I SA/Wr 2589/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-03
Skład orzekający: Gerard Czech, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z posadowionym na nim budynkiem, gdzie budynek jest towarem używanym zwolnionym z podatku od towarów i usług, podlega opłacie skarbowej w części dotyczącej gruntu, jeśli nie określono odrębnie wartości gruntu i budynku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że umowa sprzedaży budynku, który jest towarem używanym zwolnionym z podatku od towarów i usług, nie podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej. Sąd nie podzielił jednak zarzutów skargi w części dotyczącej sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu, wskazując, że grunty nie są towarami używanymi w rozumieniu ustawy o VAT, a organy powinny ustalić w ponownym postępowaniu, jaka część opłaty skarbowej dotyczyła gruntu.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej pobranej od umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z pawilonem handlowym. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że zwolnienie budynku z podatku VAT nie skutkuje zwolnieniem z opłaty skarbowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego. Pełnomocnik organu odwoławczego uznał zasadność skargi w części dotyczącej budynku, ale nie gruntu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka o niewykonywaniu uchylonej decyzji, zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżącej kwotę 101,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Gerard Czech Sędziowie: WSA Grzegorz Gocki (spraw.) Asesor sąd. Marta Wojciechowska Protokolant: sekr. sąd. Joanna Zamojska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka o niewykonywaniu uchylonej decyzji, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżącej kwotę 101,00 (sto jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] [...], po rozpoznaniu wniosku Pani M. A. z dnia 6.02.2001 r. odmówiono stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w kwocie 2.525,00 zł. naliczonej i pobranej przez notariusza od umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu o obszarze 0,0832 ha wraz z posadowionym na gruncie pawilonem handlowym w powierzchni 222 m2.
Zdaniem organu podatkowego okoliczność że przedmiotowa umowa sprzedaży podlegała zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług, nie ma znaczenia dla zwolnienia jej z opłaty skarbowej w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 31.01.1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm).
Zgodnie bowiem z art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej nie podlegają czynności cywilnoprawne takie jak umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50), oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 i 7, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku.
Ponieważ przedmiotowym zwolnieniem nie objęto podatników zwolnionych z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług, brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony o stwierdzenie istnienia nadpłaty z tytułu pobranej opłaty skarbowej od zawartej umowy sprzedaży nieruchomości.
Z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się strona zarzucając organowi podatkowemu naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nabycie używanych budynków zwolnionych na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. z podatku od towarów i usług, nie skutkuje także zwolnieniem zawartej w tym przedmiocie umowy sprzedaży z opłaty skarbowej.
Odwołująca powołała się na interpretację art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej zawartą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.11.2000 r. potwierdzającą zasadność jej stanowiska.
Wskazując na powyższe naruszenie prawa, odwołująca wniosła o uwzględnienie żądania w przedmiocie stwierdzenie istnienia nadpłaty z tytułu uiszczonej nienależnie opłaty skarbowej.
Decyzją Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko organ I instancji odnośnie braku podstaw do zastosowania wobec podatnika ustawowego zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. o opłacie skarbowej, a tym samym uznania, że pobrana od zawartej przez stronę umowy sprzedaży nieruchomości opłata skarbowa była nienależna.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przekazanej w związku z reorganizacją sądownictwa administracyjnego, właściwemu do jej rozpoznania po 1.01.2004 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, skarżąca podtrzymała uprzednio już zgłaszany w odwołaniu zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nabycie używanych budynków zwolnionych na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. z podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy jedną ze stron zawartej umowy jest podatnik Vat-u nie skutkuje także zwolnieniem umowy sprzedaży z opłaty skarbowej.
W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że zwolnienie czynności cywilnoprawnej (ze względu na jej przedmiot) na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. z podatku od towarów i usług nie skutkuje wyłączeniem z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej.
Na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w O. uznał zarzuty skargi w części dotyczącej nabycia budynku przyznając, że w tym zakresie pobrana od skarżącej opłata skarbowa była nienależna. Podtrzymał natomiast uprzednie stanowisko Organu Odwoławczego w odniesieniu do braku podstaw do stwierdzenia istnienia nadpłaty opłaty skarbowej w części dotyczącej nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu.
W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący zasadnie podniósł zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 3 ustawy z dnia 31.01.1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm) w zakresie odnoszącym się do nie uznania okoliczności przysługiwania podatnikowi ustawowego zwolnienia z opłaty skarbowej od zawartej przez niego umowy sprzedaży budynku - jako towaru używanego, zwolnionego z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.).
Zawarta przez podatnika VAT umowa sprzedaży towarów używanych, która jako czynność cywilnoprawna poddana jest - co do zasady - podatkowi od towarów i usług, ale na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT zwolniona została z tego podatku - wyłączona jest z zakresu stosowania ustawy z 1989 r. o opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a).
Odrębność reżimów prawnych obu rodzajów podatków - opłaty skarbowej oraz podatku od towarów i usług - przesądza o tym, że czynności cywilnoprawne, które na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z 1989 r. o opłacie skarbowej wyłączone zostały z zakresu stosowania przepisów ww. ustawy z tej przyczyny, że poddane zostały przepisom VAT. Nie mogą więc być ponownie poddawane obowiązkowi opłaty skarbowej tylko z tego powodu, że na podstawie przepisów ustawy o VAT zostały one zwolnione z obowiązku uiszczenia tego podatku.
Z tego też względu nie podlega opłacie skarbowej w myśl art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a/ ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.) umowa sprzedaży towarów używanych, zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), jeżeli jedną ze stron tej umowy jest podatnik podatku od towarów i usług (por. uchwała NSA z 27.11.2000 r. sygn. akt FPS 5/00 - ONSA 2001/3/96, wyroki SN z dnia 13.12.2002 r. sygn. akt III RN 233/01 - OSNP 2003/3/3, oraz III RN 229/01 -Prz. Podat. 2003/06/62).
Również pełnomocnik Organu Odwoławczego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 3.03.2004 r., uznał zasadność skargi strony odnośnie nieprawidłowego pobrania przez notariusza przy zawieraniu przedmiotowej umowy, opłaty skarbowej od sprzedaży budynku stanowiącego towar używany zwolniony z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).
Skoro zatem zawarta przez skarżącą umowa sprzedaż budynku nie podlegała opłacie skarbowej, złożony w tym przedmiocie wniosek o stwierdzenie istnienia nadpłaty podatku był zasadny i winien być uwzględniony przez organy podatkowe.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi w części dotyczącej pobranej od skarżącej opłaty skarbowej od objętej umową notarialną z dnia 28.12.2000 r. sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 0,0832 ha, na którym posadowiony był pawilon handlowy.
Przedstawiona powyżej argumentacja odnośnie zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej nabycia towarów używanych zwolnionych z podatku od towarów i usług, nie dotyczy wartości nabytego przez stronę prawa użytkowania wieczystego gruntu, albowiem grunty nie należą do kategorii towarów używanych w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).
Towarem używanym w rozumieniu art. 4 pkt 7 lit "a" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym są wyłącznie budynki i budowle i ich części, których okres używania wyniósł co najmniej 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę.
Pobrana przez notariusza opłata skarbowa w kwocie 2.525,00 zł. ustalona została od łącznej wartości, zarówno sprzedawanego prawa wieczystego użytkowania gruntu jak i usytuowanego na nim budynku, przy czym w ramach sporządzonej umowy nie określono osobno wartość obu przedmiotów sprzedaży.
Z tego też względu, organy podatkowe winny w ramach ponownego rozpoznania wniosku strony, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe celem prawidłowego ustalenia w jakiej części należnie pobrana opłata skarbowa związana była z wartością nabytego przez stronę prawa wieczystego użytkowania gruntu.
Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej pobranej od sprzedaży budynku wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Równocześnie na podstawie art. 152 cyt. ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. art. 200, 205 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło