rozliczenia podatku VAT za dany miesiąc dokonując ograniczenia deklarowanego przez P. P. podatku naliczonego o wielkości podatku VAT wynikające z faktur VAT dokumentujących nabycie tych towarów i usług które nie mogło zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
O kwestii wykonalności opisanych na wstępie decyzji orzeczono na podstawie art. 151 powyższej ustawy, a kosztach postępowania na podstawie art. 97 ustawy -Przepisy wprowadzające - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
14
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło