I SA/Wr 2091/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi M.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji oraz wniosku M.O. o zmianę postanowienia Sądu z dnia 17 listopada 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 2091/14) o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: I. odrzucić skargę; II. odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 2091/14) o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 2091/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu M.O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał min., że fakt zaprzestania prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w sytuacji, gdy jego żona, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, osiąga z działalności gospodarczej znaczny przychód – w 2013 r. ponad [...] zł, a do sierpnia 2014 r. [...] zł, nie oznacza braku możliwości ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Nadto, Sąd przytoczył okoliczności, które, w jego ocenie, świadczą o tym, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja majątkowo-finansowa budzi wątpliwości. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. (sygn. akt II FZ 2084/14) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie M.O. na to postanowienie. Mając na uwadze powyższe, na mocy zarządzenia z dnia 12 lutego 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. w kwocie 100,00 zł. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został zakwalifikowany jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 17 listopada 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie do wskazania okoliczności uprawdopodabniających zmianę sytuacji finansowej, skarżący powołał się na te same jak uprzednio okoliczności (trudna sytuacja finansowa, brak majątku, zawieszenie działalności). W piśmie z dnia 11 marca 2015 r. skarżący dodatkowo wskazał, że zalega z zapłatą alimentów na syna. Okoliczność ta nie została przez skarżącego w żaden sposób udokumentowana. Wskazał również, że nie osiąga dochodów. Postanowieniem z dnia 23 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 17 listopada 2014 r. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak podkreślił Sąd, treść kolejnego wniosku nawiązuje do okoliczności, które były już poddane analizie Sądów pierwszej i drugiej instancji orzekających w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do niepodniesionej wcześniej okoliczności posiadania przez skarżącego zaległości alimentacyjnych, Sąd podkreślił, że okoliczność ta - pomimo wiedzy skarżącego o konieczności wykazania sytuacji wpływającej na zdolność finansową strony w ponoszeniu kosztów sądowych - w żaden sposób nie została przez skarżącego udokumentowana. Postanowienie z dnia 23 marca 2015 r. uprawomocniło się w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2015 r. (sygn. akt II FZ 370/15) o oddaleniu zażalenia jakie na to postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił ciążący na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy obowiązek należytego udokumentowania deklarowanej jako trudna sytuacji majątkowej, a nadto, zwrócił uwagę, że skarżący dysponował wiedzą o konieczności wykazania sytuacji wpływającej na zdolność finansową, a mimo to jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnej dokumentacji. Co więcej, nie próbował nawet wykazać, iż jest to okoliczność, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Mając na uwadze okoliczność, że zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 23 marca 2015 r. zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżącemu M.O. ponowienie doręczono odpis zarządzenia z dnia 12 lutego 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł, w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie to skarżący otrzymał w dniu 10 lipca 2015 r. Do dnia 17 lipca 2015 r. (piątek) nie uiścił wymaganej opłaty. W dniu 20 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) złożył kolejny (trzeci już) wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej – p.p.s.a.) skarga, od której, pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu. Obowiązek uiszczenia wpisu od skargi wynika z treści art. 230 § 1 i 2 oraz art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem taki jest m.in. skarga. Z kolei, jak stanowi art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi zwolniona jest tylko strona zwolniona od kosztów sądowych. W stanie faktycznym sprawy, skarżący wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych, jednak Sąd nie przyznał mu tego prawa, o czym orzekł w postanowieniu z dnia 17 listopada 2014 r. Nie stwierdził również Sąd podstaw (postanowienie z dnia 23 marca 2015 r.) do zmiany tego postanowienia w następstwie kolejnego wniosku skarżącego w tym przedmiocie, który został zakwalifikowany jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2014 r. Stanowisko Sądu pierwszej instancji podzielił w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2015 r. (sygn. akt II FZ 370/15), oddalając zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2015 r. o odmowie zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 17 listopada 2014 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2015 r., zasadnym stało się wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, które to wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 10 lipca 2015 r. Zgodnie z powyższym należało przyjąć, że termin do uiszczenia wymaganej opłaty w postaci wpisu od skargi rozpoczął swój bieg w dniu 11 lipca 2015 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 17 lipca 2015 r. (piątek). Skarga nie została bowiem opłacona. Odnosząc się do złożonego przez skarżącego w dniu 20 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy podkreślić, że obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu od skargi ciążył na skarżącym w związku z prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 23 marca 2015 r. o odmowie zmiany postanowienia z dnia 17 listopada 2014 r. mocą którego odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kwestia złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych pozostawała zatem bez związku z obowiązkiem uiszczenia wymaganej opłaty w terminie siedmiu dni od otrzymania wezwania do opłacenia skargi. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że samo złożenie przez skarżącego kolejnego wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych (w dniu 20 lipca 2015 r.) nastąpiło po upływie siedmiodniowego terminu do opłacenia skargi. Z tych wszystkich powodów, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę z powodu jej nieopłacenia, o czym orzekł jak w pkt. I postanowienia. Przechodząc do oceny zasadności złożonego w dniu 20 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie należy na wstępie wyjaśnić, że wniosek ten, jako że w stanie sprawy jest on kolejnym wnioskiem strony w tym samym przedmiocie, został zakwalifikowany jako kolejny wniosek o zmianę postanowienia z dnia 17 listopada 2014 r., na mocy którego odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rzeczonym postanowieniu Sąd zajmował się bowiem merytorycznym badaniem przesłanek przyznania stronie prawa pomocy w sprawie. Należy także wyjaśnić, że wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu w przedmiocie prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych) podlega ocenie nie przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (jak to miało miejsce w przypadku pierwotnego wniosku strony w tym przedmiocie), lecz tego, czy w sytuacji majątkowej strony wystąpiły nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska Sądu. W ocenie Sądu, w treści kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący nie wykazał faktu pogorszenia się jego sytuacji majątkowej. Podnoszone w tym piśmie okoliczności, jak – brak dochodów, zawieszenie działalności gospodarczej, zaleganie z alimentami na rzecz małoletniego syna były już wcześniej zgłaszane przez skarżącego oraz poddawane analizie Sądu. Podobnie również jak poprzednio, skarżący swoich twierdzeń nie poparł żadną dokumentacją. Przypomnieć należy, że do kwestii braku należytego udokumentowania obciążeń alimentacyjnych nawiązał tut. Sąd w postanowieniu z dnia 23 marca 2015 r., a także, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2015 r. (sygn. akt II FZ 370/15). Podniesiona natomiast na tym etapie sprawy okoliczność pozostawania na utrzymaniu rodziny, zgodnie z treścią ww. pisma, wynika z konfliktu z żoną, nie dotyczy zatem kwestii majątkowych. Uzupełniająco należy dodać, skarżący miał świadomość ciążącego na nim obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100,00 zł co najmniej od lutego 2015 r., kiedy to otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Z tych powodów, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w pkt II postanowienia.