I SA/Wr 227/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. A. D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zobowiązania spółki postanawia: odmówić zasądzenia kosztów za udzieloną pomoc prawną z urzędu. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 r., przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., na jej pełnomocnika została wyznaczona adw. A. D., która sporządziła i wniosła skargę kasacyjną. W tym też zakresie koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu zostały jej zasądzone. Po uchyleniu wyroku tutejszego Sądu przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, pełnomocnik zastępowała skarżącego na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 (działając poprzez upoważnionego aplikanta adwokackiego). Wniosek co do kosztów pomocy prawnej, zgłoszony do protokołu rozprawy, został rozpoznany odmownie postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r., z uwagi na brak oświadczenia, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Pełnomocnik na postanowienie nie wniosła sprzeciwu. Następnie sporządziła i wniosła ponownie skargę kasacyjną datowaną na 20 czerwca 2012 r., w której zawarła wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu za obie instancje. Mając na uwadze powyższe, wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.,), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady ustalania wynagrodzenia dla adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Jednym z warunków przewiedzianych w ww. rozporządzeniu, zgodnie z § 20, jest, aby wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierał oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wyjaśnić trzeba, że brak powyższego oświadczenia nie ma charakteru formalnego, lecz materialny. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09, stwierdzając, iż brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Konieczność złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 20 powołanego rozporządzenia, oraz charakter i konsekwencje jego braku były znane wnioskodawczyni – ten sam brak stał się bowiem powodem odmowy zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed Sądem I instancji, postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r. Wniosek w skardze kasacyjnej z 20 czerwca 2012 r. zawierał wprawdzie żądanie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jednak – co należy podkreślić – przedmiotowe oświadczenie nie może być dorozumiane, lecz wyrażone w sposób wyraźny. Wobec powyższego, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.