I SA/Wr 294/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: starszy asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz-Sass, po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 22 maja 2014 r. przy udziale sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dziennej opłaty targowej za dni: od 6 do 11, od 13 do 18, od 20 do 25, od 27 do 29 i 31 maja 2013 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi I. M.-N. (dalej: skarżąca, podatniczka, strona) była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Kolegium) z dnia [...]r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. (nr [...]) w przedmiocie określenia opłaty targowej w kwocie 364 zł (łącznie). Organ I instancji ustalił, że skarżąca w poszczególnych dniach (wymienionych w decyzji) maja 2013 r. dokonywała sprzedaży w punkcie o powierzchni nie większej niż 4m2 zlokalizowanym przy ul. [...] [...] w W., odmawiając uiszczenia dziennych opłat targowych. Tymczasem zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 z późn. zm., w skrócie "u.p.o.l.") opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek bez osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, za które uważa się wszelkie miejsca, na których prowadzi się sprzedaż. Organ zaznaczył, że w sprawie nie miało zastosowania zwolnienie od opłaty targowej, określone w art. 16 u.p.o.l., albowiem odnosi się ono jedynie do tych podmiotów, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach i jednocześnie prowadzą tam sprzedaż. Musi zatem wystąpić tożsamość podmiotu jako podatnika podatku od nieruchomości oraz z tytułu opłaty targowej. Wysokość opłaty targowej ustalona została w oparciu o § 1 ust. 3 pkt 2 uchwały nr [...]Rady Miejskiej W. z dnia 1 grudnia 2006 r. w sprawie określenia zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości dziennych stawek opłaty targowej, zarządzenia jej poboru w drodze inkasa oraz określenia inkasentów i ich wynagrodzenia – w kwocie odpowiadającej opłacie pobieranej przy sprzedaży towarów ze stołów, straganów, stoisk prowizorycznych, kiosków i innych tymczasowych obiektów budowlanych lub zajętego stanowiska, za każdą zajętą powierzchnię targowiska nie większą niż 4 m². W złożonym odwołaniu podatniczka podniosła, że nie ciąży na niej obowiązek w opłacie targowej, albowiem sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach nie podlega opłacie targowej. Podatnikiem podatku od nieruchomości jest hipermarket "A" z którym skarżąca ma zawartą umowę najmu powierzchni handlowej. Podnosi, że inni najemcy, prowadzący na podstawie takich samych umów najmu działalność na stoiskach typu "wyspy" lub w boksach w pasażu hipermarketu nie płacą opłaty targowej. Wymienioną na początku decyzją z dnia [...]r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na przepis art. 15 ust. 3 u.p.o.l. Kolegium wskazało, że opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowiska oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko. Nadto zwolnienie określone w art. 16 tej ustawy nie dotyczy sprzedawców handlujących na targowisku, lecz niebędących równocześnie podatnikami podatku od nieruchomości. Odnosząc się do okoliczności faktycznych organ odwoławczy zauważył, że poza sporem pozostaje, że strona prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży towarów na terenie przy ul. [...] [...] w W., na stoisku handlowym znajdującym się na terenie marketu A, który jest właścicielem obiektu i opłaca podatek od nieruchomości. W decyzji organu odwoławczego wskazano, że akta sprawy potwierdzają, iż stoisko, na którym podatniczka dokonuje sprzedaży towarów handlowych, nie znajduje się w budynku hipermarketu, ale poza nim. Z notatki sporządzonej przez inkasenta wynika bowiem, że jej kiosk znajduje się obok "A", co potwierdza włączony do akt plan (rzut poziomy), na którym zaznaczone jest stoisko strony. SKO skonkludowało, że strona nie może korzystać ze zwolnienia określonego w art. 16 u.p.o.l., albowiem nie była podatnikiem podatku od nieruchomości od pomieszczenia, w którym dokonywała sprzedaży, gdyż nie jest właścicielem (współwłaścicielem tej nieruchomości), a lokal użytkowy oraz miejsce, w którym wystawiała swoje towary na terenie posesji przy ul. [...] [...] w W. zostało jej oddane tylko do korzystania na podstawie stosownej umowy. W skardze go Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu I. M.-N. wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji. Skarżąca zarzuciła, że nie ciążył na niej obowiązek w opłacie targowej, albowiem stoisko, na którym prowadzi działalność gospodarczą zajmuje część hali targowej należącej do centrum handlowego i będącej poza zarządem Prezydenta Miasta W. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga była uzasadniona. Według art. 15 ust. 1 u.p.o.l., opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach z zastrzeżeniem (ust. 2b), że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach. Z kolei na podstawie art. 15 ust. 2 u.p.o.l. targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż. Mając na uwadze, że pojęcie "wszelkie miejsca" jest niezwykle szerokie, to trzeba przyznać rację organowi, że opłata targowa związana jest zasadniczo z dokonywaniem sprzedaży w jakimkolwiek miejscu. Jednakże należy mieć na uwadze, że na mocy przepisu u.p.o.l. (art. 15 ust. 2b) opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub ich częściach. Dlatego też do wskazanego przed chwilą twierdzenia, w każdym przypadku należy dodawać zastrzeżenie, a mianowicie, że chodzi o każde miejsce, w jakim dokonywana jest sprzedaż pod warunkiem, że nie będzie to miejsce w budynku lub w jego części. W świetle powyższego należało uznać, że zagadnienie miejsca dokonywania sprzedaży wymaga dokładnego ustalenia w postępowaniu podatkowym, tak ażeby możliwe było określenie, czy dany podmiot dokonuje sprzedaży w warunkach wyłączenia spod obowiązku opłaty (art. 15 ust. 2b u.p.o.l.), czy też wyłączenie go nie dotyczy. Innymi słowy, wstępnym a jednocześnie podstawowym kryterium wyprowadzenia obowiązku w opłacie targowej jest stwierdzenie dokonywania sprzedaży poza budynkiem lub jego częścią. Przy tym pojęcie budynku należy rozumieć zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13.02.2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 218/13 – dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie administracyjnej nie poczyniono ustaleń, które pozwoliłyby jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca prowadziła sprzedaż poza budynkiem. Prezydent Miasta W. stwierdził w swojej decyzji, że I. M.-N. dokonywała sprzedaży w punkcie o powierzchni nie większej niż 4m2 zlokalizowanym przy ul. [...] [...]w W., zaś Kolegium w rozstrzygnięciu odwoławczym podało, że strona sprzedawała towary na stoisku handlowym znajdującym się na terenie marketu A. W końcowym fragmencie decyzji SKO stwierdziło, że nie wynika z akt sprawy, by stanowisko skarżącej znajdowało się w budynku hipermarketu, a akta sprawy potwierdzają, tezę przeciwną – że jest ono usytuowane poza budynkiem. Świadczy o tym, zdaniem organu, notatka inkasenta oraz dostarczony przez stronę rzut poziomy centrum handlowego. Zdaniem SKO organ I instancji wyjaśnił, że stoisko skarżącej się pod wiatą, przed wejściem do budynku, a nie w budynku A. Jednocześnie skarżąca w swoich pismach (z dnia 19 lipca 2013 r.12 sierpnia 2013 r.) wskazuje, że jej stoisko znajduje się na gruncie i w budynku galerii handlowej i powołuje się na zwolnienie od opłaty targowej sprzedaży dokonywanej w budynkach lub ich częściach (pismo z 25 czerwca 2013 r.). Przy tym w aktach brak jest dowodów, które rozwiewałyby omawianą wątpliwość odnośnie charakterystyki miejsca w którym strona oferowała do sprzedaży towary i pozwalały przyjąć, jak uczynił to organ odwoławczy, że warunki dotyczące położenia stoiska skarżącej są "bezsporne". Wbrew twierdzeniom Kolegium na podstawie znajdującego się w aktach planu hipermarketu (rzutu poziomego) trudno jednoznacznie stwierdzić, czy stoisko podatniczki znajdowało się w budynku czy poza nim, bowiem można tylko ustalić, że na pewno jest położone pod zadaszeniem hipermarketu oraz że wejście do hipermarketu znajduje się przed tym stoiskiem (co sugeruje raczej, że istotnie jest ono już na terenie samego centrum handlowego – na co powołuje się skarżąca, która dostarczyła ten plan na potwierdzenie swojej tezy). W powołanej przez SKO notatce inkasenta stwierdzono natomiast, że sprzedaż miała miejsce "w kiosku z wyrobami góralskimi przy ul. [...] obok "A" – co również nie dostarcza jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy stoisko znajduje się w budynku centrum handlowego, ale obok samego marketu "A"(co jest częstą sytuacją w przypadku centrów handlowych utworzonych wokół jednego głównego hipermarketu, w których budynku znajdują się, poza tym inne niż hipermarket punkty sprzedaży, najczęściej zlokalizowane w tej samej hali, najczęściej w postaci pasażu czy galerii handlowej, obejmującej także pojedyncze stoiska-wyspy) czy też jest to punkt znajdujący się na wolnej przestrzeni, poza budynkiem centrum handlowego. W sprawie nie zostały przeprowadzone oględziny, nie próbował tez organ pozyskać choćby dokumentacji fotograficznej – co, wobec odmiennych tez formułowanych przez organ i stronę w kwestiach dotyczących łatwo weryfikowalnych okoliczności faktycznych, mogłoby okazać się pomocne dla rozwiania powyższych wątpliwości. Podkreślić należy, że obowiązek należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcia decyzji o wszechstronnie zebrane dowody (art. 122, art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) oznacza dla organu powinność podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o taki materiał dowodowy, który będzie obiektywnie wystarczający dla przesądzenia kwestii istotnych z punktu widzenia opodatkowania, bez względu na to, czy oceny w niniejszej sprawie dokonywać będzie osoba faktycznie znająca wygląd i warunki w jakich funkcjonuje hipermarket "A" w W. przy ul. [...] , czy też osoba, która takiej wiedzy nie posiada. Podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej, a w dalszej kolejności – punktem odniesienia w toku kontroli sądowoadminstracyjnej tego rozstrzygnięcia, może być bowiem jedynie materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Mając na uwadze poczynione dotychczas uwagi należy stwierdzić, że organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, który pozwoliłby na zastosowanie przepisów kreujących obowiązek opłaty targowej. W ten sposób doszło do naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p., co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia przepis art. 152 tej ustawy, zaś postanowienie o zwrocie kosztów postępowania miało umocowanie w jej art. 200. W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne jest poczynienie ustaleń faktycznych, które pozwolą stwierdzić, czy wyłączenie określone w art. 15 ust. 2 u.p.o.l. ma (bądź nie) zastosowanie w przedmiotowej sprawie.