I SA/Wr 2114/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przekazania odwołania od decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn wraz z arkuszem odwoławczym postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. ustalił S. S. (dalej: skarżący) podatek od spadków i darowizn w kwocie 813 zł z tytułu nabycia spadku po zmarłym J. S.. Od powyższej decyzji S. S. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej we W., zarzucając "naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie okoliczności mających istotny wpływ na jej wynik". Strona podniosła, że nie można jej uznać za nabywcę rzeczy i praw majątkowych, gdyż spadek po zmarłym ojcu nabyła jedynie jego siostra. W dniu [...] lipca 2014 r. akta sprawy zostały przekazane wraz z odwołaniem Dyrektorowi Izby Skarbowej. Natomiast pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustosunkował się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego. W dniu [...] września 2014 r. wpłynęło do organu odwoławczego pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, do którego dołączono ww. skargę S. S. zaadresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego. W treści skargi skarżący wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2014 r., zarzucając jej naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym poprzez pominięcie okoliczności mających istotny wpływ na wynik zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł również o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że w sprawie organ odwoławczy nie wydał jeszcze decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że w treści skargi skarżący zawarł wniosek o uchylenie decyzji "Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2014 r." Zgodnie jednak z informacją podaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie nie została jeszcze wydana decyzja administracyjna. Jedyny zaś dokument w aktach sprawy, który jest opatrzony datą [...] lipca 2014 r., to pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego przekazujące odwołanie wraz z arkuszem odwoławczym. Sąd przyjął więc, że intencją skarżącego było zaskarżenie oraz uchylenie tego pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego. W ocenie jednak Sądu, taki dokument nie podlega jednak kontroli przez sądy administracyjne. W myśl bowiem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie § 2 przytoczonego przepisu kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Według Sądu, pismo wystosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. stanowiło czynność procesową podjętą w postępowaniu podatkowym. Jak wynika zaś z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. czynności organów administracji publicznej mogą być zaskarżane do sądu jedynie w przypadku, gdy dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem Sądu, pismo przekazujące odwołanie nie ingeruje w żaden sposób w sferę praw i obowiązków strony. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, pismo z dnia [...] lipca 2013 r. miała charakter jedynie informujący i stanowiło realizację zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Zaskarżone pismo nie nałożyła zaś na skarżącego żadnego obowiązku lub przyznało mu jakiegokolwiek uprawnienia. Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli sądowej mogą być tylko te formy działalności organów administracyjni publicznej, które zostały wprost wskazane w art. 3 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. Brak jest jednak przepisu, który pozwalałby na kontrolę przez sąd administracyjnych pism przekazujących odwołanie oraz arkusz odwoławczy. Z tego względu, skargę skarżącego - jako niedopuszczalną - należało odrzucić. Co do wniosku o przyznanie prawa pomocy, to - wobec przedstawionych wyżej okoliczności - zastosowanie znalazł art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Należy przez to rozumieć, że nawet, gdyby strona spełniała przesłanki do przyznania prawa pomocy, uprawnienie to jej nie przysługuje, gdy skarga bez głębszej analizy nie ma szans na uwzględnienie. Taka sytuacja zachodzi natomiast zawsze w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 22 listopada 2012 r., I OZ 864/12; z dnia 31 maja 2012 r., II FZ 374/12; z dnia 11 września 2013 r., II FPP 1/13; CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy wskazać, że podatnik będzie mógł zaskarżyć do tutejszego Sądu dopiero decyzję organu II instancji, tj. Dyrektora Izby Skarbowej we W.. O prawie i terminie do wniesienia skargi zostanie podatnik pouczony w treści decyzji organu odwoławczego. Sąd administracyjny może bowiem skontrolować tylko takie decyzje administracyjne, wobec których strona wyczerpała środki zaskarżenia, tj. złożyła odwołanie. Natomiast od decyzji organów I Instancji nie przysługuje skarga do sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. W przedmiocie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia.