I SA/Wr 268/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-10-30
Skład orzekający: Marek Olejnik, Aneta Chołuj, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy, w którym obowiązywał przepis uznany następnie za niezgodny z Konstytucją RP, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ podstawę prawną tych decyzji stanowił przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. Niekonstytucyjność tego przepisu przesądza o wadliwości rozstrzygnięć organów podatkowych i uniemożliwia kontynuowanie postępowań na jego podstawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą K. M. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że wydatki Skarżącej w 2006 r. nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w tym roku i latach poprzednich. Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów procedury podatkowej oraz przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Wstrzymano wykonanie decyzji. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA - Anetta Chołuj, Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda, Protokolant: Aleksandra Dobosiewicz-Sass, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi: K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. wstrzymuje wykonanie decyzji określonych w pkt I; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej kwotę 3.422 (słownie: trzy tysiące czterysta dwadzieścia dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik US) z dnia [...] 2012 r. (nr [...]), ustalającą K. M. (dalej: Strona, Skarżąca) zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej: o.p.) oraz art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej: u.p.d.o.f.).
Organ podatkowy pierwszej instancji, po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym uznał, że poniesione przez Skarżącą w 2006 r. wydatki w wysokości 44.665,80 zł nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w tym roku i w latach poprzednich, pochodzących ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Organ powołał się przy tym na art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Od kwoty tej organ ustalił za
2006 r. 75%-wy zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie 33.500 zł, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji z dnia 6 marca 2012 r.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor IS decyzją z [...] 2012 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji podzielając ustalenia faktyczne organu i ich prawnopodatkową ocenę. Zdaniem organu odwoławczego, Skarżąca uzyskała przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, o których mowa w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.
W skardze, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, zarzucając naruszenie szeregu przepisów procedury podatkowej zawartej w ustawie Ordynacja podatkowa, a mianowicie: art. 120, art. 121 § 1, art.122, art. 123 § 1 art. 124,
art. 180 § 1, 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 20 ust. 1 i 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 oraz art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów należy zaznaczyć, że mieści się wśród nich zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. Przepis, o którym mowa, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (sentencję ogłoszono w dniu 27 sierpnia 2013 r. w Dz. U. poz. 985) za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Fakt ten zwalnia Sąd z oceny zasadności pozostałych zarzutów przedstawionych w skardze i stwarza podstawę do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Dyrektora IS z dnia [...] 2012 r. jaki i poprzedzającej ja decyzji Naczelnika US z dnia [...] 2012 r. Niekonstytucyjność przepisu tworzącego umocowanie do wydania decyzji
w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów jest bowiem okolicznością, która przesądza o wadliwości (niezgodności z prawem) podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia i w konsekwencji rozstrzygnięcia organu podatkowego I instancji. W punkcie drugim sentencji wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., która jako (opublikowane) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z art. 190 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, posiada moc powszechnie obowiązującą, Trybunał stwierdził niekonstytucyjność art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Sformułowanie uzasadnienia przywołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym z dniem opublikowania obejmującego je wyroku wykluczone jest kontynuowanie dotychczasowych lub wszczynanie nowych postępowań na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., stanowi tylko o jednej z konsekwencji orzeczenia o niezgodności z Konstytucją wymienionego przepisu prawa.
Przepis art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia
1998 r. do 31 grudnia 2006 r. – oceniony został jako niekonstytucyjny, a więc nie może zostać uznany za zgodną z prawem podstawę rozstrzygnięcia spraw podatkowych oraz podstawę ich kontroli przez sądy administracyjne; ponadto – nie może stanowić podstawy prawnej wszczynania i kontynuowania postępowań podatkowych.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, o czym orzekł w pkt I sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia o niewykonalności zaskarżonych decyzji (pkt II) uzasadnia art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł w pkt III na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: 1.005 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 2.400 zł należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne według § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego (...) (Dz. U. nr 31, poz. 153 zm.), 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło