I SA/Wr 269/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta po rozpoznaniu w dniu 3 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w sprawie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, strona skarżąca "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, w dniu 30.03.2012 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że Urząd Skarbowy w W. zablokował jej rachunek bankowy. W oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskodawca wskazał następujące kwoty: 52.000 zł jako wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych; 5.229 zł jako wartość jej środków trwałych oraz (-) 1.752.831,88 zł jako stan rachunku bankowego prowadzonego w Kredyt Banku S.A.. W rubryce odnoszącej się do wartości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wnioskodawca oświadczył, że na dzień złożenia wniosku bilans za ostatni rok obrotowy nie został sporządzony. Ponadto podał, że wskazany stan rachunku bankowego stanowi kwotę zablokowaną przez urząd skarbowy. Z dokumentów przesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że w 2011 r. wnioskodawca nie uzyskał żadnego przychodu (deklaracja CIT-8), natomiast w lutym, marcu i kwietniu 2012 r. dokonał dostawy towarów i świadczył usługi o wartości odpowiednio 226.710 zł, 111.937 zł i 173.391 zł oraz nabył towary i usługi o wartości odpowiednio 116.161 zł, 83.807 zł i 173.391 zł. Wnioskodawca przesłał również rachunek zysków i strat za lata 2007 i 2008, bilans za rok 2008 oraz wydruk z dnia 08.06.2012 r. stanowiący listę blokad na rachunku bankowym dokonanych w okresie od 08.03.2010 r. do 22.12.2011 r. z tytułu zajęć sądowych i administracyjnych. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nie przedłożył natomiast szczegółowych wyciągów z rachunków bankowych, kserokopii dokumentów potwierdzających prowadzenie egzekucji z majątku spółki, bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy. Postanowieniem z dnia 19.06.2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżąca spółka wniosła sprzeciw. Sprzeciw nie zawiera uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. w Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2) p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Mając na uwadze powyższe i po ocenie przedstawionego przez skarżącą spółkę materiału dowodowego, Sąd uznał, iż złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na uwzględnienie nie zasługuje. W ocenie Sądu, Spółka nie wykazała, że nie jest zdolna wygospodarować dostatecznych środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł. Przedstawione przez skarżącą spółkę dokumenty i złożone oświadczenia nie pozwalają bowiem na dokonanie oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych z tego względu, że nie wykonała ona w pełni wezwania referendarza sądowego wydanego w trybie art. 255 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka nie przedłożyła bilansu i rachunków zysków i strat za ostatni rok obrotowy (2011), szczegółowych wyciągów z rachunku bankowego oraz dokumentów, z których wynika prowadzenie w stosunku do majątku skarżącej spółki. W treści wniosku skarżąca spółka ograniczyła się natomiast jedynie do przedstawienia takich danych, w szczególności do zablokowania rachunku bankowego przez urząd skarbowy, które mogły świadczyć o jej złym stanie majątkowym i braku środków pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych. Tymczasem, z przedłożonych do akt sprawy deklaracji VAT-7 wynika, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, co niewątpliwie świadczy o poprawie jej sytuacji ekonomicznej w porównaniu z rokiem 2011, w którym nie uzyskała ona żadnego przychodu. Owe deklaracje VAT-7 za miesiące luty, marzec i kwiecień 2012 r. wskazują bowiem, że skarżąca spółka osiągnęła przychody z tytułu dostawy towarów i usług w łącznej kwocie 512.038 zł. Z powyższego wynika zatem, że podkreślany przez skarżącą spółkę fakt dokonania na jej rachunku bankowym blokad, nie utrudnia prowadzenia przez nią działalności gospodarczej w stopniu, który uniemożliwiałby jej wygospodarowanie środków koniecznych do uiszczenia kosztów sądowych. Należy przy tym zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jeżeli przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 01.04.2008 r. sygn. akt I OZ 208/08). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2) i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.