I SA/Wr 2373/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 2008 i 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 marca 2015 r. poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego; 2. dalej idący wniosek oddalić. W skardze na opisaną w sentencji decyzję skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jest w trudnej sytuacji finansowej, gdyż prowadzona przez niego działalność w branży budowlanej nie przynosi dochodów w okresie zimowym. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności gotówkowych, akcji, obligacji i majątku ruchomego, podlegającego sprzedaży. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w wynajmowanym mieszkaniu o powierzchni 70 m². Ponadto posiada garaż (w 1/3 zajęty przez Urząd Skarbowy w W.). Miesięczny dochód skarżącego (z działalności gospodarczej) wynosi 1.500 zł brutto, natomiast na miesięczne wydatki składają się: opłata za leki około 200 zł, opłata za czynsz 500 zł, opłata za energię elektryczną około 100 zł, opłata za gaz około 100 zł oraz za wyżywienie około 300-400 zł. Z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że skarżący swoje miesięczne wydatki (na które składają się: opłata za czynsz 400 zł, opłata za gaz 100 zł, opłata za prąd 100 zł, opłata za media i telefon 200 zł, spłata kredytów około 4.000 zł, kwota zobowiązań podatkowych około 1.000 zł, składki na ZUS około 600 zł oraz kwota wydatków na wyżywienie około 500 zł) ponosi z dochodu z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w roku 2013 wnioskodawca osiągnął dochód brutto w kwocie 52.391,59 zł (przy przychodach w kwocie 159.439,84 zł), w październiku, listopadzie i grudniu 2014 r. dokonał dostawy towarów i świadczył usługi o wartości odpowiednio 8.562 zł, 693 zł i 3.066 zł oraz nabył towary i usługi o wartości odpowiednio 2.452 zł, 2.833zł i 5.718 zł, a także że ma zaległości w regulowaniu należności wobec banku. Postanowieniem z dnia 2 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 27 marca 2015 r. skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu pogorszenia się jego sytuacji finansowej. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w miesiącach lutym i marcu 2015 r. nie osiągnął żadnych dochodów, ponadto przeciwko skarżącemu prowadzona jest egzekucja przez US w W., ZUS (Oddział w W.) i komornika sądowego. Z nadesłanych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, że w roku 2014 wnioskodawca osiągnął dochód w kwocie 19.841,22 zł (przy przychodach w kwocie 156.762,86 zł), w styczniu, lutym i marcu 2015 r. dokonał dostawy towarów i świadczył usługi o wartości odpowiednio 29.927 zł, 3.570 zł i 3.900 zł i nabył towary i usługi o wartości odpowiednio 14.267 zł, 2.023 zł i 1.848 zł. Z wykazu aktualnego zadłużenia objętego postępowaniem egzekucyjnym wynika, że skarżący zalega ze spłatą zobowiązań w stosunku do Urzędu Skarbowego w W., D. Urzędu Wojewódzkiego we W. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. na łączną kwotę 240.666,14 zł. Z decyzji ZUS o waloryzacji emerytury wynika, że od 1 marca 2015 r. skarżącemu wypłacane jest świadczenie w wysokości 962.78 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy zauważyć, że wniesiony przez skarżącego w dniu 27 marca 2015 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tej sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie należy wydane wcześniej, tj. w dniu 2 marca 2015 r., postanowienie referendarza w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy - mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem, rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. W ocenie Sądu, obecna sytuacja majątkowa skarżącego w porównaniu do poprzednio złożonego wniosku rzeczywiście uległa pogorszeniu. Należy bowiem zauważyć, że w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł nowe (udokumentowane) okoliczności świadczące o zmniejszeniu się kwoty jego dochodów oraz o prowadzeniu w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego. Ze złożonych przez skarżącego zeznań podatkowych wynika, że w roku 2013 wnioskodawca osiągnął dochód w kwocie 52.391,59 zł, natomiast w roku 2014 r. dochód ten zmniejszył się do kwoty 19.841,22 zł. Ponadto z nadesłanego przez stronę wykazu aktualnego zadłużenia objętego postępowaniem egzekucyjnym wynika, że skarżący zalega ze spłatą zobowiązań w stosunku do Urzędu Skarbowego w W., D. Urzędu Wojewódzkiego we W. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. łączną kwotę 240.666,14 zł. W związku ze spłatą ww. zobowiązań, zmniejszeniu uległa również od dnia 1 marca 2015 r. kwota emerytury wypłacana skarżącemu (962.78 zł). W tej sytuacji przyjąć należało, że złożony przez skarżącego wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.