I SA/Wr 293/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-10-06

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Katarzyna Borońska, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jedynemu wspólnikowi zlikwidowanej spółki z o.o. przysługuje legitymacja procesowa do wystąpienia o zwrot nadwyżki podatku VAT wykazanej przez tę spółkę w deklaracji złożonej przed jej wykreśleniem z rejestru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jedynemu wspólnikowi zlikwidowanej spółki z o.o. nie przysługuje legitymacja procesowa do wystąpienia o zwrot nadwyżki podatku VAT wykazanej przez tę spółkę. Przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT nie przewidują sukcesji prawnej w zakresie zwrotu podatku VAT dla wspólników spółki z o.o. po jej likwidacji. Zwrot podatku VAT przysługuje wyłącznie podatnikowi, którym była spółka, a po jej wykreśleniu z rejestru przestała ona istnieć jako podmiot uprawniony do otrzymania zwrotu.
Stan faktyczny
Spółka A z siedzibą w Niemczech, będąca jedynym wspólnikiem zlikwidowanej spółki B Sp. z o.o., wniosła o zwrot nadwyżki podatku VAT wykazanej w skorygowanej deklaracji VAT-7 za lipiec 2008 r. przez spółkę B Sp. z o.o. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wspólnikowi zlikwidowanej spółki z o.o. nie przysługuje legitymacja procesowa do występowania o zwrot podatku. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka A wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę. Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Skarżonym postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia A GmbH z/s w H. Niemcy (dalej także: spółka/ podatnik/ strona/ skarżąca), Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. (dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego), odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT). Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 216, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 219 a także art. 133 § 1, 2 i 2a w powiązaniu z art. 115 § 1, art. 165 § 1 i art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.) oraz art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm. - dalej: ustawa VAT). Z treści postanowienia wynika, iż jedyny wspólnik zlikwidowanej B Spółka z o. o. z/s we W., tj. A GmbH, wniósł o zwrot podatku VAT w wysokości [...] zł, wynikającej z korekty deklaracji VAT-7 za lipiec 2008 r., złożonej przez B Spółka z o. o. w likwidacji. Postanowieniem z [...] października 2009 r. (nr [...]), Naczelnik Urzędu Skarbowego - działając w oparciu o art. 165a § 1 w związku z art. 133 § 1 i 2a oraz art. 115 § 1 O.p. - odmówił wszczęcia postępowania w zakresie objętym wnioskiem. Uznał, że wspólnikom spółki z o. o. nie przysługuje legitymacja do występowania, jako strona postępowania, w sprawie zwrotu podatku VAT. W zażaleniu spółka zarzuciła, iż wydając postanowienie organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 133 O.p. oraz art. 87 ustawy VAT, skutkującej odmową przyznania wspólnikowi zlikwidowanej spółki z o. o. statusu strony postępowania. Wyraziła pogląd, że w sprawie bez znaczenia pozostaje, iż art. 115 O.p. nie odnosi się do spółek z o. o. Uzasadniała, iż zgodnie z zapisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm. - dalej: K.s.h.), wspólnik zlikwidowanej spółki z o. o. jest jej następcą prawnym. Wskazała, że nie występowała o wszczęcie postępowania, a jedynie o zwrot podatku VAT, czyli dokonanie czynności materialno - technicznej. Zauważyła, iż w momencie składania korekty deklaracji, jak i w trakcie czynności sprawdzających, B Spółka z o. o. nie była prawomocnie wykreślona z rejestru, co przesądza, że była uprawniona do otrzymania zwrotu nadwyżki podatku. To zaś skutkuje tym, że organ podatkowy winien zwrócić nadwyżkę, w ustawowym terminie, w ramach czynności materialno - technicznej, jej jedynemu wspólnikowi. Zdaniem spółki, fakt, iż - obecnie – spółka B już nie istnieje i nie posiada rachunku bankowego, nie stanowi przeszkody do zwrotu podatku, gdyż art. 87 ust. 2 ustawy VAT określa jedynie techniczny sposób jego przekazania, nie stanowiąc materialno - prawnej podstawy zwrotu. Postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej postanowienie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Stwierdził, że stroną w postępowaniu dotyczącym zwrotu podatku VAT może być tylko wspólnik spółki wymienionej w art. 115 § 1 O.p. (cywilnej, jawnej, partnerskiej, komplementariusz spółki komandytowej i komandytowo - akcyjnej), uprawniony na podstawie przepisów VAT do otrzymania zwrotu podatku, o czym stanowi wprost art. 133 § 1-2a O.p. Organ zauważył, iż zgodnie z art. 165a § 1 O.p., w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Uznał, że były wspólnik zlikwidowanej spółki z o. o. nie jest zaliczany do grona podmiotów, którym ustawa procesowa (O.p.) przypisuje status strony. Wskazał, iż podmiotem uprawnionym do otrzymania zwrotu podatku VAT był tylko podatnik, tj. B Spółka z o. o., który złożył korektę deklaracji z wykazaną kwotą do zwrotu ([...] zł) w terminie 180 dni, przypadającym na kwiecień 2009 r. Podkreślił, że postanowieniem z [...] października 2008 r., Sąd Rejonowy dla W. wykreślił B Spółka z o. o. z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), przesądzając o jej rozwiązaniu (likwidacji). Wywiódł organ, iż z chwilą ustania bytu prawnego spółki ustał także jej byt podatkowy, tj. przestał istnieć podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy VAT, któremu Urząd Skarbowy zobowiązany był dokonać zwrotu różnicy podatku VAT w ramach czynności materialno - technicznej. Organ drugiej instancji dowodził, że stosownie do art. 135 O.p., w postępowaniu podatkowym, zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych strony ocenić należy według przepisów prawa podatkowego. Stwierdził, iż na gruncie Ordynacji podatkowej i ustawy VAT podmiotowość podatkową (status podatnika i strony postępowania) przyznano spółce z o. o. Dodał, że podmiotowości tej nie posiadają wspólnicy tej spółki. Dyrektor Izby Skarbowej wyraził pogląd, iż w przypadku likwidacji spółki z o. o. traci ona podmiotowość prawno - podatkową a co za tym idzie zdolność procesową do występowania jako strona postępowania podatkowego. Podkreślił organ, że z treści art. 87 ustawy VAT wynika, iż zwrot podatku należy się podatnikowi, którym w sprawie była spółka z o. o., nie zaś jej wspólnicy. Organ odwoławczy zgodził się ze stwierdzeniem, iż zwrot różnicy podatku VAT jest czynnością materialno - techniczną, zastrzegając, że ma to miejsce tylko w sytuacji, kiedy zwrot jest niekwestionowany i dokonywany podmiotowi uprawnionemu. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie bez znaczenia pozostaje, iż prawo do zwrotu nadwyżki podatku uzyskała zlikwidowana spółka, która w momencie złożenia deklaracji była zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT oraz że w ramach czynności sprawdzających nie kwestionowano zwrotu. W opinii organu, w zaistniałym stanie faktycznym podstawowe znaczenie ma okoliczność, że termin zwrotu różnicy podatku upłynął w czasie, kiedy spółka została już wykreślona z KRS. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż O.p. nie przewiduje dla zlikwidowanej spółki z o. o. żadnej formy następstwa prawnego. Zauważył, że - w zakresie następstwa prawnego - przepisy podatkowe nie odsyłają do innych aktów prawnych, np. do K.s.h., określając szczegółowo przypadki takiego następstwa. W kwestii zarzutu naruszenia zasady neutralności podatku VAT organ zaznaczył, iż w sprawie rozpatrzono wniosek spółki przez pryzmat przepisów stanowiących o legitymacji procesowej do złożenia żądania zwrotu podatku VAT przez wspólnika nieistniejącego już podatnika, którym w sprawie jest spółka z o. o. Reasumując, odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT, jedynemu wspólnikowi zlikwidowanej spółki z o. o., tj. A GmbH, któremu nie przysługiwał status strony postępowania, organ drugiej instancji uznał za zasadną. W skardze spółka zarzuciła, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza: 1. art. 133 O.p. przez uznanie, że skarżąca spółka nie jest stroną postępowania; 2. art. 165a O.p. wskutek przyjęcia, iż spółka wniosła o wszczęcie postępowania nie posiadając statusu strony oraz w wyniku wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie; 3. art. 87 ust. 1 i 2 ustawy VAT w następstwie odmowy zwrotu nadwyżki podatku VAT w wysokości [...] zł, wynikającej ze skorygowanej deklaracji VAT-7 za lipiec 2008 r., złożonej przez B Spółka z o. o. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Spółka argumentowała, że nie zgadza się ze stanowiskiem odmawiającym jej statusu strony postępowania a w konsekwencji zwrotu nadwyżki podatku VAT. Autorka skargi dowodziła, iż w sprawie nie ulega wątpliwości, że obowiązek podatkowy spoczywał na spółce B Spółka z o. o., w czasie, gdy spółka ta prowadziła działalność gospodarczą. Wskazała, że także kwota nadwyżki powstała za okres, w którym zlikwidowana spółka była czynnym podatnikiem VAT. Zauważyła, iż zarówno korekta deklaracji z wykazanym zwrotem podatku VAT, jak i zakończone protokołem czynności sprawdzające, potwierdzające prawo spółki do otrzymania zwrotu, datują się w czasie, gdy B Spółka z o. o. w likwidacji jeszcze istniała, tj. przed uprawomocnieniem się wpisu o jej wykreśleniu z KRS. Strona podniosła, że osoba prawna, jaką jest niemiecka spółka z o. o. (GmbH), posiada w polskim systemie prawnym zarówno zdolność prawną, jak i zdolność do czynności prawnych. Zanegowała stanowisko organów, iż w stanie faktycznym sprawy możliwość wypłacenia kwoty nadpłaconego podatku VAT jest wyłączona, gdyż przepisy podatkowe nie przewidują następstwa prawnego dla zlikwidowanej spółki z o. o. Zdaniem strony, w sprawie spełniono wszelkie warunki dla uzyskania zwrotu nadwyżki podatku VAT, określone w art. 87 ust. 1 ustawy VAT. Po pierwsze, o zwrot wystąpił uprawniony podatnik, którym do czasu prawomocnego wykreślenia z KRS była B Spółka z o. o., po drugie, w/w podatnik złożył rozliczenie, z którego wynikała kwota podatku do zwrotu. W opinii skarżącej, prawo podatnika do zwrotu nadwyżki podatku podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego, istniejącego w chwili zadeklarowania i zawnioskowania o zwrot nadwyżki. Wszelkie okoliczności późniejsze, zmieniające status podatnika, które pojawiły się po złożeniu prawidłowego rozliczenia podatkowego, nie mogą - według strony - rzutować na jego uprawnienie do otrzymania zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku. Spółka dowodziła, iż podstawy dla - przysługującej wspólnikom zlikwidowanej spółki z o. o. - wypłaty nadwyżki podatku VAT należy szukać nie w O.p., czy ustawie VAT, lecz w przepisach art. 286 § 1 i § 2 K.s.h. Podniosła, że prawo do żądania wypłaty nadwyżki przysługuje obecnie jedynemu wspólnikowi zlikwidowanej B Spółka z o. o., tj. A GmbH z/s w H. Niemcy. Stwierdziła, iż niezrealizowane wierzytelności spółki nie wygasają wskutek jej wykreślenia z KRS. Dodała, że majątek ujawniony po zakończeniu likwidacji i wykreśleniu spółki z o. o. z rejestru należy do byłych wspólników. Według strony, w sprawie brak było także podstaw dla odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, gdyż spółka domagała się jedynie dokonania materialno - technicznej czynności wypłaty nadwyżki podatku VAT na wskazany rachunek bankowy. W odpowiedzi na skargę - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie - Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż - badając legalność zaskarżonego postanowienia - Sąd ocenia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji podatkowej. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tym postanowieniu. Postanowienie to znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. W sprawie rozstrzygnięcia wymaga przede wszystkim kwestia, czy były wspólnik zlikwidowanej spółki z o. o. posiada uprawnienie do występowania o zwrot - wykazanej przez tę spółkę w momencie posiadania statusu czynnego podatnika VAT - nadwyżki podatku VAT. Uściślając, sprawa wymaga znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy w/w wspólnik dysponuje określoną przepisami prawa legitymacją, aby skutecznie domagać się zwrotu owej nadwyżki, w ramach czynności materialno - technicznej, bądź w następstwie przeprowadzonego w tym zakresie postępowania podatkowego, jako strona tego postępowania. Na wstępie Sąd zauważa, iż zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter czysto formalny i nie odnosi się w żaden sposób do kwestii związanych z samym powstaniem nadwyżki podatku VAT (w wyniku skorzystania przez podatnika z prawa do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony), wysokości tej nadwyżki i uprawnienia podatnika (B Spółka z o. o.) do występowania o ten zwrot. Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny między stronami. Także zdaniem Sądu w sprawie podjęto niezbędne działania celem należytego wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Zgodnie z generalną zasadą, postępowanie podatkowe może być wszczęte na żądanie/wniosek strony lub z urzędu (art. 165 § 1 O.p.). O tym, czy postępowanie faktycznie może być wszczęte decydują jednak przepisy prawa materialnego. Przyjmuje się, iż art. 165 O.p. jest przepisem procesowym, który nie tworzy uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania - uprawnienie to musi wynikać w każdym przypadku z materialnego prawa podatkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2004 r., sygn. akt FSK 582/04, LexPolonica 390336). Regulacje zawarte w art. 133 § 1 - § 2a O.p. stanowią, że stroną w postępowaniu podatkowym - w sprawach dotyczących zwrotu podatku VAT - może być podatnik (zdefiniowany w art. 7 O.p.) oraz wspólnik spółki wymienionej w art. 115 § 1 O.p., tzn.: cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, uprawniony na podstawie przepisów VAT do otrzymania zwrotu podatku. Prawidłowo przyjęły rozstrzygające w sprawie organy podatkowe, iż z treści art. 133 w związku z art. 115 § 1 O.p. wynika, że katalog podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu podatkowym w sprawach zwrotu podatku VAT jest zamknięty. Katalog ten nie wymienia wspólnika spółki z o. o. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w/w przepisy nie dawały skarżącej spółce, tj. jedynemu wspólnikowi zlikwidowanej spółki z o. o., legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o zwrot podatku VAT. Wspólnicy spółki z o. o. nie mieszczą się bowiem w kręgu osób upoważnionych do otrzymania zwrotu nadpłaty podatku VAT i nie mogą skutecznie domagać się tego zwrotu za zlikwidowaną spółkę. Obowiązujące regulacje prawne nie przewidują bowiem dla wspólników tej spółki sukcesji prawno - podatkowej. Stosownie do brzmienia art. 87 ust. 1 i 2 ustawy VAT, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik (podkreślenie Sądu) ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy, natomiast zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika (podkreślenie Sądu). Z treści powołanych przepisów materialno - prawnych wynika, iż zwrot przysługuje podatnikowi, zdefiniowanemu w art. 15 ustawy VAT. Zasadnie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, że przepisy ustawy VAT - w odniesieniu do podatku VAT - nie czynią w tym przypadku wyłomu w zasadach określonych w O.p., tj. ustawa VAT nie zawiera przepisów szczególnych, które wprowadzałyby podmiotowość prawno - podatkową byłych wspólników spółki z o. o., uprawniającą ich do występowania o zwrot (należnego podatnikowi) podatku VAT. To zaś uprawnia do postawienia tezy, iż również przepisy ustawy VAT, w tym regulacje art. 87 tej ustawy, nie dawały stronie skarżącej podstaw dla skutecznego ubiegania się o zwrot nadwyżki podatku VAT, przysługującej podatnikowi (zlikwidowanej spółce z o. o., której była ona jedynym wspólnikiem). Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że zwrot nadwyżki podatku VAT w wysokości [...] zł, wynikającej z korekty deklaracji VAT-7 za lipiec 2008 r., mógł otrzymać tylko podatnik, w rozumieniu art. 15 ustawy VAT, tj. B Spółka z o. o. W stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, iż B Spółka z o. o. w likwidacji [...] października 2008 r. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za lipiec 2008 r., z wykazaną kwotą do zwrotu. Z uwagi na fakt, że powyższą kwotę wykazano, jako kwotę do zwrotu w terminie 180 dni termin zwrotu przypadał na kwiecień 2009 r. Postanowieniem z [...] października 2008 r., które uprawomocniło się [...] listopada 2008 r., Sąd Rejonowy dla W. wykreślił B Spółka z o. o. z KRS, kończąc jej byt prawno - podatkowy. Słuszna jest konstatacja organu drugiej instancji, iż z chwilą ustania bytu prawnego spółki przestał istnieć uprawniony podatnik, któremu Urząd Skarbowy zobowiązany był dokonać zwrotu różnicy podatku VAT w ramach czynności materialno - technicznej. W postępowaniu podatkowym, prowadzonym w oparciu o przepisy O.p., zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy prawa podatkowego nie stanowią inaczej (art. 135 O.p.). W zakresie określenia zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych przepisy prawa przewidują zatem pierwszeństwo szczególnych unormowań podatkowych przed przepisami prawa cywilnego. Przywołane i analizowane wyżej przepisy ustaw podatkowych przyznają spółce z o. o. przymiot podatnika (podmiotowość podatkową), dysponującego zdolnością prawną i zdolnością do czynności prawnych, a więc legitymacją do występowania w postępowaniu podatkowym, jako strona. Podkreślenia jednak wymaga, iż przepisy podatkowe przyznają w/w spółce kapitałowej podmiotowość podatkową (status podatnika i strony postępowania podatkowego posiadającej prawa i obowiązki) odrębną od podmiotowości jej wspólników (udziałowców). W przypadku rozwiązania (likwidacji) spółki z o. o. traci ona podmiotowość prawno - podatkową, co sprawia, iż z tym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, prowadzonym w oparciu o przepisy O.p. A zatem, gdy spółka ta przestaje istnieć, to również przestaje istnieć strona, mogąca występować w postępowaniu w sprawie zwrotu podatku VAT. Podkreślić należy, że przepisy podatkowe - w kwestii zdolności do występowania w postępowaniu podatkowym w charakterze strony, jak i w zakresie następstwa prawnego - nie odsyłają do K.s.h. Dlatego też chybiony jest zarzut skargi, iż podstawy dla - przysługującej zlikwidowanej spółce z o. o. - wypłaty nadwyżki podatku VAT należało szukać nie w O.p., czy ustawie VAT, lecz w przepisach art. 286 § 1 i § 2 K.s.h. Zauważenia wymaga, że pogląd odnośnie braku możliwości domagania się zwrotu nadwyżki podatku VAT przez wspólników zlikwidowanej spółki kapitałowej podzielony został w doktrynie (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Komentarz do art. 87 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług [w:] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2009, wyd. III; Ł. Zalewski, Nie każda spółka otrzyma zwrot podatku, GP z 2 lipca 2009 r.). Przepis art. 165a § 1 O.p. stanowi, iż w sytuacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 O.p. (dotyczące wszczęcia postępowania podatkowego na wniosek), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści tego przepisu wynika, że przypadkach, w których w trakcie wstępnego badania żądania okaże się, iż zostało ono wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ podatkowy - w formie postanowienia - orzeka o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie powołana regulacja została prawidłowo zastosowana gdyż skarżąca spółka, tj. jedyny wspólnik zlikwidowanej spółki z o. o., nie posiadała legitymacji do występowania jako strona postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku VAT, o czym była mowa wyżej. Powyższe za chybione nakazuje uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 133 i art. 165a O.p. oraz art. 87 ust. 1 i 2 ustawy VAT. Dalej Sąd zauważa, że w sprawie bez znaczenia pozostaje, iż prawo do zwrotu podatku VAT uzyskała zlikwidowana spółka z o. o., sporny w sprawie zwrot dotyczy okresu, gdy zlikwidowana spółka prowadziła działalność opodatkowaną posiadając status czynnego podatnika VAT oraz że zwrot wynika z korekty deklaracji złożonej przez tę spółkę w czasie, gdy nie została ona jeszcze prawomocnie wykreślona z KRS. Przesądzający w sprawie jest bowiem fakt, iż - w terminie zwrotu różnicy podatku VAT - uprawniony do otrzymania zwrotu podatnik, tj. B Spółka z o.o., został już prawomocnie wykreślony z KRS (ustał jego byt prawno - podatkowy). Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia zasady neutralności podatku VAT. Podkreślenia bowiem wymaga, a co słusznie wyartykułował w treści postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej, iż w sprawie rozpatrzono wniosek spółki tylko przez pryzmat przepisów stanowiących o legitymacji procesowej do złożenia żądania zwrotu podatku VAT przez wspólnika nieistniejącego już podatnika, tj. spółki z o. o. Ustosunkowując się do zarzutu, że w sprawie brak było podstaw dla odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, gdyż spółka domagała się jedynie dokonania materialno - technicznej czynności wypłaty nadwyżki podatku VAT, Sąd podziela pogląd Dyrektora Izby Skarbowej, iż zwrot różnicy podatku VAT stanowi czynność materialno - techniczną (dokonaną w wyniku prostych czynności weryfikacyjnych potwierdzających, że dane przedstawione w deklaracji/korekcie uzasadniają zwrot podatku VAT w żądanej wysokości) tylko w sytuacji, gdy zwrot jest niekwestionowany i dokonywany podmiotowi uprawnionemu. W sprawie prawidłowo zatem, wobec braku możliwości zwrotu skarżącej nadwyżki podatku VAT w ramach czynności materialno - technicznej, organy podatkowe potraktowały wniosek strony o dokonanie zwrotu, jako inicjujący, zgodnie z art. 165 § 1 O.p., postępowanie podatkowe w przedmiocie zwrotu, słusznie - o czym wyżej - odmawiając wszczęcia postępowania we wnioskowanym zakresie. Reasumując, Sąd stwierdza, iż - w sprawie - odmowa wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie zwrotu podatku VAT jedynemu wspólnikowi zlikwidowanej spółki z o. o. znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Wobec braku stwierdzenia w sprawie wad procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło