I SA/Wr 221/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 221/16, wydanego w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego postanawia: odmówić uzupełnienia wyroku. | | UZASADNIENIE W dniu 2 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 221/16. Orzeczeniem tym oddalił skargę A. C. na opisane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Pismem z dnia 26 grudnia 2016 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 grudnia 2016 r.) pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2017 r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 23 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 157 § 2 p.p.s.a. wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Na mocy postanowień art. 157 § 3 p.p.s.a., orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. W kontekście przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi strony wyznaczonemu z urzędu nie należy do rozstrzygnięć, które Sąd winien z urzędu zamieścić w orzeczeniu kończącym postępowanie. Wyjaśnienia w tym kontekście wymaga, że żaden z przepisów p.p.s.a., nie zobowiązuje sądu do zawarcia takiego rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie. Podstawy do takiego działania Sądu nie stanowi art. 250 p.p.s.a., zgodnie z którym to – wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten wskazuje jedynie na zasady, według których to ustala się wysokość wynagrodzenia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika. W odniesieniu do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zastosowania nie znajdują również postanowienia art. 209 p.p.s.a., zgodnie z którym to – wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepis ten znajduje zastosowanie jedynie do kosztów postępowania między stronami. Tymczasem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a., po złożeniu przez tak ustanowionego pełnomocnika stosownego oświadczenia [por. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2157/12 oraz wyrok NSA z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I GSK 144/07, orzeczenia dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd nie był zobowiązany do zamieszczenia z urzędu w wyroku z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 221/16 orzeczenia w przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy jest zasadniczo rozpoznawany przez referendarza sądowego odrębnym orzeczeniem. Zaznaczenia również wymaga, że w świetle postanowień art. 258 § 1 p.p.s.a., czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności: wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Podkreślenia również wymaga, że w świetle regulacji art. 258 § 4 p.p.s.a., czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. Na postanowienia albo zarządzenie sądu, o których mowa w § 2 pkt 6-8, przysługuje zażalenie. W odniesieniu, do przytoczonych regulacji w doktrynie wskazuje się, że w obecnym stanie prawnym zasadą jest podejmowanie czynności z zakresu prawa pomocy przez referendarzy sądowych, a wręcz z brzmienia art. 258 § 1 i 4 p.p.s.a. można wyprowadzić domniemanie podejmowania tych czynności przez referendarzy. Uprawnienia sądu w tym zakresie zostały natomiast zredukowane do dokonywania przedmiotowych czynności wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Orzec zatem należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wyświadczonej na zasadzie prawa pomocy winno zostać wydane przez referendarza sądowego, a nie jak mylnie zakłada pełnomocnik strony skarżącej przez Sąd. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż postanowieniem z dnia 2 stycznia 2017 r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe, wniosek pełnomocnika strony skarżącej o uzupełnienie wyroku poprzez zamieszczenie w nim rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej wyświadczonej na zasadzie prawa pomocy należało oddalić, jako nieuzasadniony.