I SA/Wr 2692/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Henryka Łysikowska Sędziowie: Sędzia WSA- Dariusz Skupień Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Anna Szokalska - Kruś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie określenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za 2002 r. I) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. nr [...]z dnia [...]; II) stwierdza, ze decyzje wymienione w pkcie I) nie podlegają wykonaniu; III) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 55 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. nr [...]z dnia [...]w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za okres od stycznia do listopada 2002 r. w kwocie [...]od naczepy marki [...]nr rej. [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż po przeprowadzeniu wznowionego postanowieniem z dnia [...]postępowania, Prezydent Miasta Ś. uchylił w części swoją decyzję nr [...]z dnia [...]i określił podatnikowi A S.A.- Oddział Centrum w Ś. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za okres od stycznia do listopada 2002 r. w kwocie [...]od naczepy marki [...]. W odwołaniu wniesionym pismem z dnia [...] podatnik zarzucił ww. decyzji błędne ustalenie istnienia zobowiązania podatkowego i zaniechanie umorzenia postępowania podatkowego jako bezprzedmiotowego, wnosząc jednocześnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania podatnik podniósł, iż przedmiotowy pojazd był zarejestrowany na A jedynie czasowo w okresie od [...] do [...] i po tym okresie rejestracja nie była kontynuowana. Stąd też strona wskazała na brak podstaw do obciążania jej z tytułu podatku od środków transportowych za rok 2002. Ponadto podniesiono okoliczności wskazujące na całkowite uszkodzenie pojazdu w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce w dniu [...], a w konsekwencji zawieszenie postępowania rejestracyjnego pojazdu decyzją Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia [...]nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji podnosząc, iż podatnik A S.A. - Oddział Centrum w Ś. pozostawał właścicielem przedmiotowej naczepy do czasu jej wyrejestrowania w dniu [...]w związku ze sprzedażą. Do tego momentu na podatniku ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych od tego pojazdu ( art. 9 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Uszkodzenie naczepy w wypadku komunikacyjnym i związane z tym zawieszenie postępowania w sprawie jej rejestracji przez organ prowadzący ewidencję środków transportowych nie powoduje wygaśnięcia obowiązku podatkowego, gdyż nie jest równoznaczne z wyrejestrowaniem pojazdu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i umorzenie postępowania podatkowego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty przedstawione w odwołaniu oraz podniosła, że jeżeli w 2002 r. przedmiotowy pojazd nie był zarejestrowany i nie mógł być zarejestrowany, to stosownie do art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie podlegał on wyrejestrowaniu oraz opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, iż w myśl art. 9 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w redakcji z 2002 r., obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty. Wyrejestrowanie na stałe naczepy nastąpiło w związku jej sprzedażą w dniu [...], a zatem obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych istniał do [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ś. naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia dotycząca istnienia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych w sytuacji wygaśnięcia czasowej rejestracji środka transportowego. Niewątpliwie zgodnie z art. 8 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 9 poz. 31 ze zm.) naczepa, która łącznie z pojazdem silnikowym posiada dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton albo posiada masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Powyższe nie dotyczy naczep związanych z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Z powyższego wynika, że obowiązek podatkowy dotyczy tylko tych właścicieli, którzy mają zarejestrowane środki transportowe. Sam fakt własności środka transportowego nie jest jeszcze wystarczający do powstania obowiązku płacenia podatku. W związku z tym podatek nie dotyczy właścicieli, którzy w z różnych powodów nie mają zarejestrowanych pojazdów (L. Etel. S. Presnarowicz "Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz., Dom Wydawniczy ABC, Łódź 2003, str. 297). Natomiast w sytuacji rejestracji pojazdu obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 3 ww. ustawy). Obowiązek rejestracji pojazdów wynika z przepisów art. 73 i 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98 