I SA/Wr 2110/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-21

Skład orzekający: Andrzej Szczerbiński, Jadwiga Danuta Mróz, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo organ podatkowy określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 1998 r. w sytuacji, gdy podatnik prowadził działalność handlową, nie był zarejestrowany jako podatnik VAT, nie prowadził ewidencji VAT, a sprzedaż dotyczyła m.in. wyprzedaży używanych maszyn i urządzeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Podatnik, który prowadził działalność handlową i przekroczył kwotę zwolnienia podmiotowego, miał obowiązek opodatkowania sprzedaży podatkiem VAT. W sytuacji braku ewidencji VAT, wartość obrotu została prawidłowo ustalona na podstawie dokumentów źródłowych. Organy zastosowały właściwe stawki podatkowe oraz zwolnienie przedmiotowe dla sprzedaży używanych maszyn i urządzeń, od których nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła podatnikowi S. S. podatek od towarów i usług za lipiec 1998 r. Organ ustalił, że podatnik, mimo deklarowania działalności usługowej, prowadził również działalność handlową, co skutkowało wyłączeniem go ze zryczałtowanej formy opodatkowania i obowiązkiem opodatkowania na zasadach ogólnych. Podatnik zarzucił błędy proceduralne i materialne, w tym błędne ustalenie wartości transakcji oraz naliczenie podatku od towarów, które zakupił przed wejściem w życie ustawy VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojew-dzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mr-z (sprawozdawca) Asesor WSA - Ewa Kamieniecka Protokolant: Edyta Luniak Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi: S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1998 rok oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] Nr [...], którą określono S. S. podatek od towarów i usług za lipiec 1998 r. w kwocie [...]. W wyniku przeprowadzonej w przedsiębiorstwie podatnika kontroli skarbowej stwierdzono, że S. S. mimo deklarowania działalności w zakresie usług ślusarskich, od których uiszczał podatek w formie karty podatkowej, prowadził również działalność handlową (hurt zaopatrzeniowy). Okoliczności te skutkowały wyłączeniem podatnika ze zryczałtowanej formy opodatkowania i opodatkowaniem prowadzonej przez niego działalności na zasadach ogólnych. Tracąc prawo do opodatkowania w formie karty podatkowej strona utraciła prawo do podmiotowego zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 11, poz.11 ze zm.) - zwanej dalej ustawą VAT. Z materiału dowodowego wynika, że podatnik przekroczył w 1997 r. graniczną kwotę sprzedaży w rozumieniu art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy VAT, bowiem jej wartość ustalona w oparciu o dowody źródłowe wyniosła brutto [...], w związku z tym z uwagi na regulację art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy - obowiązany był w 1998 r. płacić podatek VAT. Ustalił organ I instancji wartość sprzedaży biorąc za podstawę dowody sprzedaży towarów i usług, wystawione przez stronę w wartości brutto, a ujawnione w trakcie czynności sprawdzających przeprowadzonych u kontrahentów strony. Wystawione przez stronę rachunki nie zawierały symbolu klasyfikacji, o których mowa w § 38 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług...(Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.), w związku z czym organ, na podstawie nazw towarów i usług, dokonał stosownego podziału wg stawek podatkowych 7% i 22 %, uznając je za właściwe dla sprzedaży danego towaru lub usługi, stosując tam gdzie było to możliwe do ustalenia stawkę obniżoną. Wskazując na przepis art. 15 ust. 1 ustawy stwierdził organ, że podstawa opodatkowania została ustalona metodą "w stu". Ponieważ strona nie była zarejestrowanym podatnikiem VAT, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy nie wystąpił podatek naliczony. W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego, S. S. zarzucił organowi, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego mającą istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, nieuwzględnienie wszystkich dowodów będących w posiadaniu Urzędu i naruszenie art. 125 i art. 139 Ordynacji podatkowej, przez co zbędnie naliczono odsetki. Zarzucił brak ustosunkowania się do podnoszonych przez niego twierdzeń. Wywodził, że w okresie za jaki organy kwestionują jego rozliczenie, firma była kontrolowana przez Inspektora Kontroli Skarbowej i ten nie wnosił zastrzeżeń a jedynie polecił mu zgłoszenie obowiązku podatkowego dla celów VAT, co też niezwłocznie uczynił. Podniosła strona, że z uwagi na sytuację gospodarczą, która uległa pogorszeniu, wyprzedaż zgromadzonych materiałów i maszyn związana była z likwidacją zakładu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił organ odwoławczy stanowisko organu I instancji, iż podatnik dokonywał czynności podlegających zgodnie z art. 2 ustawy opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie budzi też wątpliwości, że utracił prawo do korzystania z podmiotowego zwolnienia z uwagi na wyłączenie z ryczałtu i przekroczenie kwoty zwolnienia podmiotowego. W związku z brakiem ewidencji przewidzianej w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, brakiem kopii dowodów sprzedaży i nie deklarowaniem należnego podatku, wartość obrotu ustalona została w oparciu o dokumenty źródłowe będące w posiadaniu kontrahentów strony. Podkreślił organ, że zebrane dowody pozwoliły na ustalenie podstawy opodatkowania i określenie zobowiązania podatkowego za lipiec w kwocie [...]. Ponieważ Pan S. nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT, nie wystąpił u niego podatek naliczony. Argumenty odwołania uznano za bezzasadne. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 125 i art. 139 OP organ II instancji wskazał daty wszczęcia postępowania i wydania decyzji z zestawienia których wynika, że decyzję wydano przed upływem 1 miesiąca. Wyjaśnienia dotyczące braku winy podatnika nie mają znaczenia przy ustaleniu obowiązków podatkowych, które wynikają z ustawy. Wyjaśnił też organ, że ustalenie cen zakupu nie ma wpływu na określenia rozmiarów obowiązku podatkowego w podatku VAT, gdyż podstawa opodatkowania ustalona została w oparciu o dowody sprzedaży. Nie ma też wpływu czas dokonywania zakupów, a jedynie moment dokonywania sprzedaży. Skoro ustalono, że transakcje miały miejsce w kontrolowanym okresie, należało za ten okres określić podatek należny od zrealizowanej sprzedaży. W skardze od decyzji organu II instancji skarżący zarzucił: naruszenie procedury podatkowej, poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności związanych z wartością przedmiotu transakcji oraz błędne ustalenia przyjęte za podstawę wydania decyzji; naruszenie prawa materialnego polegające na przyjęciu, że prowadził działalność handlową, prowadząc jedynie wyprzedaż materiałów zakupionych znacznie wcześniej w innym celu, aniżeli handlowy; naliczenie podatku VAT od transakcji, których przedmiotem były rzeczy nie objęte tym podatkiem z uwagi na termin zakupu a także przedwczesność wydania decyzji w sytuacji, gdy toczą się inne sprawy podatkowe mogące mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Stwierdził skarżący, że rzeczy, których sprzedaży dokonał, zakupione zostały w okresie, gdy nie obowiązywał podatek VAT lecz podatek obrotowy, w związku z czym od transakcji tych nie powinien być naliczony podatek należny VAT. Transakcje sprzedaży dotyczą wyprzedaży jego majątku, związanej z likwidacją zakładu. Nie prowadził ewidencji VAT, bowiem nie miał takiego obowiązku. Z taką argumentacją Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi - Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w decyzji stanowisko oraz argumenty z jej uzasadnienia. Dodał organ odwoławczy, że wydanie decyzji było konieczne, ponieważ podatnik dokonywał sprzedaży w rozumieniu ustawy VAT, lecz nie deklarował należnych z tego tytułu podatków. Zaprzeczył organ, jakoby w spornym miesiącu opodatkowaniem objęto towary zakupione przed wejściem w życie VAT. W miesiącu lipcu 1998 r. opodatkowano jedynie: usługi naprawy drzwi, wykonania drzwi stalowych oraz roboty ślusarskie. Transakcje miały miejsce w okresie obowiązywania ustawy VAT, a zatem należało określić ten podatek od zrealizowanej sprzedaży. Nie zgodził się organ z zarzutem wadliwego ustalenia podstaw opodatkowania. Organy określiły należny podatek w oparciu o przedstawione przez podatnika rachunki dokumentujące sprzedaż. VAT obliczono wartością "w stu", przy zastosowaniu stawki 22 %, a w uzasadnionych wypadkach przy zastosowaniu stawki preferencyjnej 7 %, ponadto uwzględniono także zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy dotyczące sprzedaży towarów używanych. Przy rozliczeniu nie uwzględniono podatku naliczonego, bowiem strona nie była podatnikiem zarejestrowanym. Okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności handlowej została potwierdzona w odrębnym postępowaniu i nie ma znaczenia w sprawie, w której opodatkowaniu podlegają czynności, a te zostały stwierdzone w sposób bezsporny. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższa skarga została wniesiona do NSA Ośrodek Zamiejscowy we W. w dniu [...] zatem powołany wyżej przepis uzasadnia jej rozpatrzenie przez WSA we W. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga, nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. W rozpatrywanej sprawie Sąd badając zasadność zarzutów Skarżącego i zgodność decyzji z prawem - nie dopatrzył się naruszenia podmiotowych praw strony, ani innych uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy i legalność wydanej decyzji. Decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] Nr [...] określająca zobowiązanie S.S. w podatku od towarów i usług za lipiec 1998 r. Rozstrzygnięcia te, oparte zostały na właściwej podstawie prawnej, a stan faktyczny - ustalony w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym z udziałem strony, w pełni uzasadniał podjęcie skarżonego obecnie rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości, że podatnik dokonywał czynności podlegających zgodnie z art. 2 ustawy VAT - opodatkowaniu tym podatkiem, skoro (co najmniej) od początku 1998 r. nie korzystał już ze zwolnienia podmiotowego od podatku VAT -na skutek utraty warunków do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania i przekroczenia w poprzednim roku podatkowym granicznej kwoty wartości sprzedaży z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a mimo to nie deklarował należnego podatku VAT od realizowanej przez siebie sprzedaży, to obowiązkiem organów było decyzyjne ich określenie. Z zebranego przez organy podatkowe materiału dowodowego wynika niezbicie, że skarżący poza działalnością w zakresie usług ślusarskich trudnił się również sprzedażą zakupionych przez siebie wyrobów, jak też handlem gotowymi wyrobami uprzednio nabytymi oraz maszynami i urządzeniami. Działalność handlową w powyższym zakresie skarżący prowadził również w miesiącu lipcu 1998 r. W związku z tym winien skarżący podporządkować się, w zakresie podatku od towarów i usług, ogólnym zasadom opodatkowania tym podatkiem. Ponieważ Skarżący nie prowadził ewidencji sprzedaży dla celów podatku VAT, wymaganej przepisem art. 27 ust. 4 ustawy o podatku VAT, wartość obrotów podatnika w poszczególnych miesiącach, ustalona została w oparciu o dokumenty źródłowe (rachunki) okazane przez podatnika lub odszukane u jego kontrahentów. Organy prawidłowo ustaliły podatek należny od kwoty obrotu wartością "w stu", przy zastosowaniu stawki 22%, a w sytuacjach uzasadnionych - stawką 7 %, względnie stosując zwolnienie przedmiotowe z podatku VAT przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt. 5 ustawy - przy sprzedaży towarów (maszyn i urządzeń) używanych, od których podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ponieważ skarżący nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, na podstawie regulacji zawartej w treści art. 25 ust. 3 ustawy o VAT nie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Skarżący w skardze nie kwestionował prawidłowości naliczenia podatku należnego za poszczególne miesiące, w tym w lipcu 1998 r. od stwierdzonej rachunkami sprzedaży: usługi naprawy drzwi, wykonania drzwi stalowych oraz robót ślusarskich. Podatnik zarzucił jedynie że w zakresie sprzedaży przedmiotem obrotu była wyprzedaż maszyn i urządzeń, które przez lata gromadził w swoim zakładzie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że odnośnie maszyn czy urządzeń, których sprzedaży dokonywał, jeżeli sprzedaż ta wyczerpywała znamiona przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy, a więc jeżeli sprzedawano towary używane, przy których zakupie nie przysługiwało skarżącemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, organy zastosowały zwolnienie przedmiotowe z podatku VAT- co wynika z ich decyzji. W pozostałych przypadkach, jak wynika zarówno z uzasadnień decyzji organów obu instancji, jak i znajdujących się w aktach sprawy zestawień i innych dowodów, organy podatkowe - ustalając obrót w poszczególnych miesiącach, opierały się tylko na tych rachunkach uproszczonych, które zostały zebrane u podatnika, ewentualnie jego kontrahentów. Odnośnie zarzutów w kwestii zgłaszanego wniosku o zawieszenie postępowania w zakresie podatku od towarów i usług do czasu zakończenia postępowania w podatku dochodowym, to zauważyć należy, że podatnik wnioski o zawieszenie postępowania zgłaszał również w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego za 1998 r. - co wskazuje na celowe odwlekanie zakończenia wszystkich toczących się spraw podatkowych, niezależnie od wzajemnego ich związku. Poza tym, podkreślić należy, że postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i w zakresie podatku od towarów i usług są odrębnymi postępowaniami i nie ma przeszkód, aby prowadzić je równocześnie, tym bardziej, że podstawa opodatkowania w podatku VAT została ustalona w oparciu o ujawnione dowody sprzedaży i nie ma związku z szacowaniem podstaw opodatkowania dla celów podatku dochodowego. Słusznie też podniósł organ II instancji, że dla ustalenia obowiązku podatkowego w podatku VAT nie ma znaczenia czas dokonywania zakupu towarów, lecz moment dokonywania czynności sprzedaży. Uznając, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostało naruszone prawo w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło