I SA/Wr 2896/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Halina Betta Sędziowie : Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant : Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. A. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. wstrzymuje wykonanie decyzji opisanej w pkt.1; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 72,10 (siedemdziesiąt dwa 10/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2 UZASADNIENIE Przeprowadzone przez Urząd Skarbowy w K. czynności sprawdzające oraz postępowanie podatkowe wykazały, że Pan J. A., będący zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, w latach 1999-2001 dokonał sprzedaży w kraju pięciu, sprowadzonych z Niemiec, samochodów osobowych. Transakcji tych jednak nie wykazał ani w ewidencji sprzedaży VAT, ani też w deklaracji VAT-7, do czego jako podatnik podatku VAT był zobowiązany. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że Pan J. A. w dniu [...], według dowodu SAD nr [...]sprowadził do kraju samochód osobowy AUDI [...] nr silnika [...], nr nadwozia [...]. Samochód ten, w dniu [...], sprzedał Panu T. S. za kwotę [...]. Z uwagi na fakt nie opodatkowania tej sprzedaży, a także biorąc pod uwagę ustalenia dotyczące dokonywanych przez Podatnika transakcji, w tym również, że przedmiotem prowadzonej przez Niego działalności gospodarczej był m.in. skup i sprzedaż samochodów, Urząd Skarbowy w K. decyzją z dnia [...] nr [...]określił Stronie za listopad 2000 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...]. Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia Strona, pismem z dnia [...], wniosła odwołanie, w którym zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa podatkowego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; błędną interpretację zebranego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego; naruszenie przepisu art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. W uzasadnieniu Podatnik podniósł, że sprowadzone z Niemiec samochody osobowe przeznaczone były na potrzeby własne, w zgłoszeniach celnych, które dokonywane były na osobę fizyczną a nie na przedsiębiorstwo. Sprzedaż samochodów następowała na podstawie umów sprzedaży, w których Strona występowała jako osoba fizyczna. Urząd Skarbowy tymczasem wbrew dowodom i oczywistym faktom uznał, że sprowadzone z Niemiec samochody osobowe były towarami handlowymi a ich sprzedaż ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto Podatnik zarzucił, że organ podatkowy I instancji nie zastosował zwolnienia podatkowego, o którym mowa w § 69 pkt. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarom i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1999 r.Nr 109 poz.1245). Sygn. akt I SA/Wr 2896/03 3 W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie znalazła podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji podkreślił, że : - Pan J. A. od [...] był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (Strona nie złożyła w Urzędzie Skarbowym zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej); - przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej z [...], był min. skup i sprzedaż samochodów; - [...]Podatnik sprzedał Panu T. S. samochód osobowy AUDI [...] za kwotę [...], który strona zakupiła [...]. W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także wyżej przedstawione niesporne okoliczności stanu faktycznego pozwalają stwierdzić, że dokonana przez Stronę sprzedaż samochodu osobowego miała związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wniosek ten jest w pełni uzasadniony także w świetle określonego w ewidencji działalności gospodarczej przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej - m.in. skup i sprzedaż samochodów. Nie ma przy tym znaczenia zdaniem Izby Skarbowej to, że Pan J. A. sprowadzone przez siebie w latach 1999-2001 samochody osobowe sprzedawał jako osoba fizyczna. Za taką oceną przemawia dodatkowo ilość oraz częstotliwość sprzedanych samochodów, a także krótki okres między ich nabyciem a sprzedażą. Okoliczności te wskazują ponadto, że samochody nabywane były z zamiarem ich dalszej odsprzedaży. Dokonanej oceny nie zmienia to, że od [...]podatnik miał zawieszoną działalność gospodarczą. Ustawa dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) wiąże bowiem obowiązek podatkowy oraz obowiązek składania deklaracji VAT-7 z wykonaniem czynności objętych zakresem przedmiotowym tej ustawy, a nie z faktem prowadzenia lub nie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega sprzedaż towarów oraz odpłatne świadczenie usług. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy stanowi z kolei, że podatnicy obowiązani są składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe dla podatku VAT za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Sygn. akt I SA/Wr 2896/03 4 Za zgodne z przepisami prawa podatkowego uznał organ odwoławczy także obliczenie należnego podatku od towarów i usług metodą "w stu". Wskazano, że zarzut nie zastosowania do zakwestionowanej sprzedaży zwolnienia podatkowego określonego w § 69 pkt 9 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług jest chybiony z tego względu, że przepis ten dotyczy zwolnienia z podatku VAT odsprzedaży samochodów osobowych dokonywanej przez podatników nie będących ich użytkownikami. Z akt sprawy wynika natomiast, że Podatnik był użytkownikiem sprzedawanego samochodu osobowego, o czym świadczy fakt dokonania przez Starostwo Powiatowe w K. czasowej rejestracji tego samochodu. Ponieważ pojazd był dopuszczony do ruchu mógł być przez stronę używany zgodnie z jego przeznaczeniem. W skardze Strona ponownie przytacza argumentację zaprezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego, z uwagi na: naruszenie przepisów prawa podatkowego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; błędną interpretację zebranego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego; W uzasadnieniu Podatnik podniósł, że sprowadzony z Niemiec samochód osobowy przeznaczony były na potrzeby własne. W zgłoszeniu celnym, które dokonane było na osobę fizyczną a nie na przedsiębiorstwo, samochód nie został zgłoszony jako towar handlowy przeznaczony do dalszej odsprzedaży. Samochód ten został zarejestrowany na Podatnika w Starostwie Powiatowym w K., a następnie sprzedany na podstawie umowy sprzedaży, w której Strona wystąpiła jako osoba fizyczna. Organy podatkowe tymczasem wbrew dowodom i oczywistym faktom uznały, że sprowadzony z Niemiec samochód osobowy był towarem handlowym a jego sprzedaż miała związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl treści przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżanych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art.145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przeprowadzając, w wyniku wniesionej skargi, kontrolę zaskarżonej decyzji, stwierdził Sąd, że nie narusza ona prawa. Podatek od towarów i usług jest polska odmianą podatku od wartości dodanej, znanego w innych krajach jako VAT (ang. Value Addend Tax). Jest on odmiana wielofazowego, powszechnego i potrącanego podatku obrotowego. Oparty jest on na mechanizmie " opodatkowanie-odliczenie ", który oznacza, że na każdym szczeblu obrotu, od kwoty podatku obliczonej od dokonanej sprzedaży dokonuje się odliczenia kwoty podatku naliczonego w cenach nabytych towarów i usług. Sprzedawca (podatnik) odprowadza do budżetu państwa nadwyżkę podatku od własnej sprzedaży nad podatkiem zapłaconym w cenach zakupu towarów i usług tzn. podatek od wartości dodanej. Określenie "podatnik" ma zasadnicze znaczenie dla zakresu opodatkowania. O ile bowiem określenie czynności podlegających opodatkowaniu określa zakres przedmiotowy opodatkowania, to pojęcie "podatnik" wskazuje na podmiotowy zakres opodatkowania. W efekcie opodatkowaniu mogą podlegać te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika (w odniesieniu do danej czynności podmiot powinien występować w charakterze podatnika). Czynności podlegające opodatkowaniu wykonane przez podmiot niewystępujący w tym przypadku w charakterze podatnika (nawet jeżeli jest on podatnikiem w ogóle) pozostają poza zakresem opodatkowania. Stosownie do treści art.5 ust.1 pkt.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r. Nr 11 poz.50 ze zm.) podatnikami są m.in. osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności podlegające opodatkowaniu (wymienione w art.2) w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także jednorazowa sprzedaż rzeczy w tym celu nabytej. Nie można jednak przyjąć założenia, jak słusznie podnosi skarżący, że jeżeli dokonującym sprzedaży jest co do zasady podatnik VAT to każda dokonywana przez niego sprzedaż jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług (wyrok NSA z dnia 4.10.2000 r. sygn. akt III SA 1901/99 LEX nr 47081; wyrok SN z 13.12.2002 r. sygn. akt III RN 231/01 Doradca Podatnika 2003/1.68). Sygn. akt I SA/Wr 2896/03 6 Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy aby móc dokonać oceny legalności działań organów podatkowych należy odpowiedzieć na pytanie: czy Pan J. A. dokonując zakupu a następnie sprzedaży pięciu samochodów osobowych w latach 1999-2001 działał jako podatnik VAT czy jako osoba fizyczna niewystępująca w charakterze podatnika ? Z materiału zebranego w sprawie wynika, że skarżący od [...]był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług i zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej przedmiotem jego działalności był m.in. skup i sprzedaż samochodów. Począwszy od [...]do [...] skarżący zawiadomił Urząd Skarbowy w K. o zawieszeniu działalności. Ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy do niej wykonawcze nie znają pojęcia zawieszenia działalności, co oznacza, że podmiot jest zasadniczo podatnikiem VAT od momentu rejestracji do momentu wykreślenia z rejestru podatników ( wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1.05.2004 r. sygn. akt SA/BK 1563/03 Wspólnota 2004/9/59). Jeżeli zatem podmiot, który profesjonalnie trudni się m.in. handlem samochodami wskazuje, że dokonując sprzedaży pięciu samochodów po upływie bardzo krótkiego okresu od ich zakupu za granicą i importu do kraju działał jako osoba niebędąca podatnikiem musi jednoznacznie wykazać, że taka sytuacja w rzeczywistości miała miejsce. Przedstawiona przez skarżącego na etapie skargi (wcześniej skarżący nie powoływał się na tę okoliczność) argumentacja, że z uwagi na trudną sytuację finansową zdecydował się na ich sprzedaż w krótkim okresie czasu budzi uzasadnione wątpliwości, przede wszystkim z uwagi na fakt, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które by potwierdziły, że od momentu zakupu przedmiotowych samochodów do dnia ich sprzedaży jego sytuacja finansowa się pogorszyła. Należy wziąć pod uwagę również to, że skarżący zawodowo w ramach działalności gospodarczej zajmuje się handlem samochodami oraz mechaniką pojazdową i niewątpliwie potrafił ocenić rzeczywisty stan techniczny kupowanych za granica pojazdów i oszacować koszty ich ewentualnych napraw. Nie ma wpływu na prawno-podatkową ocenę czynności dokonywanych przez skarżącego również okoliczność, że dokonując sprzedaży spornych samochodów nie wystawiał faktur VAT lecz zawierał z nabywcami umowy cywilnoprawne. Wystawienie faktury VAT jest tylko formalnym (ewidencyjnym) potwierdzeniem dokonania jednej z czynności podlegającej opodatkowaniu - w tym przypadku czynności sprzedaży towaru. Wskazać przy tym należy, że w przypadku gdy nabywcami są osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej faktury wystawiane są wyłącznie na żądanie nabywcy - art. 32 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług. Samochód osobowy AUDI 100 rok. prod. [...] zgodnie z rachunkiem został zakupiony w Niemczech dniu [...]załącznik 1 do karty nr 5) a wprowadzony na polski obszar celny w dniu [...] (karty nr 5). Pojazd ten został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w K. w dniu [...] i dopuszczony czasowo do ruchu a następnie w dniu [...]dokonano jego sprzedaży na rzecz T. S. Sprzedaż samochodu w takich okolicznościach niewątpliwie świadczy o "handlowym" charakterze zakupionego pojazdu. Organy podatkowe bezpodstawnie niezastosowały natomiast w przedmiotowej sprawie zwolnienia określonego w §69 pkt.9 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 109 poz.1245 ze zm.). Na mocy powołanego uregulowania zwalnia się od podatku odsprzedaż używanych samochodów dokonywaną przez podatników nie będących użytkownikami tych samochodów, w części przewyższającej kwotę podatku obliczoną od różnicy między ceną sprzedaży a ceną nabycia samochodu. Uznając, że samochód AUDI [...] został zakupiony w celu jego odsprzedaży (jako towar handlowy) organy podatkowe nie mogą jednocześnie wywodzić, że skarżący był jego użytkownikiem w rozumieniu powołanego przepisu rozporządzenia, który właśnie skierowany jest do podatników handlujących samochodami. Jak wynika z zaświadczenia z dnia [...]wydanego przez Starostwo Powiatowe w K. samochód marki AUDI [...]został czasowo zarejestrowany od dnia [...]do [...]w celu dojazdu do stacji diagnostycznej. Mając na uwadze powyższe należy orzec, że zaskarżona decyzja narusza prawo i stosownie do art.145 § 1 pkt.1 lit.a powoływanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają odpowiednio przepisy art. 152 i 200 tejże ustawy.