poz. 602 ze zm.) na podstawie, których można wywieść twierdzenie, iż rejestracji pojazdu dokonuje się w dwojaki sposób tj. na czas nieokreślony lub czas określony. I tak rejestracji pojazdu (na czas nieokreślony) dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana. Natomiast czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w ściśle określonych przypadkach przewidzianych w art. 74 ust. 2 ww. ustawy, również starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, jednakże wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Takiej czasowej rejestracji dokonuje się: - po pierwsze z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; - po drugie na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę, przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy; - po trzecie na wniosek jednostki upoważnionej do przeprowadzania badań homologacyjnych lub jednostki badawczej producenta pojazdu, jego wyposażenia lub części - w celu umożliwienia odpowiednich badań. Jak sama nazwa wskazuje czasowa rejestracja dokonywana jest na ściśle określony okres nieprzekraczający 30 dni, z możliwością przed przedłużenia do 14 dni (wyjątkowo do 6 miesięcy). Istotnym jest fakt, iż po upływie terminu czasowej rejestracji pozwolenie czasowe i tablice rejestracyjne zwraca się do organu, który je wydał, z wyjątkiem przypadku wywozu pojazdu za granicę. Stosownie, zatem, do art. 71 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczenie do ruchu pojazdu odbywa się poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej w postaci dowodu rejestracyjnego (wyrok SN z dnia 9 listopada 2001 r., sygn akt III RN 194/01 opubl. "Rzeczpospolita z dnia 10-11 listopada 2001 r., str. C2 oraz z dnia 8 stycznia 2002 r., str. C.2.). a przy rejestracjach tzw. czasowych dokumentem dopuszczenia do ruchu pojazdu jest pozwolenie czasowe, które także stanowi decyzję administracyjną. Różnica między dowodem rejestracyjnym a pozwoleniem czasowym jako decyzji administracyjnych rozstrzygających kwestię dopuszczenia do ruchu pojazdu polega na tym, iż pozwolenie czasowe zawiera klauzulę dodatkową w postaci postanowienia określającego okres jego obowiązywania – wskazanie tzw. terminu końcowego. Doktryna administracyjna jest zgodna, co do tego, iż przydanie terminu ogranicza moc wiążącą decyzji w ten sposób, że przestaje ona wiązać po upływie ustalonego w niej okresu. Nie budzi zatem wątpliwości kwestia skutków upływu okresu określonego w decyzji. Otóż wraz z nadejściem terminu końcowego decyzja przestaje obowiązywać, wygasa per se i nie ma potrzeby ani też uzasadnienia stwierdzenia jej wygaśnięcia (por. T. Woś "Termin, warunek i zlecenie w prawie administracyjnym", Państwo i Prawo nr 6/1994 str. 27). Należy zatem uznać, iż pozwolenie czasowe jako decyzja wygasa wraz z upływem terminu na jaki zostało wystawione powodując tym samym wygaśnięcie rejestracji pojazdu z mocy prawa. Dokument ten należy wówczas zwrócić wraz z tablicami organowi rejestracyjnemu, a środek transportu podlega ponownej rejestracji. Konsekwencją braku rejestracji pojazdu czyli braku warunku od którego spełnienia uzależnione jest powstanie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych powinno być wygaśnięcie tegoż obowiązku. Jednakże ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uregulowała takiego przypadku wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 9 ust. 4 ww. ustawy wygaśnięcie takiego obowiązku jest możliwe jedynie na skutek wycofania na stałe pojazdu z ruchu (wyrejestrowania) oraz zbycia pojazdu. Przy czym wyrejestrowanie może nastąpić jedynie na wniosek właściciela w przypadkach określonych w art. 79 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, iż w sytuacji, gdy naczepa podlegała rejestracji czasowej na okres od [...]do [...], to z dniem [...]nastąpiło wygaśnięcie pozwolenia czasowego, a tym samym wygaśnięcie rejestracji pojazdu z mocy prawa. Skoro ustawa o podatkach i opłatach lokalnych uzależnia powstanie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych od spełnienia warunku rejestracji pojazdu, zatem trudno jest stwierdzić istnienie tego obowiązku w przypadku braku spełnienia takiego warunku. Stąd też Sąd nie może zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, co do istnienia obowiązku podatkowego strony skarżącej w podatku od środków transportowych w 2002 r. przewidzianego w art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy był fakt zawieszenia postępowania rejestracyjnego przez organy podatkowe. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. oraz orzekł o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji znajdowało uzasadnienie w treści art. 152 Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.