I SA/Wr 2958/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-14
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Jadwiga Danuta Mróz, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego, która została doręczona stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, weszła do obrotu prawnego i czy organ jest nią związany, jeśli strona wniosła odwołanie od tej decyzji?Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego, która została doręczona stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, weszła do obrotu prawnego i organ jest nią związany, jeśli strona wniosła odwołanie od tej decyzji w ustawowym terminie. Nieprawidłowe doręczenie decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi, choć stanowi naruszenie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, nie jest równoznaczne z brakiem doręczenia, zwłaszcza gdy strona podjęła działania procesowe wskazujące na świadomość istnienia decyzji.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję, która została doręczona spółce, mimo istnienia pełnomocnictwa dla doradcy podatkowego. Następnie Izba Skarbowa stwierdziła niedopuszczalność odwołania od tej decyzji, uznając ją za niedoręczoną prawidłowemu adresatowi. Urząd Skarbowy wydał kolejną decyzję, która została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi. Spółka zaskarżyła ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, powielając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. i postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Paulina Wódka po rozpoznaniu w dniu 3 października 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno -Usługowo -Handlowego A P.K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...]nr [...]oraz postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]nr [...], II. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowo - Handlowego "A" P. K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś. kwotę 10.692,60 zł (dziesięć tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt dwa 60/100 zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.
Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno -Usługowo -Handlowego "A" P. K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...]w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r.
Decyzją z dnia [...]Urząd Skarbowy w Ś. określił "A" P. K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś. za styczeń 2002 r.:
- zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie [...],
- zaległość podatkową w podatku od towarów i usług w kwocie [...] (z tytułu nienależnego zwrotu w wysokości [...] i z tytułu nieuiszczonego zobowiązania w kwocie [...]),
- odsetki za zwlokę od zaległości podatkowej, oraz
ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie [...].
Decyzję doręczono Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu "A" P. K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś. w dniu [...]mimo, iż w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo (kserokopia) udzielone przez skarżącą spółkę doradcy podatkowemu M. S. - przedłożone organowi podatkowemu w dniu [...].
Postanowieniem z dnia [...]Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W., na podstawie art. 228 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stwierdziła, że odwołanie z dnia [...]wniesione przez pełnomocnika skarżącej Spółki jawnej jest niedopuszczalne, bowiem brak przedmiotu zaskarżenia. Decyzja Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...]mimo wydania nie weszła do obrotu prawnego, gdyż nie doręczono jej ustanowionemu przez Spółkę pełnomocnikowi.
Po wydaniu postanowienia organ pierwszej instancji prowadził nadal postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r. i w dniu [...]wydał ponownie decyzję określającą za styczeń 2002 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie [...] i ustalającą dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie [...].
Decyzję doręczono pełnomocnikowi "A" P. K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji i zarzucił:
- naruszenie art. 165 §1 art. 207 §2 art. 210 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.) przez wydanie w dniu [...]decyzji określającej za styczeń 2002 r. podatek od towarów i usług i dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, którą doręczała Spółce jawnej i po upływie 6 miesięcy wydanie drugiej decyzji z dnia [...] w tej samej sprawie, która doręczono pełnomocnikowi Spółki jawnej,
- naruszenie art. 2 art. 7 art. 8 ust. 2, art. 84, art 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w związku z art. 21 §3 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 4, art. 5, art. 6 tej ustawy oraz w związku z art. 10 ust. 2 i art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), wywodząc, że art. 21 §3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. i art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym są sprzeczne z powołanym art. 217 Konstytucji i przepisami Ordynacji podatkowej,
- naruszenie art. 2 i art. 77 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w związku z art. 53 §3 Ordynacji podatkowej, przez przeniesienie obowiązku naliczania odsetek od zaległości podatkowej m in. na podatnika,
- naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), art. 120, art. 121 §1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 139 tej ustawy przez przerzucenie na podatnika skutków wynikający z trwającego 6 miesięcy postępowania,
- naruszenie art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2 art. 32, art. 87, art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w związku z art. 27 ust. 5, ust.6, ust. 8 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym i obwieszczeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 1998 r. o utracie mocy obowiązującej art. 27 ust. 5, ust.6, ust. 81 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ś.
W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 136 i art.145 Ordynacji podatkowej, jeśli strona ustanowiła pełnomocnika - jemu doręcza się kierowane do strony pisma. Wydana przez Urząd Skarbowy w Ś. decyzja z dnia [...]skierowana została do strony postępowanie - Przedsiębiorstwa Produkcyjno -Usługowo -Handlowego "A" P.K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś. zamiast do pełnomocnika strony.
Skutek prawny doręczenia powstaje po dokonaniu tej czynności wobec pełnomocnika. Skoro decyzję doręczono nieprawidłowo tj. stronie zamiast pełnomocnikowi to tym samym decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, a dokonane doręczenie miało charakter wyłącznie informacyjny. Urząd mógł, zatem nadal prowadzić postępowanie w sprawie. Do obrotu prawnego, w ocenie organu odwoławczego, weszła dopiero druga decyzja Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...], którą prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony.
Organ odwoławczy nie stwierdził także nieprawidłowości w zakresie zastosowania przez Urząd Skarbowy w Ś. przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, powielając zarzuty wcześniej sformułowane w odwołaniu od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, i powtórzył argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...]Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. wystąpił o przeprowadzenie w sprawie postępowania mediacyjnego.
Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] nie wyraziła zgody na przeprowadzenie postępowania mediacyjnego i wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji. W piśmie tym pełnomocnik Spółki podnosił zarzuty odnoszące się do określonego w zaskarżonej decyzji podatku od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 212 Ordynacji podatkowej.
Stroną postępowania podatkowego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w Ś., w rozumieniu art.133 Ordynacji podatkowej, było Przedsiębiorstwo Produkcyjno -Usługowo - Handlowe "A" P. K., M. T. - spółka jawna z siedzibą w Ś., które ustanowiło w tym postępowaniu pełnomocnika. Po przeprowadzeniu postępowania organ podatkowy wydał decyzję z dnia [...]. Decyzja ta posiadała wszystkie cechu decyzji zawarte w art. 210 §1 i §4 Ordynacji podatkowej. W dniu [...]doręczono ją skarżącej Spółce - stronie postępowania, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu doręczenia. O decyzji tej pełnomocnik strony wniósł w ustawowym terminie odwołanie, na co wskazano w postanowieniu Izby Skarbowej z dnia [...].
W ocenie Sądu w tym stanie faktycznym organ podatkowy bezzasadnie przyjął, iż decyzja z dnia [...]nie została wprowadzona do obrotu prawnego. Decyzję doręczono stronie, zatem zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany. Przy doręczeniu decyzji niewątpliwie naruszono art. 145 §2 Ordynacji podatkowej, bowiem decyzję doręczono stronie, a nie ustanowionemu przez stronię pełnomocnikowi, tego uchybienia nie można jednak utożsamiać z brakiem doręczenia decyzji w szczególności, iż pełnomocnik strony wniósł odwołanie w ustawowym terminie. Strona nie poniosła, zatem negatywnych skutków procesowych związanych z nieprawidłowym doręczeniem. Przed takimi właśnie skutkami ma chronić stronę przepis art. 145 §2 Ordynacji podatkowej.
Wydanie przez Urząd Skarbowy w Ś. decyzji z dnia [...] i doręczenie jej pełnomocnikowi skarżącej Spółki spowodowało, iż w obrocie prawnym znalazły się dwie decyzje w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2002 r.
Uwzględniając powyższe zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. oraz postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]należało uchylić, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Ponadto na podstawie art. 200 tej ustawy, Sąd zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło