I SA/Wr 197/04

Dnia 25 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radwan Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant : Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia 9 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za IX-XII 1999r i I-IV 2000 r I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 100,00 ( sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w J. G. pozostawił bez rozpoznania odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G.., w związku z przekroczeniem terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że decyzja organu I instancji doręczona został podatnikowi w dniu 28 października 2003, podczas gdy odwołanie zostało wniesione w dniu 12 listopada 2003, a więc dwa dni po upływie 14- dniowego terminu. W skardze na powyższe postanowienie podatnik zarzucał naruszenie art. 12 § 5 Ordynacji Podatkowej przez pominięcie okoliczności, że ostatni dzień terminu upływał w dniu dodatkowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 135 § 2 Kodeksu pracy. Skarżący wywodził, że w dniu 10 listopada 2003 udał się do Urzędu Skarbowego w J. G. aby za jego pośrednictwem złożyć odwołanie. Jednakże w tym dniu Urząd Skarbowy był nieczynny. Nieczynny był również Urząd Pocztowy, który w tym dniu - zgodnie z wewnętrznym zarządzeniem Naczelnika Poczty Głównej w J.G. pracował krócej - to jest do godziny 14 a nie jak zwykle do 21. Skarżący wywodził, że jakkolwiek dzień dodatkowo wolny od pracy w rozumieniu art. 135 § 2 kp nie jest tożsamy z dniem ustawowo wolnym, to jednak wprowadzenie takiego dnia w urzędzie skarbowym rodzi dla strony ujemne konsekwencje w postaci niemożliwości podjęcia w tym dniu czynności. Zarzucił przy tym, że strona czynności publicznoprawnej nie może ponosić negatywnych konsekwencji faktu, że dokonuje czynności w ostatnim dniu terminu. Natomiast gdy ostatni dzień terminu przypada w dzień dodatkowo wolny od pracy, strona nie ma zapewnionych normalnych warunków do skorzystania z przysługującego jej prawa złożenia odwołania w urzędzie skarbowy. Ograniczona jest też możliwość skorzystania z pośrednictwa Poczty, skoro urzędy pocztowe na mocy wewnętrznych zarządzeń pracują w takie dni tak jak w dni wolne. Skarżący zarzucił, że Dyrektor Izby Skarbowej nie zbadał, czy w ostatnim dniu upływu terminu podatnik miał możliwość złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że zgodnie z art. 12 § 5 Ordynacji Podatkowej termin ulega przedłużeniu tylko w wypadku gdy kończy się w dzień ustawowo wolny lub sobotę, nie zaś w dni dodatkowo wolne od pracy. Podał także, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia ustalono, że istniała możliwość nadania w dniu 10 listopada 2003 odwołania za pośrednictwem poczty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późniejszymi zmianami) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej ( dawniej art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej. Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu. Wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę z akt sprawy nie wynika, aby przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organy skarbowe czyniły jakiekolwiek ustalenia co do możliwości wniesienia odwołania w dniu 10 listopada 2003 r. Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z art. 191 Ordynacji Podatkowej okoliczność może zostać uznana za udowodnioną na podstawie przeprowadzonych dowodów, zgodnie zaś z art. 210 § 4 uzasadnienie decyzji powinno między innymi zawierać wskazanie dowodów na których organ oparł rozstrzygnięcie. Braków w tym zakresie nie może uzupełniać informacja zawarta w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z utrwalonym już poglądem orzecznictwa przepisy określające zasady liczenia terminów ustawowych, których zachowanie warunkuje skuteczne dokonanie przez stronę czynności procesowych, powinny być interpretowane i stosowane przy uwzględnieniu konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu, które wynikają z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP." Przepis art. 57 § 4 KPA ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu strony do przestrzegania ustawowo określonego terminu do wniesienia skargi, ale równocześnie nakazuje tak liczyć ostatni dzień tego terminu, aby - obiektywnie rzecz ujmując - strona miała zapewnione normalne warunki dla skorzystania z prawa do wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu (postanow. SN z 03.02.2000 sygn. akt III RN 195/99 OSNP 2000/24/884) "Upoważnienie ustawowe przewidziane w art. 1291 k.p. nadaje dodatkowym dniom wolnym od pracy określonym przez pracodawcę charakter dni wolnych od pracy dla pracowników danego zakładu pracy. Dni te jednak nie mają charakteru dni ustawowo wolnych od pracy w rozumieniu np. art. 115 kc i 57 § 4 kpa, ponieważ nie mają charakteru powszechnie obowiązującego. Tym nie mniej jednak mając na względzie wykładnię funkcjonalną tych przepisów, uznać należy, że w.w. przepisy prawa powinny być interpretowane w sposób pozwalający stronie na dokonanie czynności nadania pisma w urzędzie pocztowym w terminie przewidzianym w przepisach kpa" (wyrok NSA w Poznaniu z 18.06.1998 r sygn. akt I SA/Po 1793/97 LEX nr 35988) Ze względu na identyczne brzmienie art. 12 § 5 i art. Ordynacji Podatkowej zasady te mają w pełni zastosowanie także w postępowaniu przed organami skarbowymi. W związku z tym organ podatkowy winien ustalić, czy w dniu 10 listopada 2003 (poniedziałek) podatnik miał możliwość nadania pisma zawierającego odwołanie w urzędzie pocztowym. W przypadku, gdyby to nie było możliwe, mając na względzie przepis § 5 art. 12 Ordynacji Podatkowej, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskim urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym, należałoby przyjąć, że nadanie przez skarżącego tego pisma w dniu 12 listopada 2003 ( najbliższym dniu roboczym) nie spowodowało uchybienia terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Dopiero ustalenie stanu faktycznego może być podstawa do wydania rozstrzygnięcia. Reasumując, na naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi..