I SA/Wr 248/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 2 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące marzec, kwiecień, maj, czerwiec, październik, listopad, grudzień 2012 r. oraz miesiące od stycznia do maja 2013 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. "A" spółka z o.o. z siedzibą w L., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 18 stycznia 2018 r. (data nadania 19 stycznia 2018 r.) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wskazane w sentencji niniejszego postanowienia miesiące 2012 i 2013 roku. W dniu 21 marca 2018 r. (data nadania pisma) prezes zarządu skarżącej spółki J. M. przedłożył do akt niniejszej sprawy kserokopię oświadczenia, iż z dniem 31 grudnia 2017 r. zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa zarządu "A" sp. z o. o. z siedzibą w L. Zarządzeniem z 29 marca 2018 r. strona skarżąca, za pośrednictwem pełnomocnika procesowego, została wezwana do uzupełnienia braków w składzie organów reprezentujących spółkę – zgodnie z umową spółki – w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 6 kwietnia 2018 r. (k. 46 akt sądowych). W piśmie procesowym z 5 czerwca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej poinformował tutejszy Sąd, iż w chwili obecnej w wyniku rezygnacji jedynego członka zarządu skarżąca pozbawiona jest organu uprawnionego do jej reprezentacji, a tym samym organu uprawnionego do zwołania zgromadzenia wspólników celem powołania nowego zarządu. Wyjaśnił pełnomocnik, iż jedynym wspólnikiem skarżącej jest Stowarzyszenie "B", który to podmiot reprezentowany jest przez prezesa zarządu samodzielnie oraz pozostałych dwóch członków zarządu łącznie. W chwili obecnej nie żyje zarówno prezes zarządu stowarzyszenia, jak i jeden z członków zarządu, zatem brak jest osób uprawnionych do skutecznej reprezentacji stowarzyszenia. Ponadto stowarzyszenie nie posiada adresu siedziby co czyni niemożliwym ewentualne doręczenie zawiadomienia o zwołaniu zgromadzenia wspólników. Z tych też względów, zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, koniecznym staje się zniesienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej jako p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Po myśli art. 29 tej ustawy przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z § 2 tego przepisu z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka kapitałowa, czyli osoba prawna. Konieczne jest zatem sięgnięcie do przepisu art. 38 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.). Wedle tego przepisu, osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania czy też prokurenta (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r., I CSK 224/06, LEX nr 276251 i orzeczenia tam powołane). W myśl natomiast art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.) w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. W rozpatrywanej sprawie zarząd spółki jest nieobsadzony, o czym tutejszy Sąd został poinformowany przez dotychczasowego prezesa zarządu tej spółki J. M. (k. 41 akt sądowych) oraz pełnomocnika profesjonalnego zastępującego spółkę w postępowaniu sądowym (k. 47 akt sądowych). Oznacza to, że spółka nie może w sposób skuteczny podejmować czynności procesowych. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2007 r. (II FSK 261/07, CBOSA) podkreślono jednak, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku. Wprawdzie ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), to jednak obowiązek taki dotyczy wyłącznie postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a więc czyniącej zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a także spełniającej inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do takich wymogów należy m.in. wykazanie przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. Z uwagi na fakt, iż w dacie wniesienia skargi skarżąca spółka nie miała zarządu, została wezwana do powołania członków zarządu zgodnie z umową spółki, w terminie 2 miesięcy. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi spółki 6 kwietnia 2018 r. (karta 46 akt sądowych). Termin do usunięcia ww. braku upłynął bezskutecznie w dniu 6 czerwca 2018 r. W tak zakreślonym terminie strona nie ustanowiła jednak członka (członków) zarządu zgodnie z umową spółki. Mając zatem na uwadze tak ukształtowane okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., był zobligowany odrzucić skargę spółki, o czym orzeczono w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w pkt II sentencji.