I SA/Wr 2247/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. i II kwartał 2012 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem wniesionym w dniu 11 września 2014 r. A sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: skarżąca spółka), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. i II kwartał 2012 r. Do skargi załączono dokument pełnomocnictwa procesowego z 28 lipca 2014 r., z którego wynika, że umocowania udzielił jedyny członek zarządu (prezes zarządu) A. P., a zatem zgodnie z ujawnionym w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, sposobem reprezentacji skarżącej spółki, co zostało potwierdzone nadesłanym na wezwanie Sądu odpisem z KRS z 21 czerwca 2014 r. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 2 grudnia 2015 r., pełnomocnik skarżącej spółki oświadczył, że obecnie brak jest organów spółki, bowiem w 2014 r. prezes skarżącej spółki złożył pisemną rezygnację z pełnienia tej funkcji. W ocenie pełnomocnika zachodzi w związku z tym przesłanka zawieszenia postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe Sąd odroczył rozprawę i zobowiązał pełnomocnika skarżącej spółki do złożenia dokumentów w postaci pisemnego złożenia rezygnacji przez prezesa zarządu oraz złożenia tej rezygnacji wobec Zgromadzenia Wspólników spółki. Przedłużając na wniosek pełnomocnika skarżącej spółki termin do wykonania zobowiązania Sądu z 2 grudnia 2015 r., Sąd pouczył pełnomocnika o treści art. 31 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Z kolei pismem z 3 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany o podanie, czy w sprawie zostały podjęte przez półkę jakiekolwiek czynności mające na celu powołanie członków zarządu oraz w jakiej dacie doszło do rezygnacji członka zarządu – A. P. Jednocześnie Sąd poinformował, że na obecna chwilę w KRS skarżąca spółka nie posiada zarządu. Pełnomocnik skarżącej spółki wraz z pismem z 8 lutego 2016 r. przedłożył wierzytelny odpis Protokołu Zgromadzenia Wspólników spółki z 19 listopada 2014 r. (Rep. [...]), na którym została przyjęta rezygnacja A. P. z pełnienia funkcji prezesa zarządu z dniem 29 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym na podstawie art. 29 p.p.s.a. organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd odrzuca skargę. Zgodnie zaś z § 2 art. 58 p.p.s.a, z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. Wskazania wymaga w świetle przytoczonych regulacji prawnych, że działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym związane jest z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu (lub brak w jego składzie) uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem organem uprawnionym do jej reprezentowania jest zarząd. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (teks jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1010 ze zm.; dalej: k.s.h.), zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Stosownie zaś do § 2 art. 201 k.s.h., zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków, a w myśl art. 204 § 1 k.s.h. prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Jako, że zarząd składa się członka lub członków będących osobami fizycznymi, to funkcję członka zarządu osoba fizyczna może skutecznie czynić tylko wtedy, gdy nie utraciła zdolności do pełnienia tych obowiązków, np. w wyniku rezygnacji ze sprawowania tej funkcji (art. 202 § 4 k.s.h.). Mając na uwadze zagadnienie prawne związane ze sposobem reprezentacji osoby prawnej w postępowaniu sądowowadministarcyjnym, wskazania wymaga, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości w organie, które mają charakter usuwalny, sąd zobowiązuje stronę do usunięcia braków w tym zakresie w wyznaczonym terminie lub podejmuje działania z urzędu, o których mowa w art. 31 § 1 p.p.s.a. W postanowieniu NSA z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt II FSK 261/07 (LEX nr 338295) podkreślono bowiem, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku, przy czym wezwanie w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. można wystosować wówczas, gdy brak w postaci zdolności sądowej daje się uzupełnić (Komentarz do art. 31 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, M. Niezgódka-Medek). Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że wprawdzie ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), to jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącej zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniającej inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Zatem, na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą, mogą powodować dwojakie skutki uzależnione od momentu ich ujawnienia, tj. odrzucenie skargi bądź zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić jednak należy, że braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103 -105 i 348). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wiedzę o braku organu uprawnionego do reprezentacji skarżącej spółki Sąd uzyskał dopiero na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. Pełnomocnik skarżącej spółki zobowiązany do udokumentowania tego faktu przedłożył wierzytelny odpis Protokołu Zgromadzenia Wspólników spółki z 19 listopada 2014 r. (Rep. [...]), na którym została przyjęta rezygnacja A. P. z pełnienia funkcji prezesa zarządu z dniem 29 lipca 2014 r. W ocenie Sądu, wskazana okoliczność faktyczna oznacza, że z dniem 29 lipca 2014 r. w wyniku rezygnacji jedynego członka zarządu A. P., skarżąca spółka utraciła zdolność do podejmowania skutecznych czynności procesowych. Zatem skarga wniesiona przez skarżącą spółkę w dniu 11 września 2014 r. nastąpiła w momencie, gdy spółka nie posiadała już organu uprawnionego do jej reprezentacji. W konsekwencji przyjąć należało, że skarga na opisaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nie zainicjowała skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem miała być kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ja postępowania podatkowego. Nie został też usunięty brak w organie skarżącej spółki, uniemożliwiający jej działanie. W tym stanie rzeczy nie zaistniały podstawy faktyczne i prawne do zawieszenia tego postępowania, skarga podlegała bowiem odrzuceniu. Mając zatem na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.