I SA/Wr 1983/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku skarżącego z dnia 3 marca 2016 r. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego WSA Marka Olejnika w sprawie ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. tut. Sąd odrzucił skargę A. D. W zażaleniu z 3 marca 2016 r. skarżący wniósł o uchylenie postanowienia. Zażądał także wyłączenia od orzekania w jego sprawie sędziego składu, który wydał skarżone postanowienie z dnia 22 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie skarżącego, nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a) reguluje w sposób ścisły przypadki, w których sędzia może zostać wyłączony od rozpoznania konkretnej sprawy. Wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, stosownie do treści art. 18 § 1 p.p.s.a. następuje w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo- administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od ww. przyczyn zgodnie z art. 19 p.p.s.a. Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że Sygn. akt I SA/Wr 1983/15 mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Obowiązkiem strony zgłaszającej wniosek jest natomiast uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wyłączenie wskazanego we wniosku sędziego zarówno na podstawie ww. art.18 p.p.s.a., jak i art. 19 p.p.s.a. W judykaturze powszechne jest stanowisko, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się więc do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy (postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1101/11; postanowienie NSA z 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1/12; postanowienie NSA z 1 września 2011 r. sygn. akt I OZ 617/11; postanowienie NSA z 13 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1048/09; publ. w CBOSA). W piśmiennictwie wskazuje się, że "przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. podlegać może sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV.). Mając zatem na względzie okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy i przywołane powyżej regulacje normatywne Sąd uznał, że złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy wskazanego w komparycji postanowienia sędziego, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie podał bowiem żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających wyłączenie tego sędziego od rozpoznawania niniejszej sprawy. Ewentualne wątpliwości skarżącego co do bezstronności sędziego wynikać mogą natomiast, w ocenie Sądu, wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia strony o istnieniu takich okoliczności. Nie zostały one jednak w żaden sposób uprawdopodobnione, co oznacza, że brak jest podstaw Sygn. akt I SA/Wr 1983/15 do zastosowania art. 19 p.p.s.a. Ponadto, sędzia oświadczył na piśmie, że nie zachodzą wobec niego żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie wskazuje się, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (postanowienie NSA z 15 września 2008 r. sygn. akt II FZ 397/08; publ. w CBOSA). Z kolei, brak podstaw do wyłączenia sędziego występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (postanowienie NSA z 11 września 2012 r. sygn. akt II OZ 704/12; publ. w CBOSA). Podkreślenia nadto wymaga, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 212/71, OSNC 1972/3/55). W tym stanie rzeczy, wobec braku faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziów, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.