I SA/Wr 220/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że z działalności gospodarczej, którą prowadzi, uzyskuje dochód w wysokości około 2.000 zł. Ma na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci – jedno w wieku szkolnym (8 lat), drugie dorosłe (ur. w 1990 r.), jednak nie uzyskuje dochodów. Żona (ur. w 1980 r.) nie pracuje, a kwota 2.000 zł starcza jedynie na opłaty i skromne wyżywienie. Wnioskodawca dodał, że od 7 lat choruje na nowotwór pęcherza moczowego, w związku z czym przeszedł już 15 zabiegów operacyjnych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ponadto wskazał, że nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Jako posiadane przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro wymienił samochód osobowy marki BMW, rocznik 2006, który został zabezpieczony przez poborcę Urzędu Celnego na poczet podatku akcyzowego. Z dokumentów i oświadczeń, przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że skarżący wraz z rodziną mieszka w mieszkaniu komunalnym. Z prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 1.389.481,10 zł i dochód – 72.042,33 zł. Za pierwsze dwa miesiące 2013 r. odnotowany został przychód o wartości 105.312,90 zł i strata w kwocie 42.050,74 zł. Poza tym nadesłane zostały kopie dokumentacji z lat 2007-2012, dotyczącej choroby skarżącego. Na wezwanie nie przedłożono zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez rodzinę wnioskodawcy i wydruków historii rachunków bankowych, lokat oraz kart kredytowych, należących do skarżącego i jego żony ani nie udzielono w tym zakresie wyjaśnień. Z urzędu wskazać trzeba, ze skarżący aktualnie obowiązany jest do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach I SA/Wr 220-221/13 w łącznej wysokości 8.003 zł. Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne. Tymczasem wnioskodawca jedynie częściowo udzielił odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów – nie nadesłał zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez jego rodzinę ani wydruków historii posiadanych rachunków bankowych lokat i kart kredytowych. Nie udzielił też w tym względzie żadnych wyjaśnień. W rezultacie nie było możliwości zweryfikowania oświadczenia o braku jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani podstaw do dokonania oceny zdolności poczynienia rezerw w wydatkach budżetu domowego na poczet pokrycia kosztów sądowych przynajmniej w części. Z kolei z dokumentów, które zostały przedłożone wynika, iż skarżący jest w stanie ponosić koszty sądowe bez konieczności uszczuplania wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb socjalnych. Mianowicie z zeznania podatkowego za 2011 r. i z wydruku z księgi podatkowej wynika, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi bardzo wysokie przychody – ponad 1.000.000 zł w 2011 r. i ponad 100.000 zł za pierwsze dwa miesiące roku 2013. Fakt odnotowania niskiego dochodu, czy też straty pozostaje tutaj bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych. Nadwyżka kosztów nad przychodem skutkuje bowiem jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 oraz z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I GZ 260/08, Lex nr 479125). W tym stanie rzeczy, już powyższe dane dają postawę do uznania, że wnioskodawca ma możliwość opłacenia kosztów sądowych. W istocie skarżący udokumentował, że od lat poważnie choruje, nie wskazał jednak, jakie wydatki wiążą się z leczeniem. Poza tym, pomimo choroby, prowadzona działalność gospodarcza przynosi wysokie przychody. Zauważyć też wypada, iż wnioskodawca zmierzał do wykazania trudnej sytuacji finansowej rodziny. Nie można jednak pominąć faktu, że ma syna w wieku 23 lat, który – jak wynikałoby z oświadczeń – nie uczy się i żonę w wieku 33 lat. Wobec tego w trudnej sytuacji finansowej zarówno syn, jak i żona podejmowaliby próby podjęcia dodatkowego zatrudnienia. W tym zakresie natomiast brak informacji. Z powyższych względów nie można było uznać przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy za zasadny i związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.