I SA/Wr 2407/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska -sprawozdawca Protokolant: Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części podatku dochodowego o osób fizycznych za 1998 r. w kwocie [...] uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...]. Przedmiotem skargi R. G. jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia części podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie [...]. W decyzji tej organ odwoławczy podał, iż pismem z dnia 12 marca 1999 r. podatnik zwrócił się do Urzędu Skarbowego w G. z wnioskiem o zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. W uzasadnieniu wniosku podatnik wyjaśnił, iż jest udziałowcem spółki jawnej, która 20 listopada 1998r. przekazała nieodpłatnie na rzecz Przedsiębiorstwa A spółka z o.o. we W. środek trwały zaliczany do infrastruktury technicznej w zakresie sieci wodno-kanalizacyjnej w nowo budowanym salonie samochodowym we W. przy ul. A. K. [...] o wartości [...]. Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia [...] działając w myśl art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.) oraz § 1 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 162, poz.1124 z późn. zm.), a także po uwzględnieniu treści pisma Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia części podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. w kwocie [...] stanowiącej równowartość należnego podatku dochodowego od dochodu w kwocie [...] (połowa wartości przekazanego nieodpłatnie środka trwałego) stwierdzając brak przesłanek do umorzenia. W odwołaniu od decyzji podatnik wniósł o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego w G. i zarzucił: - naruszenie art. 67 ustawy - Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie części podatku, - naruszenie zasad Ordynacji podatkowej, w szczególności równego traktowania podmiotów gospodarczych w zakresie dotyczącym nieodpłatnego przekazywania środków trwałych zaliczanych do infrastruktury technicznej. Izba Skarbowe we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. rozpoznając odwołanie uznała, że organ pierwszej instancji wniosek o zaniechanie poboru podatku za 1998 r., nie rozpatrzony przed upływem terminu płatności podatku, zasadnie potraktował jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w myśl art. 22 §4 Ordynacji podatkowej. Za istotne w sprawie uznano, iż podatnik w dniu 27 kwietnia 1999 r. dobrowolnie zapłacił należny podatek co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania podatkowego, a zatem postępowanie o umorzenie zaległości stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów organ odwoławczy uznał, iż Urząd Skarbowy w G. orzekając na podstawie art. 67 §1 Ordynacji podatkowej naruszył obowiązujące przepisy, decyzja bowiem winna być wydana na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej i umarzać postępowanie w sprawie. Stwierdzone uchybienia spowodowały wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego i umorzenie postępowania przez organ odwoławczy. W skardze na decyzję organu odwoławczego podatnik wnosząc o jej uchylenie zarzucił: - naruszenie zasad postępowania podatkowego przez przyjęcie, że zapłata podatku w całości była dobrowolna, uwzględniając okres rozpatrywania wniosku o zaniechanie poboru podatku, - naruszenie art. 208 §1 Ordynacji podatkowej, przez przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe na skutek zapłaty podatku, - naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Wr 2357/99 uchylił decyzje Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]. W ocenie Sądu fakt uiszczenia spornej zaległości pod wpływem obawy o jej przymusowym wyegzekwowaniem nie spowodował, iż przedmiot sprawy administracyjnej wszczętej wnioskiem podatnika przestał istnieć. Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. ponownie rozpoznając odwołanie utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] odmawiającą umorzenia części podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż dokonał oceny zebranego materiału dowodowego pod kątem zaistnienia przesłanek przewidzianych w art.67 §1 Ordynacji podatkowej tj. uwzględniając zarówno interes publiczny jak i ważny interes podatnika. Organ odwoławczy uznał, iż w interesie publicznym nie leży umarzanie zaległości podatkowych dopóki istnieją możliwości ich uregulowania. W ocenie organu odwoławczego w interesie publicznym jest aby wszyscy do tego zobowiązani uiścili określone w ustawach podatki, a umarzanie zaległości jest instytucja wyjątkową ponieważ skutkuje zwolnieniem z obowiązku zapłaty podatku tylko niektórych podatników. W przedmiotowej sprawie nie występuje także przesłanka ważnego interesu podatnika, przez którą rozumie się sytuacje wyjątkowe powstałe niezależnie od woli i postępowania podatnika powodujące znaczne obniżenie zdolności płatniczych i zagrażające egzystencji podatnika. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu Pan G. wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. i zarzucił: - sprzeczność istotnych ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego materiału dowodowego przez przyjęcia, że w sprawie nie występuje przesłanka interesu publicznego mimo, iż skarżący przekazał nieodpłatnie środki trwałe zaliczane do infrastruktury technicznej, - naruszenie art. 67 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że nie występują w sprawie przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej, - nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności jaki charakter miało nieodpłatne przekazanie środków trwałych. W ocenie skarżącego przyjęta przez organ odwoławczy interpretacja pisma Ministra Finansów z dnia 19.05.1997 r. jest błędna, a rozpoznając sprawę organy podatkowe pominęły okoliczności na jakie podatnik wskazywał, a rozważały okoliczności, których nie podnosił. Ponadto skarżący wskazał, iż jego wspólnikowi M. M. (współwłaściciel nieodpłatnie przekazanego środka trwałego) Urząd Skarbowy we W. na wniosek umorzył zaległość podatkową. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Powyższa skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Powyższy przepis uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, ze skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności decyzji wydawanych w trybie tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swobodnego uznania nie zostały naruszone zasady swobodnej oceny dowodów. W przedmiotowej sprawie istotą sporu jest czy art. 67 ustawy z 29 sierpnia 1997 r-Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.) ma zastosowanie również w przypadku kiedy stwierdzono, iż na skutek rozbieżności w przepisach podatkowych podatnicy w związku z dokonaniem takich samych czynności albo korzystają ze zwolnienia z opodatkowania, albo zobowiązani są do zapłacenia podatku w zależności od formy prawnej w jakiej prowadzą działalność gospodarczą (osoba prawna, osoba fizyczna). Sytuacja taka miała miejsce w 1998 r. Zgodnie z art.37 ust. 1 pkt 3 lit.b oraz ust. 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r., Nr 106, poz.482) podatnicy, którzy w 1998 r. przekazali, zgodnie z odrębnymi przepisami, nieodpłatnie środek trwały zaliczany do infrastruktury technicznej w zakresie urządzeń, obiektów i sieci: energetycznych, wodnokanalizacyjnych, ciepłowniczych oraz telekomunikacyjnych korzystali ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób prawnych. Zwolnienie dotyczyło tej części dochodu, która odpowiada wartości netto przekazanych nieodpłatnie środków trwałych, wynikającej z prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych. Zwolnienia takiego nie przewidziano w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy tego podatku wartości przekazanego nieodpłatnie środka trwałego nie mogli również zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Na te rozbieżności w przepisach ustaw o podatkach dochodowych wskazał także Minister Finansów. Organy podatkowe obu instancji przy ocenie podstaw do zastosowania art. 67 Ordynacji podatkowej analizowały przesłankę interesu publicznego jedynie w zakresie obowiązków wynikających z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych całkowicie pomijając wnioski podatnika w tym zakresie. Przesłankę ważnego interesu podatnika ograniczono do oceny możliwości finansowych podatnika mimo, że podatnik w żadnym z kierowanych do organów podatkowych pasm nie wskazywał, iż wnioskuje o umorzenie podatku w związku z trudnościami w jego zapłacie. Organy podatkowe obu instancji przyjęły zatem, że sformułowane w sposób nieostry ustawowe przesłanki umorzenia zaległości podatkowej odnoszą się wyłącznie do sytuacji materialnej podatnika mimo, iż w pismach kierowanych do tych organów przedstawiał on argumentację całkowicie odmienną. Praktyka taka w ocenie Sądu jest nieprawidłowa. Każda z podnoszonych przez wnioskodawcę okoliczności winna być w postępowaniu zbadana i podana rzetelnej ocenie. Jeśli została pominięta należy uznać, że w sprawie wykroczono poza prawnie określone granice uznania administracyjnego. Nie wyjaśniono bowiem jak słusznie wskazano w skardze stanu faktycznego sprawy zakładając, że skoro sytuacja finansowa podatnika jest dobra nie występują przesłanki umorzenia zaległości podatkowej. Wskazane uchybienia łączą się z naruszeniem przepisów art. 121 o 122 Ordynacji podatkowej a to skutkuje orzeczeniem jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pt 1 lit. C ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).