I SA/Wr 2951/01

I SA/ Wr 2951/01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Grzelak, Asesor WSA - Marta Semiczek, Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant - Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i E. W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok oddala skargę Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...], którą na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999r. nr 54, poz. 572 ze zm.), art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. nr 90, poz. 416 ze zm.) określono A. i E. W., którzy skorzystali z możliwości wspólnego opodatkowania małżonków, podatek dochodowy za 1997r. w wysokości [...], zaległość podatkową w wysokości [...] i odsetki za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania decyzji w wysokości [...]. A. W. uzyskiwał dochody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie pod firmą A jako kantor wymiany walut w O. oraz dochody z udziału w spółce cywilnej B we W., prowadzącej usługi w zakresie robót elektroenergetycznych, w której miał 90% udziałów. Łączny dochód wykazał w zeznaniu w wysokości [...], zaś jego żona E. W. nie wykazała za 1997r. dochodu do opodatkowania. W toku postępowania podatkowego nie uznano za koszt uzyskania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki cywilnej B wydatków w wysokości [...], udokumentowanych 15 fakturami dotyczącymi usług niematerialnych, wystawionymi przez Spółkę z o.o. C we W., nie zatrudniającą pracowników, której jedynym udziałowcem był M. Ł. Zakwestionowano też jako koszty odpisy amortyzacyjne od środków trwałych, użytkowanych na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia, będących własnością innej firmy, natomiast przychody zwiększono o kwotę [...] jako wartość nieodpłatnego świadczenia w postaci korzystania z tych środków. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i E. W. wnieśli o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 121 § 1, 122, 187 § 1, 190, 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów oraz nienależyte uzasadnienie rozstrzygnięcia, a także art. 22 ust. 1 i art. 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędne przyjęcie, że wydatki, wynikające z faktur wystawionych przez Spółkę C z tytułu realizacji umowy z dnia [...] na doradztwo techniczne, uzgadnianie dokumentacji technicznej i prowadzenie prac organizacyjnych związanych z realizacją robót, nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów Spółki B. Wydatki te były jednak ponoszone w celu osiągnięcia przychodów i były niezbędne. Faktury dotyczyły kwot nie przekraczających [...], nie musiały więc być opłacane za pośrednictwem rachunku bankowego, bo nie było takiego obowiązku. Pracownik firmy B Z. K. nie miał wystarczających kwalifikacji, aby zastępować A. W. w projektowaniu, wykonywaniu i nadzorze specjalistycznych robót elektrycznych, dlatego skarżący musiał korzystać z pomocy M. Ł., prowadzącego firmę C, z którym od dawna współpracował. Uzgadniał z nim zakres zlecanych robót ustnie i wypłacał kwotę uwidocznioną w otrzymanej fakturze gotówką. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż brak jest wystarczających dowodów dla przyjęcia, aby usługi, których dotyczyły faktury firmy C, były w rzeczywistości wykonane. Spółka cywilna B wykonywała w roku podatkowym jako podwykonawca usługi w zakresie instalacji elektrycznych na kilku tylko budowach. Zatrudniała 8 pracowników, w tym pracownika biurowego Z. K., który nie miał co prawda pełnych uprawnień w zakresie tych specjalistycznych robót budowlanych, ale przygotowywał dokumenty techniczne do odbioru inwestycji przez Zakład D, robił obmiary przygotowawcze do kosztorysu po otrzymaniu projektu od zleceniodawcy oraz obmiary powykonawcze, dostarczał dokumenty i kontaktował się z kontrahentami firmy B w jej imieniu. Roboty nadzorował i firmował sam A. W., który miał szersze uprawnienia zawodowe, niż M. Ł., któremu miał zlecać szereg prac. O tym jednak nikt poza nim w firmie nie wiedział. Wszystkie faktury firmy C dotyczą usług niematerialnych, których wykonania nie da się sprawdzić. Sama firma C nie prowadziła ksiąg rachunkowych i nie wykazywała w deklaracjach VAT-7 faktur sprzedaży między innymi dla Spółki B, a M. Ł., prowadzący równocześnie inną jednoosobową firmę w innym mieście, nie miał w istocie możliwości wykonywania fakturowanych przez siebie usług. Podobne faktury dokumentujące usługi w rzeczywistości niewykonane, wystawiał on również dla innych firm, co potwierdziły przeprowadzone w nich kontrole. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, powołanej na wstępie, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Do podatnika należy wykazanie nie tylko celowości poniesienia wydatków z punktu widzenia ich związku przyczynowego z osiągniętymi przychodami lub przynajmniej realną możliwością osiągnięcia przychodów, ale przede wszystkim udowodnienie w sposób nie budzący wątpliwości, że takie wydatki rzeczywiście zostały poniesione. Tymczasem oprócz faktur wystawionych przez Spółkę z o.o. C M. Ł. nie ma innych przekonujących dowodów, że usługi, opisane w tych fakturach, zostały wykonane. Były to między innymi faktury dotyczące koordynacji realizacji robót branży elektrycznej, uzgodnień z inwestorem, uzgodnień z Zakładem D, przygotowania wyceny robót, uzgodnień dokumentacji, aktualizacji dokumentacji technicznej linii kablowej, czynności organizacyjno-ekonomicznych, uzgodnień branżowych, rozpoznania rynku, prac projektowo-konsultacyjnych itp. M. Ł., który zgodnie z tymi fakturami miał systematycznie przez cały rok podatkowy wykonywać za kilkadziesiąt tysięcy złotych, przy jednocześnie niewielkim wykazanym dochodzie firmy B, usługi tego rodzaju, nie pozostawił materialnych śladów swojej działalności. Skarżący tłumaczył, że nie było to możliwe z braku formalnych pełnomocnictw dla M. Ł. i że on sam później podpisywał wszystkie uzgodnienia i protokoły jako kierownik budowy. Powstaje pytanie, jak osoba nie mająca pełnomocnictw, mogła kogoś zastępować w oficjalnych sytuacjach. Nie ma przy tym wiarygodnych dowodów świadczących o tym, że zapłata za faktury wystawione przez firmę C, która sama ich nie rejestrowała dla potrzeb podatku VAT, była w sposób udokumentowany przekazana przez Spółkę B. Skarżący nie wskazał też ani jednej osoby, która mogłaby potwierdzić, że widziała kiedykolwiek M. Ł. na budowie, prowadzonej przez firmę B. Jej pracownik Z. K., zeznał przesłuchany jako świadek w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. w dniu [...] w obecności skarżącego, że wykonywał podobne czynności, których dotyczyły zakwestionowane faktury firmy C, a pomiary elektryczne w zakresie, przekraczającym posiadane przez niego uprawnienia, robił A. W. Wszystkie dokumenty podpisywali zaś współwłaściciele Spółki, to jest skarżący i jego wspólnik W. T. Ten ostatni, który w 1997r. miał w spółce cywilnej B 10% udziałów, a w 1998r. zwiększył je do 30%, przesłuchany w tym samym dniu stwierdził, że nie zna M. Ł. i nie wie nic na temat ewentualnej współpracy spółki "B z firmą C. W opisanej sytuacji sąd uznał, że ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe była uzasadniona i nie wykracza poza reguły oceny dowodów, przewidziane w przepisach Ordynacji podatkowej. Postępowanie prowadzono starannie, wykonano też kontrole sprawdzające nie tylko w firmie C, której faktury zakwestionowano jako podstawę rozliczenia kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej B, ale również w innych firmach, którym firma C także wystawiała fikcyjne faktury. Zwrócić należy uwagę na to, że przy stosunkowo niewielkim dochodzie wykazanym w roku podatkowym przez Spółkę B zaliczyła ona w koszty, zmniejszając w ten sposób dochód, wystawiane prawie co miesiąc na kilkutysięczne kwoty faktury firmy C, o których była mowa wyżej, na łączną kwotę sięgającą kilkudziesięciu tysięcy złotych, przy czym o rzeczywistym wykonywaniu usług przez tę firmę nic nie wiedział nawet wspólnik skarżącego, W. T. Z tych powodów zarzuty podniesione w skardze uznano za nieuzasadnione, a skargę tę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej.