I SA/Wr 2110/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju smarowego postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Wr 2110/13) o odmowie przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Akceptując stanowisko Sądu wyrażone w ww. postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny (postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt I GZ 212/14) oddalił zażalenie spółki w tym przedmiocie. Postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki z powodu jej nieopłacenia. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżąca spółka (zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika) wniosła skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi, składając jednocześnie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec czego, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia [...] stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 533 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik spółki złożył kolejny wniosek o zwolnienie spółki w całości od kosztów sądowych. Wniosek ten zakwalifikowany został jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2015 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o podanie w jakim zakresie doszło do zmiany sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej oraz wskazanie dowodów uzasadniających zmianę postanowienia referendarza sądowego skarżąca wyjaśniła, że spółka wciąż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi a jej wszelkie rachunki bankowe i wierzytelności są zajęte. Wskazała, że w okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. wydane zostały decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę około 6 milionów złotych. Skarżąca dodała również, że od 2014 r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga zysku. Skarbowe organy egzekucyjne umarzają prowadzone przeciwko spółce postępowania egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji. Zdaniem spółki jej obecne pogorszenie sytuacji majątkowej nastąpiło po wszczęciu kolejnych postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych na łączną kwotę 2. 098. 519, 40 zł. Do pisma skarżąca spółka dołączyła kopie tytułów wykonawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek strony skarżącej z dnia [...] lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jako że jest on kolejnym wnioskiem strony jaki w tym przedmiocie złożyła skarżąca spółka należało zakwalifikować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2015 r. (w którym referendarz sądowy oceniał zasadność poprzedniego wniosku strony złożonego w toku postępowania międzyinstancyjnego). Z uwagi na powyższe, wniosek ten należało poddać ocenie już nie według kryteriów spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), lecz pod kątem wykazania przez wnioskodawcę, że w jego sytuacji majątkowej wystąpiły (od czasu wydania postanowienia z dnia 24 sierpnia 2015 r. ) nowe okoliczności (faktyczne lub prawne), które uzasadniałyby zmianę stanowiska referendarza sądowego, wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z dnia 24 sierpnia 2015 r. Podstawę prawną do ewentualnej zmiany zakresu zwolnienia w porównaniu z zakresem ochrony wynikającym z prawomocnego postanowienia z dnia 24 sierpnia 2015 r. stanowi art. 165 p.p.s.a., w myśl którego postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wyrażone stanowisko Sądu jest powszechnie aprobowane w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności oraz argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Zadanie sądu sprowadza się w tym przypadku do porównania sytuacji wnioskującego przedstawionej w dwóch odrębnych wnioskach, a następnie oceny, czy zaistniała istotna zmiana okoliczności. W przypadku wystąpienia przesłanki "zmiany okoliczności" sąd decyduje, czy powołane okoliczności mogą stanowić uzasadnienie zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.07.2012 r., sygn. akt II FZ 485/12, LEX nr 1333340). Poddając ocenie w myśl przedstawionych kryteriów wniosek o przyznanie prawa pomocy jaki strona złożyła w następstwie ponownego wezwania o uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, należało stwierdzić brak przesłanek do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 24 sierpnia 2015 r. Skarżąca spółka nie wykazała bowiem spełnienia przesłanek do takiej zmiany. Wskazać należy, że treść kolejnego wniosku o przyznanie spółce zwolnienia w zakresie kosztów sądowych niemal w całości stanowi powtórzenie argumentacji wniosku będącego przedmiotem oceny referendarza sądowego w prawomocnym postanowieniu z dnia 24 sierpnia 2015 r. Wskazane okoliczności dowodzą tego, że zasadnicza argumentacja tego wniosku pokrywa się z tą, jaką skarżąca spółka podnosiła już wcześniej i która była już przedmiotem oceny. Jedyną nową okolicznością na jaką powołuje się skarżąca spółka jest wszczęcie wobec skarżącej kolejnych postępowań egzekucyjnych, na łączną kwotę 2. 098. 519, 40 zł. Zdaniem Sądu, przesłanka ta nie może stanowić wystarczającej podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 24 sierpnia 2015 r. albowiem spółka nie wykazała, że z tego powodu jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, wpływając przez to na zdolność spółki do poniesienia kosztów sądowych także w niniejszej sprawie. Uzasadnienia dla faktu pogorszenia się sytuacji majątkowej spółki z tego właśnie powodu nie mogą na tym etapie sprawy stanowić powołane we wniosku (jak również w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2016 r.) okoliczności (zajęcie celne towaru o wartości powyżej 300.000 zł, egzekucja należności publicznoprawnych w wysokości przekraczającej kwotę 5.000.000, decyzje wymiarowe na kwotę ok. 6.000.000 zł, brak zysku za 2014 r. oraz nieprowadzenie przez spółkę działalności gospodarczej przez ostatnie pół roku) albowiem wpływ tego rodzaju argumentacji na zdolność płatniczą strony był już przedmiotem oceny referendarza sądowego w prawomocnym postanowieniu z dnia 24 sierpnia 2015 r., a strona nie podniosła innych okoliczności, które mogłyby rzutować na pogorszenie się kondycji finansowej spółki. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności oraz argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Zadanie sądu sprowadza się do porównania sytuacji przedstawionej w dwóch odrębnych wnioskach, a następnie oceny czy zaistniała istotna zmiana okoliczności. Należy także dodać, że wystąpienie "nowych okoliczności" o jakich traktuje powołany przepis trzeba odnosić, na gruncie prawa pomocy, zawsze do zmiany zdolności płatniczych strony. Na tę zmianę nie może wpłynąć podnoszona przez stronę okoliczność wszczęcia wobec spółki kolejnych postępowań egzekucyjnych, ponieważ fakt prowadzenia wobec spółki postępowań egzekucyjnych na kwotę ponad 5.000.000,00 zł był już przedmiotem oceny zawartej w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2015 r., na którą to ocenę nie ma wpływu zwiększenie podlegającej egzekucji kwoty o wartość wskazaną w rozpoznawanym wniosku. Ponadto, na co wskazuje sama skarżąca postępowania te są umarzane przez skarbowe organy egzekucyjne a zatem wszczynanie kolejnych postępowań egzekucyjnych nie ma faktycznego wpływu na zmianę możliwości płatniczych spółki. W stanie faktycznym sprawy skarżąca spółka nie wykazała zatem związku pomiędzy wszczęciem kolejnych postępowań egzekucyjnych a pogorszeniem się z tego powodu jej sytuacji majątkowej na dzień składania w sprawie kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy. Z tego powodu Sąd nie znalazł przesłanki do tego by uznać, że sytuacja majątkowa spółki uległa pogorszeniu w porównaniu ze stanem przypadającym na dzień wydania przez referendarza postanowienia z dnia 24 sierpnia 2015 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd odmówił zmiany tego postanowienia, o czym, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.