I SA/Wr 2376/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosków adwokata A. K. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zaległości podatkowych spadkodawcy D. P. w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za wskazane zaległości podatkowe postanawia 1. przyznać adwokatowi A. K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 2.214 zł (słownie: dwa tysiące dwieście czternaście 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 414 zł (słownie: czterysta czternaście 00/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu; 2. przyznać adwokatowi A. K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 4.428 zł (słownie: cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem 60/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 828 zł (słownie: osiemset dwadzieścia osiem 00/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Wr 797/13) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu J. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. K. Ustanowiony z urzędu adwokat reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji prowadzącym do wydania przez Sąd w dniu 21 stycznia 2014 r. wyroku (sygn. akt I SA/Wr 797/13) oddalającego skargę na wyżej oznaczoną decyzję w przedmiocie określenia zaległości podatkowych spadkodawcy D. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2005 i 2006 wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzeczenia solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za wskazane zaległości podatkowe. Postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 797/13) referendarz sądowy przyznał adwokatowi A. K. wynagrodzenie w kwocie 4.575,60 zł. Następnie wyznaczony z urzędu adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku Sądu, który Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na posiedzeniu niejawnym, wyrokiem z dnia 14 października 2014 r. (sygn. akt I FSK 1575/14) uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania. W treści tego środka odwoławczego profesjonalny pełnomocnik procesowy zawarł wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Do protokołu rozprawy z dnia 17 czerwca 2015 r. adwokat z urzędu, działający przez substytuta (aplikanta adwokackiego) złożył wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r. (sygn. akt I SA/Wr 2376/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wyniosła 148.117 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w § 19 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym. W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje §18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu. Z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia jest należność pieniężna - zobowiązanie podatkowe w kwocie 148.117 zł, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowadministracyjnym w pierwszej instancji wynosi – stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1) lit a w zw. z § 6 pkt 6) Rozporządzenia – 3.600 zł. W konsekwencji wynagrodzenie wyznaczonego z urzędu adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 21 stycznia 2014 r. wynosi w sprawie 1.800 zł (50% stawki 3.600 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 414 zł (23% kwoty 1.800 zł). Reasumując, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 1.800 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 414 zł, w łącznej kwocie 2.214 zł (słownie: dwa tysiące dwieście czternaście 00/100), o czym orzekł w pkt 1. sentencji postanowienia. Dodatkowo, wyznaczony dla strony skarżącej adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji toczącym się na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Sądu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Reprezentacja ta, realizowana w ramach zastępstwa prawnego z urzędu, uzasadnia zasądzenie na rzecz wyznaczonego adwokata wynagrodzenia. Z uwagi na fakt, że przedmiotem zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia jest należność pieniężna - zobowiązanie podatkowe w kwocie 50.917 zł, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowadministracyjnym w pierwszej instancji wynosi – stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1) lit a w zw. z § 6 pkt 6) Rozporządzenia – 3.600 zł. Według § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity w Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatek, o który podwyższeniu podlegają poszczególne wyżej oznaczone składniki wynagrodzenia adwokata, wynosi w sprawie 828 zł (23% kwoty 3.600 zł). Z tych powodów referendarz sądowy postanowił, na podstawie wyżej powołanych przepisów prawa, przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi A. K. również kwotę 4.428 zł (słownie: cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem 00/100) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na którą składają się: wynagrodzenie – 3.600 zł oraz podatek od towarów i usług – 826 zł. Orzeczenie w tym przedmiocie znalazło wyraz w pkt 2. sentencji postanowienia. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.