I SA/Wr 2179/96
WyrokWSA we Wrocławiu1998-06-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów dokonanych przed dniem utraty zwolnienia od podatku od towarów i usług, jeśli remanent sporządzony na dzień utraty zwolnienia został wyceniony nierzetelnie?Ratio decidendi
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ organy podatkowe prawidłowo odmówiły podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego. Nierzetelne sporządzenie remanentu zapasów towarów na dzień utraty zwolnienia od podatku od towarów i usług stanowi podstawę do nieuwzględnienia wniosku o odliczenie podatku naliczonego, nawet jeśli błąd wynika z zaniedbań biura rachunkowego, za które odpowiada podatnik.Stan faktyczny
Skarżąca Izabella O. prowadziła sklep wielobranżowy i przekroczyła próg obrotu zwalniający od podatku VAT. Zwróciła się o prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów dokonanych przed utratą zwolnienia, przedstawiając remanent. Urząd skarbowy uznał remanent za nierzetelny, gdyż wykazane kwoty podatku naliczonego nie miały odzwierciedlenia w dokumentach źródłowych i odmówił odliczenia. Izba skarbowa podtrzymała decyzję, dodając, że brak rejestracji również uniemożliwia odliczenie. Skarżąca wniosła skargę do NSA, zarzucając błąd biura rachunkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Skarżąca Izabella O. prowadziła w 1996 r. działalność gospodarczą - sklep wielobranżowy.
29 czerwca 1996 r. podatniczka powiadomiła urząd skarbowy, iż przekroczyła obrót 80.000 zł i zawarła jednocześnie prośbę o przyznanie jej prawa do odliczenia kwoty 2.619,85 zł, tj. podatku naliczonego w rachunkach uproszczonych dokumentujących zakupy towarów posiadanych w dniu utraty prawa do zwolnienia.
Przeprowadzona przez urząd skarbowy kontrola prawidłowości sporządzonego przez skarżącą remanentu wykazała, że przedstawione w nim kwoty podatku naliczonego nie mają odzwierciedlenia w dokumentach źródłowych. Ustalono, że wykazane w spisie z natury wartości netto ujętych w nim towarów w rzeczywistości odpowiadają wartościom brutto, a tym samym podatek naliczony, o którego odliczenie ubiegała się strona, został zawyżony.
Urząd skarbowy uznał zatem, że przedstawiony przez stronę remanent został sporządzony w sposób nierzetelny i decyzją z 5 września 1996 r. wniosek strony załatwił odmownie.
Powyższą decyzję podatniczka zaskarżyła do izby skarbowej i korygując błędnie wyliczony podatek ponownie poprosiła o wyrażenie zgody na jego odliczenie.
Organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia organu I instancji. Podtrzymał stanowisko wyrażone przez urząd skarbowy, a nadto zaznaczył, że przyznanie prawa do odliczenia nie jest możliwe także ze względu na zapis art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - uzależniający możliwość obniżenia podatku należnego od dopełnienia obowiązku rejestracji.
Decyzję izby skarbowej podatniczka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zarzuciła, iż jej zdaniem przedmiotowy spis z natury został przez nią sporządzony prawidłowo, a jedynie błędnie wyceniony przez biuro rachunkowe prowadzące jej księgi podatkowe.
Skarżąca uważa zatem, iż zaskarżoną decyzją została ukarana za błąd przez nią nie popełniony.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów podatkowych nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uchylenie bowiem decyzji względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.
I tak, zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży towarów w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 3, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym 80.000 zł.
Podatnicy, o których mowa w ust. l, mogą zrezygnować ze zwolnienia określonego w ust. l, pod warunkiem zawiadomienia o tym zamiarze właściwego urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia. Rezygnacja obowiązuje do końca roku podatkowego.
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca nie złożyła zawiadomienia, iż rezygnuje ze zwolnienia od podatku, a zatem w 199ó r. rozpoczęła działalność gospodarczą jako podatnik zwolniony od podatku od towarów i usług w oparciu o powołany wyżej art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W trakcie roku podatkowego 1996 skarżąca przekroczyła obroty ponad kwotę 80.000 zł i powołując się na uregulowanie zawarte w art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług zwróciła się do organu podatkowego o zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z rachunków uproszczonych dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia.
Artykuł 14 ust. 3 ustawy mający zastosowanie w niniejszej sprawie przyznaje bowiem podatnikom; którzy ze względu na przekroczenie wymienionej w nim kwoty /80.000 zł/ obrotu utracili prawo do korzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, możliwość odliczenia podatku naliczonego wynikającego z rachunków uproszczonych dokumentujących zakupy towarów posiadanych w dniu utraty zwolnienia. Warunkiem obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest zgoda urzędu skarbowego. Ta zaś uzależniona jest od, między innymi, rzetelnego sporządzenia przez podatnika remanentu zapasów towarów posiadanych w dniu przekroczenia kwoty 80.000 zł.
Poza sporem pozostaje w sprawie fakt, iż wartości podatku naliczonego, wykazane w przedstawionym przez skarżącą spisie z natury towarów, nie znalazły odzwierciedlenia w dokumentach źródłowych.
Słusznie zatem organy podatkowe uznały, że remanent ten został wyceniony w sposób nierzetelny. Skoro zaś spis z natury sporządzony przez podatniczkę należało uznać za nierzetelny, organy podatkowe uprawnione były do nieuwzględnienia wniosku podatniczki w przedmiocie możliwości odliczenia podatku naliczonego z rachunków uproszczonych.
W skardze wniesionej do sądu podatniczka przyznaje, iż w sporządzonym przez nią remanencie nastąpił błąd, ale tłumaczy to zaniedbaniami ze strony biura rachunkowego, któremu zleciła prowadzenie spraw rozliczeniowo-podatkowych związanych z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Okoliczność powyższa nie może jednakże doprowadzić do zmiany stanowiska organów podatkowych, jako że przed organami podatkowymi za przedstawione im dane odpowiada podatnik, a nie biuro rachunkowe. Zlecenie prowadzenia dokumentacji podatkowej przez biuro rachunkowo-podatkowe odbywa się na podstawie odpowiedniej umowy cywilnoprawnej zawieranej przez podatnika i tego rodzaju umowy nie mogą zmieniać ani przenosić na biuro rachunkowe odpowiedzialności administracyjno-podatkowej ciążącej na podatniku.
Nie można również podzielić argumentacji skargi dotyczącej powołania się na oczywistą, niezamierzoną omyłkę biura rachunkowego i brak winy podatnika. Nieuwzględnienie bowiem wniosku skarżącej o możliwość odliczenia podatku naliczonego wynikającego z rachunków uproszczonych nie jest uzależnione od winy podatnika lub działającego w jego imieniu biura podatkowo-rachunkowego.
Na uwzględnienie nie zasługuje także pozostały zarzut skargi związany ze stwierdzeniem, iż błąd dotyczył nieprawidłowo wpisanej do remanentu jako wartości netto towarów wartości brutto, który następnie został skorygowany. W tym zakresie należy uznać, że dokonanie przez podatnika w ramach samokontroli korekty wcześniejszych nieprawidłowości powinno nastąpić bezzwłocznie po stwierdzeniu nieprawidłowości. Złożenie zaś korekty po rozpoczęciu przez organy podatkowe kontroli źródłowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku należnego nie może powodować braku podstawy do odmowy wyrażenia zgody, o którą zwróciła się podatniczka w myśl art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług.
Reasumując zatem wobec bezzasadności podnoszonych w skardze zarzutów należało skargę jako pozbawioną podstaw prawnych i faktycznych oddalić /art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło