I SA/Wr 2241/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi A T. K .- spółki jawnej w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie przedłożenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2013 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Uzasadnienie: Przedmiotem skargi złożonej w tej sprawie jest opisane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracji za luty 2013 r. przez skarżącą spółkę A T. K. sp.j. z/s w L. Wraz ze skargą strona złożyła w dniu 01.11.2013r.(data nadania) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Jako uzasadnienie swojego wniosku strona wskazała, że niezłożenie skargi w terminie było skutkiem zastosowania się skarżącego do błędnego pouczenia Dyrektora Izby Skarbowej zawartego w zaskarżonym postanowieniu, wskazującego na inny tryb zaskarżenia postanowienia organu I instancji z dnia [...].03.2013r. w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2013r. Skarżący stosując się do informacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu zakwestionował rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2013r. składając skargę na powyższe rozstrzygnięcie w trybie wskazanym w postanowieniu organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25.10.2013r. sygn. akt I SA/Wr 1441/13 odrzucił jako niedopuszczalną skargę złożoną w tej sprawie. Sąd przyjął następujący stan sprawy. Strona skarżąca w opisanej deklaracji wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 719.592 zł, wnosząc o jego przyspieszony zwrot w terminie 25 dni. Postanowieniem z dnia [...].03.2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. przedłużył termin zwrotu ww. podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 216 i art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: O.p.) w związku z art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej: ustawa VAT). W uzasadnieniu wskazał, że w toku czynności sprawdzających ustalił, iż spółka posiada faktury VAT potwierdzające zakupy granulatu srebra i złota u sześciu różnych kontrahentów, ujęte w rejestrze zakupów za luty 2013 r. Ponieważ zwrot wymagał dalszej weryfikacji organ podatkowy – w ramach czynności sprawdzających – zwrócił się do urzędów właściwych dla kontrahentów skarżącej o przeprowadzenie czynności sprawdzających, potwierdzających dokonanie ww. zakupów. Wnosząc zażalenie na ww. postanowienie strona podnosiła pominięcie ustanowionego przez spółkę pełnomocnika. W aktach, którymi dysponował organ I instancji znajdują się dwa dokumenty pełnomocnictwa udzielonego M. S. – z dnia 7.09.2011 r. i z 7.03.2013 r., a także pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Nadto spółka zarzuciła naruszenie zasady szybkości postępowania, wskazując na przedłużające się kontrole podatkowe u jej kontrahentów. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].06.2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Wskazał, że w osnowie zaskarżonego postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego wymienił dwa przepisy – art. 87 ust. 2 ustawy VAT i art. 274b § 1 O.p. Jakkolwiek oba przepisy odnoszą się do możliwości przedłużenia dokonania zwrotu podatku, to granice przesunięcia tego terminu określają w sposób odmienny. W art. 87 ust. 2 ustawy o VAT punt graniczny stanowi czas zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, dokonywanej w ramach jednej z procedur wynikających z O.p., zaś w art. 274b § 1 O.p. czas zakończenia czynności sprawdzających. Pomimo że organ I instancji powołał obie regulacje, to faktycznie zastosował tylko art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Użyte w zaskarżonym postanowieniu sformułowanie "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika" stanowi informację dla strony, że pomimo sporządzenia protokołu czynności sprawdzających, termin zwrotu musi być przedłużony na skutek podjęcia szeregu czynności procesowych z udziałem wielu organów podatkowych, co powoduje, iż weryfikacja nie została zakończona. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że na podstawie art. 272 pkt 3 O.p., w ramach czynności sprawdzających organ podatkowy może czynić ustalenia dotyczące stanu faktycznego w zakresie zgodności z przedstawionymi dokumentami. Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego, kierując korespondencję do innych urzędów skarbowych, zmierzał do weryfikacji także u innych podmiotów. Uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało wyłącznie na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, stwierdził, iż w takiej sytuacji nie służy na nie zażalenie. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że pismo strony z dnia 28.03.2013r. nie jest zażaleniem, to wystąpienie strony zawarte w tym piśmie winno być uznane przez organ I instancji (ewentualnie po potwierdzeniu przez stronę) jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a strona może uzupełnić swoje żądanie w tym zakresie. Powyższe postanowienia zawierało pouczenie o prawie wniesienia skargi do tut. Sądu w terminie 30 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia. Odpis tego postanowienia został doręczony stronie skarżącej w dniu 6.06.2013r. Pismem z dnia 12.06.2013 r. (doręczonym stronie skarżącej w dniu 13.06.2013 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...].03.2013r. wskazując jednocześnie na treść uzasadnienia postanowienia organu II instancji w zakresie trybu zaskarżenia postanowienia przedłużającego termin zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2013 r., o którym mowa w art. 52 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. podkreślając, że okoliczność ta, wobec odmiennego pouczenia zawartego w tym postanowieniu co do środków zaskarżenia co może stanowić podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w trybie art. 87 p.p.s.a. W skardze wniesionej na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...].03.2013 r. ( zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wr 1441/13) spółka zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 2, w związku z art. 87 ust. 6, art. 121, art. 124, art. 125 oraz art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 87 ust. 6, poprzez nieuzasadnione przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym w sytuacji, gdy zasadność zwrotu nie budzi wątpliwości i tym samym nie wymaga dodatkowej weryfikacji. W związku z tym wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pouczył spółkę o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Strona tej czynności zaniechała. Postanowieniem z dnia [...].10.2013r. wydanym na rozprawie Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo wniesienie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W tym miejscu należy zważyć, iż brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy jego przywrócenia. O braku winy w uchybieniu terminu można natomiast mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21.02.2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). Brak choćby jednej z powyżej wymienionych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Zatem, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Sąd uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 01.11.2013 r. (data nadania na poczcie) Skarżąca dochowała terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a.,tj. w ciągu siedmiu dni od dnia ustania okoliczności wskazanej przez nią jako przyczyna uchybienia terminu, liczonego od daty ogłoszenia na rozprawie w dniu 25.10. 2013 r. postanowienia o odrzuceniu złożonej przez nią skargi w trybie art. 52 §3 p.p.s.a. na postanowienie organu I instancji. Strona spełniła też warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony. Analiza wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi prowadzi jednak do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem braku winy w uchybieniu pierwotnemu terminowi do wniesienia skargi. Jak wynika z wyjaśnień pełnomocnika skarżącej brak wniesienia w terminie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...].06.2013r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu wynikał z faktu "błędnego pouczenia" zawartego w zaskarżonym postanowieniu a odnoszącego się w istocie do możliwości i trybu zakwestionowania przez stronę postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrot podatku od towarów i usług. W opinii strony zaskarżenie tego postanowienia w trybie wskazanym przez organ pozbawiło ją możliwości złożenia w terminie skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji, tj. Dyrektora Izby Skarbowej we W. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Jak wynika z akt sprawy postanowienie będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości jego zaskarżenia do tut. Sądu (k. 186 akt administracyjnych). Wymaga zatem podkreślenia, że przedmiotem skargi w tej sprawie jest postanowienie o charakterze procesowym kończące w sposób niemerytoryczny, ale ostateczny postępowanie w tej sprawie. Z tego powodu od postanowień tych nie przysługuje środek odwoławczy w administracyjnym trybie postępowania podatkowego, ale na postanowienia te przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego o czym strona skarżąca, jak już wyżej wskazano, została prawidłowo pouczona. Zatem powołanie przez stronę na informację wskazującą na tryb zaskarżenia postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku, a zawartą w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stanowiącą element szerszych rozważań składających się na całość rozstrzygnięcia o charakterze formalnym wydanego w tej sprawie, która w istocie okazała się błędna, nie może być uznane za mające wpływ na uchybienie terminu do wniesienia skargi w tej sprawie. Strona skarżąca nie dochowała bowiem terminu do złożenia skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia mimo prawidłowego pouczenia w tym zakresie. Nie można zatem twierdzić, że przyczyną odstąpienia od prawidłowego zaskarżenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. było błędne pouczenie i działanie podatnika w zaufaniu do organów podatkowych. Przeciwnie, występuje brak związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem terminu do wniesienia skargi a błędami organów podatkowych w zakresie informowania skarżącej o przysługujących jej środkach prawnych na wcześniejszym etapie postępowania. Nie można zatem zasadnie wskazywać błędów tych organów jako okoliczności świadczących o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie formalne wydane w tej sprawie. Rozważania powyższe prowadzą do twierdzenia, że strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi ze swojej winy, co wyklucza możliwość przywrócenia jej tego terminu. Innymi słowy w tak kształtującym się stanie sprawy upatrywanie w błędnych informacjach zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia a odnoszących się do trybu kwestionowania postanowienia organu I instancji, okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie przekonuje z uwagi na wskazany wcześniej brak związku przyczynowego pomiędzy tymi błędami organu podatkowego a uchybieniem terminu, którego przywrócenia domaga się skarżąca. W związku z powyższym, zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.