I SA/Wr 202/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-05-08
Skład orzekający: Marek Olejnik, Lidia Błystak, Annetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, uznając, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej podatników?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych, ponieważ sytuacja materialna i zdrowotna podatników, choć trudna, nie nosi cech nadzwyczajnych i losowych zdarzeń niezależnych od ich woli, a podatek od nieruchomości jest związany z posiadaniem nieruchomości, a nie z dochodami. Ponadto, umorzenie mogłoby naruszyć zasadę sprawiedliwości społecznej i równości opodatkowania, przerzucając ciężar na innych mieszkańców gminy. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu oznacza, że organ może, ale nie musi skorzystać z tej instytucji, nawet jeśli przesłanki formalnie występują.Stan faktyczny
Skarżący A. i R. R. wystąpili o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2009-2012, powołując się na zły stan zdrowia, niskie dochody (renty, zasiłek pielęgnacyjny) i wysokie wydatki na leczenie. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżących nie uzasadnia ulgi, a zadłużenie nie wynika z nagłych, losowych zdarzeń. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego i niepełne zebranie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. w Wydziale I na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi A. R. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 3 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2009-2012 I. oddala skargę; II. zasądza z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. D. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) wraz z podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przedmiotem postępowania jest skarga małżonków A. i R. R. (dalej jako: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. , z dnia 03 grudnia 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 31 sierpnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2009-2012 w kwocie 13.711,16 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.751 zł.
Skarżący pismem z dnia 11 lipca 2012 r. wystąpili do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości dotyczących nieruchomości położonej w B. przy ul. L. .
W uzasadnieniu podali, że ze względu na zły stan zdrowia utracili w zasadzie całkowitą możliwość zarobkowania. Obecnie utrzymują się z rent i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie 2330,94 zł. Jak podnieśli, na leki i wizyty lekarskie wydają miesięcznie od 100 do 1.500 zł., zaś na wydatki na żywność i utrzymanie mieszkania od 1000 zł do 1500 zł. Wyjaśnili także, że ich zła sytuacja finansowa ma cechy trwałości: mają wielomilionowe długi, część majątku zajęta w postępowaniach egzekucyjnych.
Organ podatkowy pierwszej instancji, po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia 31 sierpnia 2012 r., nr [...], odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2009-2012 w kwocie 13.711,16 zł. wraz z odsetkami za zwłokę
w kwocie 2.751,00 zł.
W uzasadnieniu przywołał art. 67a §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej jako O.p.) oraz wyjaśnił treść pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" użytych w tym przepisie. Wskazał także na wyjątkowy charakter ulg podatkowych.
Następnie wskazał, że twierdzenia skarżących o ich bardzo trudnej sytuacji finansowej nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W ocenie organu pierwszej instancji skarżący uzyskują jednak stałe, choć niewysokie dochody. Ponadto, prowadzone jest wobec nich skutecznie postępowanie egzekucyjne za zobowiązania podatkowe. Dlatego, nawet jeżeli jednorazowe uregulowanie zaległości podatkowych wydało się w ocenie organu mało prawdopodobne, to nie wykluczył on możliwość spłaty całości zadłużenia z tego tytułu w ratach lub z odroczonym terminem płatności.
Odnosząc się do stanu zdrowia skarżących, organ pierwszej instancji zgodził się ze skarżącymi, że jest on zły. Zakwestionował natomiast wysokość wydatków ponoszonych przez nich na leczenie i wizyty lekarskie, wskazując, że skarżący nie przedstawili żadnych dokumentów potwierdzających te okoliczności.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka ani "ważnego interesu" skarżących, uzasadniającego udzielenie ulgi podatkowej, ani nie przemawia za tym interes publiczny. Jakkolwiek uznał chorobę skarżących za zdarzenie losowe, Prezydent Miasta B. podkreślił, że okoliczność ta sama w sobie nie może stanowić przesłanki udzielenia ulgi. Natomiast zadłużenie skarżących nie było wynikiem nagłego
i losowego zdarzenia, lecz skutkiem podejmowanych przez nich indywidualnych decyzji i ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zauważył przy tym, że podatek od nieruchomości nie jest związany z osiąganymi dochodami, lecz faktem posiadania nieruchomości. Dlatego niski dochód bądź jego brak nie są okolicznością uzasadniającą umorzenie zaległości w tym zakresie. Podniósł ponownie, że w jego ocenie skarżący, mając nawet wielomilionowe zadłużenie, są
w stanie spłacić zaległości podatkowe z tego tytułu.
W kwestii wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego, Prezydent Miasta B. wskazał, że zastosowaniu ulgi podatkowej sprzeciwia się zasada sprawiedliwości. W wyniku bowiem umorzenia zaległości podatkowej skarżących, jej wartość zostałaby przerzucona na Gminę a przez to na pozostałych jej mieszkańców. Oznaczałoby to promowanie podatników niepłacących swoich zobowiązań względem tych, którzy wywiązują się ze swoich zobowiązań.
Po rozpoznaniu odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w J. decyzją z dnia 03 grudnia 2012 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta B. .
Swoje rozważania organ odwoławczy rozpoczął, podobnie jak organ pierwszej instancji, od omówienia art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. a przede wszystkim wyjaśnienia treści pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Zauważył przy tym, że nawet stwierdzenie wystąpienia tych przesłanek nie wiąże organu, w tym bowiem zakresie przysługuje mu uznanie administracyjne.
Odnośnie stanu majątkowego skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. podkreśliło, że prowadzą oni gospodarstwo domowe z synem, pracującym dorywczo za granicą. Przy dochodach miesięcznych w kwocie 2.200 zł deklarują wydatki na poziomie 4.100 zł.
Do ich majątku należy dom wolnostojący o powierzchni 252 m2 oraz udział we własności budynku o powierzchni 663 m2 a także samochód AUDI A6 z 2004 r.
i wyposażenie mieszkania o wartości 25.000 zł.
Zdaniem organu odwoławczego, choć sytuacja majątkowa skarżących jest trudna, to jednak nie ma podstaw, by w takim przypadku umorzyć im zaległości podatkowe. Zwłaszcza, że równocześnie prowadzona jest wobec nich skuteczna egzekucja zobowiązań.
Jak podniósł organ o istnieniu "ważnego interesu podatnika" nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz zobiektywizowane kryteria, zgodne
z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie
i życie. Z tej perspektywy udzielanie ulg podatkowych nie może się stać stałą praktyką, byłaby bowiem sprzeczna z zasadą powszechności opodatkowania.
Zwracając uwagę na powyższe organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego ustalenia sytuacji materialnej skarżących a wydane przez niego rozstrzygnięcie nie przekraczało ram uznania administracyjnego. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. , w decyzji organu pierwszej instancji znalazły się również odniesienia do argumentacji podnoszonej przez skarżących.
Stąd też nie uznał za zasadne zarzuty skarżących, że stan faktyczny sprawy nie został w sposób dokładny ustalony. Jak podkreślił, w sprawach z zakresu ulg podatkowych, ciężar wykazania swojej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji ustalając stan faktyczny oparł się na oświadczeniach skarżących. Organ przy tym nie kwestionował trudnej sytuacji majątkowej skarżących, lecz wykazał, że nie uzasadnia ona umorzenia względem nich zaległości podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. zgodziło się
z Prezydentem Miasta B. , że skarżący nie wykazali wydatków na leczenie, nie przedstawiając stosownych imiennych rachunków.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny, że za umorzeniem zobowiązania podatkowego nie przemawia ważny interes skarżących. Słusznie zdefiniował go nie tylko poprzez sytuację majątkową skarżących, ale także w świetle sposobu powstania zaległości podatkowych i zachowania się skarżących po tym fakcie.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie w całości
i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu temu zarzucili naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego to jest art. 67a ust. 1 pkt 3 "ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.)", poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki " uzasadnione ważnym interesem podatnika" do zastosowania umorzenia zaległego podatku;
2) art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p., poprzez nie wyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego i nie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji powyższych uchybień ocenienia jedynie części zebranego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu wskazali, że z uwagi na nieostrość zawartych w art.67a §1 O.p. podatkowej przesłanek ("ważny interes podatnika", "interes publiczny") szczególnego znaczenia nabiera obowiązek szczegółowego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności faktycznych przemawiających za i przeciwko umorzeniu należności podatkowych. Ich zdaniem istotne jest w szczególności odniesienie zawartych w decyzji rozważań prawnych do konkretnych elementów ustalonego stanu faktycznego. W przeciwnym wypadku, można mówić o naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. oraz zasady przekonywania (art. 124 O.p.).
Jak podnieśli skarżący w niniejszej sprawie organy podatkowe nie dokonały wszechstronnej analizy ich sytuacji finansowej pod kontem spełnienia przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem orzeczenie w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organy te powinny przedstawić interpretację przesłanek warunkujących wydanie decyzji w przedmiocie ulgi płatniczej a następnie uwidocznić
w decyzji analizę sytuacji wnioskodawcy w ich kontekście.
W ich ocenie organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób czytelny
i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Tego zaś zabrakło w zaskarżonej decyzji, czego przykładem jest stwierdzenie zawarte w jej uzasadnieniu: "nie podejmują oni działań, aby zminimalizować obciążenia". Skarżący wskazali, że wypowiedź ta wskazuje na brak jakiegokolwiek badania ich sytuacji majątkowej
i posługiwanie się przez organ podatkowy sloganami nie znajdującymi żadnego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Stwierdzili, że w istocie postępowanie dowodowe nie zostało w ogóle przeprowadzone. Nie występowano do nich o jakiekolwiek informacje na ten temat. Zachowanie takie uznali za naruszające art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
W szczególności, w ocenie skarżących, organy podatkowe nie zbadały zgłaszanego przez nich faktu, że nie mogą samodzielnie sprzedać nieruchomości, z uwagi na ich zajęcie przez komornika. Ponadto posiadany przez nich budynek użytkowy jest w złym stanie technicznym i objęty jest zakazem Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej prowadzenia w nim działalności.
W dalszej kolejności skarżący zarzucili, że uznając brak ważnego interesu skarżących, organ odwoławczy nie dokonał analizy ani oceny wpływu postępowania egzekucyjnego na realną możliwość zaspokajania przez nich podstawowych potrzeb życiowych, możliwości zakupu leków czy ubrań.
W ich ocenie bezzasadnym jest twierdzenie, że ewentualne umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości nie przyczyni się do ewidentnej poprawy sytuacji finansowej skarżących. Podnieśli przy tym, że organy podatkowe nie podały dlaczego wysunęły taki wniosek. Podobnie organy podatkowe nie uzasadniły, na podstawie jakich przesłanek uznały, że w aktualnej sytuacji finansowej skarżących, mogą oni spłacić zobowiązania w podatku od nieruchomości w ratach bądź z odroczonym terminem płatności.
W dalszej kolejności skarżący wskazali, że organ odwoławczy nie dokonał analizy wskazanych przez nich naruszeń prawa, ograniczając się do zacytowania ogólnie stosowanej argumentacji dotyczącej stosowania przesłanek z art. 67a O.p. Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. zbyt ogólnikowo
i niedostatecznie rozważyło przesłanki udzielenia wnioskowanej ulgi. Nie uzupełniło także materiału dowodowego w sprawie, na okoliczność wydatków ponoszonych przez skarżących na leczenie. Stwierdzili oni, że jako osoby nie mające doświadczenia
w zakresie postępowania dowodowego, nie wiedzieli, że ich oświadczenia o kosztach leczenia mogą zostać uznane za niewystarczające. Nie sądzili także, że takie dokumenty jak rachunki za leki będą mogły się im przydać. Stąd też, w ich ocenie, organy podatkowe powinny wezwać ich o przedstawienie stosowych dokumentów, czego jednak nie uczyniły.
Skarżący nie zgodzili się z organami podatkowymi, że ich sytuacja majątkowa, jakkolwiek trudna, nie jest wyjątkowa. Podkreślili, że w tej ocenie nie uwzględniły organy podatkowe: trudnej sytuacji rodzinnej skarżących i ich ciężkiej choroby. Zwłaszcza nie uwzględnienie tej ostatniej okoliczności uderzyło w zasadę sprawiedliwości społecznej. Ich sytuacja została bowiem porównana do sytuacji innych, zdrowych podatników, co nie może zostać uznane za zasadne. Skarżący w tej kwestii wskazali także, że orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje traktować w sposób szczególny chorych podatników. Odmawiając im udzielenia ulgi podatkowej konieczne jest bowiem dokonanie oceny, czy nie spowoduje to nadmiernego uszczerbku w utrzymaniu rodziny chorej osoby i nie zagrozi ich egzystencji.
Końcowo skarżący odnieśli się do kwestii na kim spoczywa obowiązek dowodzenia w sprawie, twierdząc, ze w oparciu o art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. to na organach, a nie na nich, spoczywał obowiązek ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Zwłaszcza, organy podatkowe nie mogły ograniczyć się do przeprowadzenia tylko tych dowodów, które były nie korzystne dla skarżących.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia 26 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę, wniósł o zasądzenie kosztów postepowania na rzecz skarżących i podniósł, że organy podatkowe przekroczyły swobodne uznanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Dowolność organów ma polegać, zdaniem skarżących na dowolności przyjmowanych ustaleń faktycznych, nie popartych żadnymi dowodami czy pogłębioną analizą twierdzeń skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych
w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny
i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tej decyzji.
Podstawą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest przepis art. 67a § 1 pkt 3 Op, stanowiący, iż organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Na wstępie rozważań zauważyć należy, że zawarty w przytoczonym artykule sposób sformułowania dyspozycji "organ podatkowy może umorzyć zaległości podatkowe" wskazuje na to, że decyzje podejmowane przez organ na jego podstawie mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, pozostawiona więc została swobodnemu uznaniu organu podatkowego i od jego woli, wyrażonej w uzasadnieniu decyzji, zależy skorzystanie z tej instytucji. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się zatem do zbadania, czy wydanie decyzji przez organ podatkowy zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, które polega na prawidłowym i wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, a także rozważeniu wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia. W takim przypadku Sąd nie ocenia rozstrzygnięcia z punktu widzenia słuszności, lecz poprawności postępowania. Uprawnienie organu do wydania decyzji uznaniowej, ogranicza kontrolę celowości i zasadności rozstrzygnięcia, co oczywiście nie zwalnia Sądu kontrolującego legalność decyzji od obowiązku oceny, czy decyzję podjęto z uwzględnieniem przesłanek określonych w przepisie art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
Przesłanki, w granicach których orzeka organ, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny są pojęciami nieostrymi, co obliguje organ stosujący prawo do szczególnie wnikliwej ich oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 1988 r., sygn. akt III SA 1127/87). Przez "ważny interes podatnika" w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumie się między innymi przypadek, gdy na skutek uiszczenia podatku, podatnik miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać z pomocy społecznej; sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie zaległości podatkowych uregulować, czy też sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu i są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 618/99, LEX nr 53856, czy wyrok z dnia 16 stycznia 2003 r., sygn. akt SA/Sz 945/01; POP 2004, z. 4, poz. 88). Z kolei "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgnięcia przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. Jak słusznie przyjęto w wyroku NSA z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01 nakaz uwzględniania interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, kontrolę błędnych decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia, było ustalenie przez organy podatkowe sytuacji materialnej i osobistej skarżących, a także przyczyn powstania zaległości podatkowych.
Z akt sprawy wynika, że przyczyną powstania zaległości podatkowej skarżących było niezapłacenie podatku od posiadanej nieruchomości. Zgodzić się zatem należy z organem, że zadłużenie skarżących nie było wynikiem nagłego
i losowego zdarzenia, lecz skutkiem podejmowanych przez nich indywidualnych decyzji i ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarcze, a podatek od nieruchomości nie jest związany z osiąganymi dochodami, lecz faktem posiadania nieruchomości. Wobec powyższego, podzielić należy także stanowisko organu, że zastosowaniu ulgi w takim przypadku sprzeciwia się zasada sprawiedliwości. W wyniku bowiem umorzenia zaległości podatkowej skarżących, jej wartość zostałaby przerzucona na pozostałych mieszkańców Gminy.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad postępowania przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i finansową strony skarżącej, oraz poddały ocenie racje, na które powołali się podatnicy. Z ustaleń organu wynika, że skarżący prowadzą gospodarstwo domowe z synem, pracującym dorywczo za granicą. Przy dochodach miesięcznych w kwocie 2.200 zł deklarują wydatki na poziomie 4.100 zł. Do ich majątku należy dom wolnostojący o powierzchni 252 m2 oraz udział we własności budynku o powierzchni 663 m2 a także samochód AUDI A6 z 2004 r.
i wyposażenie mieszkania o wartości 25.000 zł.
W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał więc, że choć sytuacja majątkowa skarżących jest trudna, to jednak nie ma podstaw, by w takim przypadku umorzyć im zaległości podatkowe. Zwłaszcza, że równocześnie prowadzona jest wobec nich skuteczna egzekucja zobowiązań.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że decyzja wydana została z naruszeniem (omyłkowo wskazanego przez stronę) przepisu art. 67a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazać należy, że z treści art. 67a ust. 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa – będącego podstawą wydanej decyzji - wynika, że przepis ten posługuje się sformułowaniem "może udzielić", nie zaś udziela. Oznacza to, że nawet w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek organ może ale nie musi uwzględniać wniosku strony. Czyli wbrew twierdzeniu strony skarżącej organ odniósł się do konstrukcji przepisu art. 67a O.p. wskazując właśnie na uznaniowy charakter udzielanej ulgi, albowiem ustawodawca posłużył się zwrotem "może udzielić" i sformułowanie to jest decydujące przy wykładni tego przepisu.
Podsumowując organy podatkowe obu instancji w swoich decyzjach wyjaśniły stan sprawy i odniosły się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, które wskazywałyby na istnienie w sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi. Postępowanie przeprowadzono z udziałem strony, dopuszczono i oceniono wszystkie dowody przedłożone w sprawie. Motywy rozstrzygnięcia organów zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach, których uzasadnienia wskazują przyczyny, dla których organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia wnioskowanej zaległości i z jakich względów okoliczności podnoszone przez stronę nie mogły zmienić rozstrzygnięcia w sprawie.
Nie można zatem uznać za zasadny zarzut skarżących, iż stan faktyczny nie został w sposób dokładny ustalony i że przekroczono zasadę swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom skargi w sprawach z zakresu ulg podatkowych, ciężar wykazania swojej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy. Zatem to strona powinna przedstawić wydatki na leczenie, jak również przedstawić dowody uzasadniające twierdzenie, że nie może sprzedać nieruchomości, z uwagi na zajęcie przez komornika oraz że posiadany budynek użytkowy jest w złym stanie technicznym i objęty jest zakazem Terenowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej prowadzenia w nim działalności, a nie domagać się prowadzenia w tym zakresie postepowania podatkowego przez organ podatkowy. Organ wydając rozstrzygnięcie opiera się na okolicznościach wskazywanych przez stronę, nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających złą sytuację materialną skarżących. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało pełnej oceny tych okoliczności, uznając że jest to sytuacja trudna, jednak nie na tyle aby kwalifikowała się do przyznania wnioskowanej ulgi.
W ocenie Sądu organy podatkowe – kierując się zasadą, że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę jest szczególnego rodzaju ulgą podatkową, stanowiącą odstępstwo od zasady równości opodatkowania i mającą zastosowanie wyłącznie w nadzwyczajnych okolicznościach faktycznych, z reguły od podatnika niezależnych – słusznie uznały, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania wnioskowanej przez stronę ulgi.
Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło