I SA/Wr 298/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-02
Skład orzekający: Halina Betta, Ludmiła Jajkiewicz, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania podatkowego, uznając, że wniosek został złożony po terminie, mimo wątpliwości co do skuteczności doręczenia decyzji podatkowej oraz prawidłowości ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy, nieprawidłowo oceniając skuteczność doręczenia decyzji podatkowej oraz prawidłowość ustanowienia pełnomocnika. W związku z tym, organ podatkowy powinien ponownie rozpatrzyć wniosek o wznowienie postępowania, uwzględniając prawidłowo ustalony stan faktyczny, w tym fakt reprezentowania strony przez pełnomocnika i skutki niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług, argumentując, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została jej doręczona z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wznowienia, uznając wniosek za złożony po terminie. Strona odwołała się, podnosząc zarzuty dotyczące nieskutecznego doręczenia decyzji oraz wadliwości pełnomocnictwa. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na błędy w ustaleniu stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Aleksandra Słomian, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna M. K., J. B. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzec strony skarżącej kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 19 maja 2009r. strona skarżąca spółka jawna A J.B. i M.K. wystąpiła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące I, II, V, VI, VII, VIII, IX i X 2003r., które zostało zakończone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia10 grudnia 2008r. o Nr [...], skierowaną do spółki.
We wnioski strona podała, iż w postępowaniu podatkowym zakończonym w/w decyzją ustanowiła pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego M.K. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. decyzję z dnia 10 grudnia 2008r. (określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług) doręczył bezpośrednio stronie z pominięciem pełnomocnika w czym strona upatruje podstawę do wznowienia postępowania.
Decyzją z dnia 2 listopada 2009r. o Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmówił wznowienia postępowania . W uzasadnieniu swojego stanowiska stwierdził, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła po upływie miesięcznego terminu przewidzianego art. 241§2 pkt 1 ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), który upłynął z dniem 19 stycznia 2009r. Podatnik wedle organu decyzję wymiarową otrzymał za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 17 grudnia 2008r. na adres siedziby spółki w W. ul. [...]. Przedmiotowy zaś wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w dniu 19 maja 2009r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego art. 241§2 pkt 1 ordynacji podatkowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia art. 137§4, 151, 241§2 pkt 1 w zw. z art. 240§1 pkt 4 ordynacji podatkowej oraz błędne ustalenia faktyczne.
Zdaniem strony błędnie organ podatkowy uznał, iż decyzja wymiarowa w sprawie podatku od towarów i usług została doręczona stronie w dniu 17 grudnia 2008r., jako że decyzja została doręczona do rąk osobie nie będącej pracownikiem strony a pracownikiem sąsiedniej firmy – pracownikowi firmy B. spółka z.o.o. T. Osoba ta nie była upoważniona do odbioru przesyłki, nie miała pełnomocnictwa pocztowego, a poczta nie przedstawiła takiej informacji ani kserokopii upoważnienia do odbioru przesyłek dla tej osoby. Nadto strona wskazała, że w tym okresie firma ta, jak i jej pracownicy nie mieli upoważnienia do odbioru pism adresowanych dla skarżącej spółki – choć wcześniej takie upoważnienie istniało. W dniu 10 grudnia 2008r. został zawarty aneks do umowy na usługi sekretariatu z którego wynika, że spółka z o.o. B. nie będzie odbierać żadnej korespondencji kierowanej do spółki od dnia 10 grudnia 2009.Zdaniem strony nie ma przy tym znaczenia, że kancelaria tej firmy posiadała pieczątkę spółki A. Pieczątka pozostała we władaniu B. z uwagi na potrzebę odbioru korespondencji po dniu 5 stycznia 2009r. za wyjątkiem pism z Urzędów Skarbowych oraz ZUS. Pracownik firmy B. spółka z o.o. nie miał więc prawa dokonań odbioru pisma w dniu 17 grudnia 2008r. ze względu na brak upoważnienia. Zatem zdaniem strony nie można uznać za skuteczne doręczenie jej decyzji wymiarowej. Strona podniosła, że decyzję spółka B. przesłała jej na adres miejsca wykonywania działalności spółki w R. a została ona odebrana już po 1 styczna 2009r. (dokładna data możliwa do ustalenia).
Strona zarzuciła, że dla oceny dochowania miesięcznego terminu pominięto okoliczność, iż w dniu 29 stycznia 2009r. prawidłowo ustanowiony w sprawie wymiarowej pełnomocnik złożył pismo wzywające organ do prawidłowego doręczenia decyzji powołując się na art. 211 w zw. z art. 145§2 ordynacji podatkowej. Pismo to zdaniem strony odwołującej się należało potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania i prawidłowe doręczenie decyzji. Z kolei wniosek z dnia 19 maja 2009r. ocenić winien organ jako ponaglenie organu, czy też ponowienie wniosku.
Strona nadto wskazała iż pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu wymiarowym doradcy podatkowemu M.K. spełniło wszelkie wymogi formalne.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej we W. O/Z w L. decyzją z dnia 15 stycznia 2010r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wskazał organ, iż z treści wniosku o wznowienie postępowania z dnia 19 maja 2009r. wynika, iż podstawą wniosku jest przesłanka wznowieniowa przewidziana w art. 240§1 pkt 4 ordynacji podatkowej tj. strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Świadczy o tym wniosek o doręczenie decyzji pełnomocnikowi strony.
Organ odwoławczy odnosząc się do art. 241§2 pkt 1 ordynacji podatkowej uznał iż wznowienie postępowania stało się niedopuszczalne jako, że przedmiotowy wniosek został złożony po upływie terminu w jakim winien być złożony. Wskazał organ iż wiadomość o wydaniu decyzji wymiarowej strona uzyskała w dniu jej doręczenia za pośrednictwem urzędu pocztowego tj. w dniu 17 grudnia 2008r. na adres siedziby do rąk osoby uprawnionej do odbioru korespondencji tj. T. Kwestia prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji wyżej wskazanej osobie była przedmiotem dodatkowego postępowania prowadzonego przez organ podatkowy. Pismem z dnia 17 września 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. zwrócił się do Centrum Poczty Oddział Rejonowy w L. z prośbą o udzielenie wyjaśnień w kwestii doręczenia tej przesyłki. W wyniku postępowania pismem z dnia 20.10.2009r. Poczta Polska poinformowała organ II instancji, że przedmiotowa przesyłka została w dniu 17 grudnia 2008r. doręczona osobie uprawnionej do odbioru – M.T. W załączeniu do w/w pisma przesłano duplikat potwierdzenia odbioru decyzji wymiarowej przez pracownika urzędu pocztowego. W konsekwencji powyższego za gołosłowny uznał organ zarzut zmierzający do podważenia skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej stronie w dniu 17 grudnia 2008r. W ocenie organu odwoławczego Poczta Polska w piśmie urzędowym z dnia 20 października 2008r. przedstawiła informacje w zakresie pełnomocnictwa pocztowego, natomiast nie miała obowiązku udostępniania własnych dokumentów, chronionych zarówno ustawę z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2003 i Nr 130 poz. 1188) jak i ustawą z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 1997r. Nr 133 poz. 883).Zdaniem organu nic nie stało na przeszkodzie aby na potwierdzenie słuszności swojej argumentacji strona z własnej inicjatywy okazała do wglądu dokument dotyczący udzielonego pełnomocnictwa pocztowego w szczególności potwierdzający fakt jego cofnięcia dla M.T. skoro twierdzi, że organ podatkowy się myli.
Uznał również organ iż pisma M.K. z dnia 29 stycznia 2009r. z żądaniem doręczenia jej decyzji nie sposób było uznać za wniosek o wznowienie postępowania skoro wedle organu M.K. nie działała jako pełnomocnik strony, skutkiem czego decyzja wymiarowa w sprawie podatku od towarów i usług została doręczona bezpośrednio stronie. Niezależnie od powyższego zauważył organ, że uwzględniając fakt prawidłowego doręczenia decyzji stronie w dniu 17 grudnia 2008r. powyższe pismo M.K. również zostało wniesione po upływie terminu wskazanego w art. 241§2 pkt 1 ordynacji podatkowej.
Odnośnie zarzutów dotyczących kwestii prawidłowości pełnomocnictwa udzielonego przez stronę dla M.K. stwierdził organ iż złożone pod pełnomocnictwem nieczytelne podpisy budziły wątpliwości organu co do faktu czy stanowi on podpis podatnika, a więc jego własnoręczności to miał on nie tylko prawo ale i obowiązek wystąpić do podatnika o wyjaśnienie tych wątpliwości. Skoro podatnik nie potwierdził, że złożony podpis pod pełnomocnictwem jest w rzeczywistości jego podpisem – to w takiej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, iż w sprawie nastąpiło umocowanie M. K. do reprezentowania strony w postępowaniu podatkowym wymiarowym. Konsekwencją powyższego było doręczenie decyzji wymiarowej stronie. Nie można wedle organu odwoławczego zgodzić się również ze stanowiskiem zaprezentowanym w odwołaniu, że znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia 25 listopada 2008r. potwierdza udzielenie pełnomocnictwa w sprawie M.K. z tego względu, że było bez podpisu osób je wnoszących. W konsekwencji powyższego zdaniem organu II instancji decyzja wymiarowa prawidłowo została doręczona stronie.
Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu . Powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa
- przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 241 § 2 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w związku z błędnym przyjęciem, iż wniosek o wznowienie został złożony po upływie miesięcznego terminu do jego złożenia,
- poprzez niezastosowanie w sprawie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 4, w zw. z art. 145 §2 Ordynacji podatkowej mimo istnienia przesłanki pominięcia strony w postępowaniu zwyczajnym,
- błędną wykładnię art. 137 § 3 oraz § 4 Ordynacji podatkowej polegającą na tym, że organ podatkowy wyinterpretował z treści wskazanych przepisów obowiązek składania przez stronę czytelnego podpisu,
- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez brak wyjaśnienia kiedy doszło do skutecznego doręczenia stronie postępowania decyzji wymiarowej.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów Skarżąca wskazała, że organ nie ustalił dokładnie kiedy strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji. Zdaniem Skarżącej, mija się z prawdą organ podatkowy twierdząc, że decyzja wymiarowa została doręczona skutecznie stronie w dniu 17 grudnia 2008 r. W tej kwestii Skarżąca powtórzyła podniesioną w odwołaniu argumentację podtrzymując stanowisko, że Pan T. nie został upoważniony przez A. Sp. jawną do odbioru przesyłek pocztowych na podstawie tzw. pełnomocnictwa pocztowego. Nie zrozumiałym więc jest w ocenie Skarżącej dlaczego Poczta Polska w piśmie z dnia 20 października 2009 r. uznaje, że Pan T. był upoważniony do odbioru przesyłek adresowanych do i A. Sp. jawnej, a jednocześnie przeprasza za "zaistniałą sytuację". Mimo więc, że doszło do odbioru pisma w dniu 17 grudnia 2008 r. to nie można uważać tego doręczenia za skuteczne. Pismo zostało następnie przesłane przez ww. firmę na adres miejsca wykonywania działalności spółki w R., a zostało odebrane] przez Spółkę już po 1.01.2009 r.
Następnie Skarżąca powtórzyła podniesioną w odwołaniu argumentację odnośnie doręczenia decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10.12.2008 r. bezpośrednio stronie z pominięciem pełnomocnika. Poza tymi Skarżąca zwróciła uwagę, że w aktach sprawy przed wydaniem decyzji określającej Skarżącej podatek od towarów i usług znajdowały się:
1. odpis z Rejestru Przedsiębiorców KRS, z którego wynikało kto jest wspólnikiem spółki,
2. pismo z dnia 25.11.2008 r. co prawda bez podpisu osoby, która go zredagowała lecz potwierdzające fakt udzielenia pełnomocnictwa M. K.,
3. złożone przez Spółkę do Urzędu Skarbowego w L. zgłoszenie NIP-2, w którym na ostatniej stronie widnieją podpisy wspólników,
i w tych okolicznościach organ I instancji wydający decyzję wymiarową winien był wstrzymać się z doręczenia decyzji stronie a zwrócić się do strony o potwierdzenie treści pisma podpisem, albo dokonać doręczenia pełnomocnikowi, jeśli uznał, że wątpliwości co do umocowania pełnomocnika zostały usunięte. Zdaniem Skarżącej wątpliwości można było usunąć poprzez proste porównanie złożonych na dokumencie pełnomocnictwa podpisów wspólników z podpisami widniejącymi na zgłoszeniu NIP-2. Tymczasem Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. nie podejmując żadnych prób wyjaśnienia ww. okoliczności wydał decyzję i wysłał ją adresując na adres siedziby Spółki w W. Wobec powyższego bezzasadnym i bezprawnym było doręczenie decyzji wymiarowej bezpośrednio stronie z pominięciem pełnomocnika. Pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania rodzi te same skutki (podstawa do wznowienia postępowania), co pominięcie strony. Doręczenie pisma stronie, mimo że ustanowiła ona pełnomocnika, jeżeli wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe, nie może być uznane za skuteczne (wyrok NSA z dnia 3.08.2001 r. sygn. akt I SA/Wr 2995/98).
Nadto zdaniem Skarżącej wniosek z żądaniem wznowienia postępowania nie został wniesiony - jak twierdzi organ - 19 maja 2009 r., lecz 29 stycznia 2009 r. W uzasadnieniu tego zarzutu Skarżąca powtórzyła argumentację z odwołania wskazując, że w sprawie za stronę nadal działała M.K. jako pełnomocnik, której pełnomocnictwo zostało odwołane dopiero w maju 2009 r., kiedy to Skarżąca ustanowiła nowego pełnomocnika. Z żądaniem wznowienia postępowania może wystąpić także osoba mająca uprawnienie strony, która została pominięta przez organ w postępowaniu i w związku z tym nie otrzymała decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W Komentarzu do art. 240 Ordynacji podatkowej B. Gruszczyński (B. Gruszczyński, M. Niezgódka - Medek, R. Hauser, A. Kabat, S. Babiarz, B. Dauter, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, Lex Polonica Maxima 2010) stwierdził, że jeżeli nawet wspomniana osoba złoży
pismo, które błędnie nazwie "odwołaniem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu", to pismo należy uznać za żądanie wznowienia postępowania. Decydująca jest bowiem wynikająca z treści pisma wola wzruszenia decyzji, a nie dosłownie brzmienie tego pisma (por. wyrok NSA z 17.02.2000 1. sygn akt 1 SA/Gd 2121/99). Według Skarżącej również pismo M. K. z dnia 29 stycznia 2009 r. wyraźnie wskazywało wolę zapoznania się z decyzją i ewentualnego wniesienia odwołania. Zatem pismo to mimo, iż pozostało bez odpowiedzi organu należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania i prawidłowe doręczenie decyzji. Poza tym zdaniem Skarżącej powyższe pismo z dnia 29 stycznia 2009 r. zostało wniesione przed upływem miesięcznego terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania, gdyż jak wyżej wskazano Skarżąca dowiedziała się o treści decyzji już po 1 stycznia 2009 r. (dokładna data możliwa do ustalenia poprzez zbadanie książki nadawczej firmy B. Sp. z 0.0 z Warszawy) na skutek przesłania z W. przez ww. firmę przesyłki z decyzją do zakładu Spółki w R. k/ C.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Postępowanie podatkowe można sklasyfikować na postępowanie zwykłe i postępowanie nadzwyczajne.
Przedmiotem postępowania zwykłego jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w przewidzianym przez przepisy prawa procesowego trybie i formie zgodnie z przepisami prawa materialnego, sprawy podatkowej. W ramach postępowania zwykłego wyróżniamy:
a) postępowanie toczące się przed organem pierwszej instancji,
b) postępowanie toczące się przed organem drugiej instancji, w razie wniesienia odwołania przez stronę.
W postępowaniu podatkowym wyróżniamy trzy tryby postępowania nadzwyczajnego:
1) postępowanie w sprawie wznowienia postępowania,
2) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności
3) postępowanie w sprawie uchylenia, zmiany decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej.
Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości, wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji. Postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem zależnym od postępowania zwykłego. Byt bowiem tego postępowania jest uzależniony od bytu postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji.
Wznowienie postępowania podatkowego jest nadzwyczajnym trybem zmierzającym do wzruszenia zapadłej w konkretnej sprawie decyzji ostatecznej.
I tak zgodnie z art. 245§1 ordynacji podatkowej "w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowaniu". Z powyższej regulacji prawnej wynika, że organ podatkowy przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania. Jest to pierwszy etap postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Etap ten ma szczególne znaczenie, gdy wszczęcie postępowania następuje na żądanie strony.
Granice badania dopuszczalności wznowienia postępowania wyznacza art. 240§1 ordynacji podatkowej ustanowioną przesłankę pozytywną: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną, art. 241§2 ordynacji wprowadzający ograniczenie terminem dopuszczalność skutecznego żądania przez stronę wszczęcia postępowania na podstawie przyczyny wyliczonej w art. 240 §1 pkt 4 i pkt 8. Niedopuszczalność wznowienia postępowania występuje między innymi zarówno z przyczyn przedmiotowych oraz uchybienia terminu do wniesienia żądania wszczęcia postępowania.
W rozpatrywanej sprawie organ odmówił wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 241 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej , zgodnie z którym żądanie strony o wznowienie postępowania oparte o przyczynę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 4 (strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.
Zdaniem Sądu uznanie, iż odmowa wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie winna mieć swoje umocowanie prawne w przywołanym art. 241 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej należy uznać za co najmniej przedwczesne. Zgodnie z art. 240 § 1 ustawy ordynacja podatkowa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli : (...). Skoro z powyższej regulacji wynika, iż tryb wznowienia postępowania dopuszczalny jest wyłącznie w sprawach zakończonych decyzją ostateczną to w pierwszej kolejności organ podatkowy rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zobligowany jest do zbadania czy sprawa której dotyczy wniosek wznowieniowy została zakończona decyzją ostateczną. Przesłanka ostateczności decyzji jest warunkiem sine gua non uruchomienia trybu wznowienia postępowania.
I tak zgodnie z art. 128 ordynacji podatkowej decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. W myśl przyjętych rozwiązań prawnych odwołanie nie służy od decyzji wydanej w pierwszej instancji, od której nie zostało wniesione odwołanie w ustawowym terminie, a brak było podstaw do przywrócenia terminu, decyzji wydanych w drugiej instancji (art. 127 ordynacji podatkowej), decyzji wydanych w sprawach, w których nie służy odwołanie (art. 261 § 4 ordynacji podatkowej). W przedmiotowej sprawie zatem w pierwszej kolejności organ winien rozważyć czy decyzja wymiarowa w sprawie podatku od towarów i usług posiada walor ostateczności. Przedmiotowa decyzja zapadła przed organem I instancji, a zatem dla uznania, iż decyzja ta posiada walor ostateczności winien organ wykazać iż od decyzji tej nie przysługuje stronie prawo wniesienia odwołania, w ustawowym terminie, a brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Należało zatem odpowiedzieć na pytanie czy w postępowaniu wymiarowym podatnik działał przez ustanowionego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego M.K. i jakie skutki prawne wynikają z faktu nie doręczenia decyzji wyżej wymienionej. W tym celu należy poddać ocenie prawidłowość pełnomocnictwa przedłożonego do akt sprawy przez doradcę podatkowego M.K.
Rozważenia wymagała zatem kwestia czy podpis złożony przez mocodawcę na pełnomocnictwie musi być jak to uznał organ podatkowy czytelny, jeśli tak, to jakie skutki procesowe następują w przypadku, gdy podpis taki nie jest czytelny. W literaturze prawniczej jest prezentowany pogląd, według którego w przypadku pełnomocnictwa sporządzonego na piśmie, osoby pełnomocnika i mocodawcy należy określić w sposób pozwalający na jednoznaczną identyfikację przy czym podpis mocodawcy - własnoręczny, ale niekoniecznie czytelny – musi obejmować co najmniej nazwisko. Stanowisko powyższe należy uznać za zasługujące na aprobatę, uwzględnia bowiem oczywisty wymóg w zakresie identyfikacji mocodawcy i pełnomocnika i nie zakłada- nie mającego oparcia w przepisach – obowiązku p[odpisywania pełnomocnictwa w sposób czytelny (por. post. SN z dnia 17 sierpnia 2000r. sygn. akt II CKN 894/00). Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji jakoby przedmiotowe pełnomocnictwo nie spełniło wymogów formalnych, a zatem nie pozwalało uznać doradcę podatkowego M.K. za pełnomocnika strony. Udzielone pełnomocnictwo opieczętowane zostało pieczątką firmową mocodawcy z podaniem nazwiska wspólników skarżącej spółki, w miejscu przeznaczonym na "podpis mocodawcy" znajdują się dwa podpisy. Fakt, iż są to podpisy nieczytelne nie upoważniał organu podatkowego do podważenia skuteczności prawnej udzielonego pełnomocnictwa. Zdaniem sądu za zgodną z prawem co przewidziano wyżej należy uznać wykształconą w obrocie gospodarczym praktykę podpisywania dokumentów, w tym również o znaczeniu prawnym, podpisem nieczytelnym z użyciem imiennych pieczęci. Strona skarżąca na dokumencie pełnomocnictwa przybiła pieczęć firmową, w treści pieczęci występują oba nazwiska i pierwsza litera imienia obu mocodawców. W świetle powyższego podpis złożony przy pieczęci firmowej, z której treści wynika imię i nazwisko składającego podpis nie sposób nie uznać za pochodzący od osoby, którą da się zidentyfikować. Organ podatkowy poza nieczytelnością podpisów mocodawców nie wskazał na żadne inne nieprawidłowości, które podważyłyby autentyczność podpisów mocodawców. Wskazać należy, iż pismem z dnia 25 listopada 2008r. skarżąca spółka potwierdziła fakt udzielenia pełnomocnictwa M.K. Pismo to stanowiło odpowiedź na pismo organu podatkowego z dnia 13 listopada 2008r. dotyczące właśnie wyjaśnienia wątpliwości jakie poczynił organ w kwestii prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa. Pismo to niewątpliwie dotknięte jest wadą, gdyż nie zostało podpisane, a jedynie została opieczętowana pieczątka firmową kopertą w której dokonano jego przesyłki drogą pocztową. Zdaniem Sądu skoro organ miał wątpliwości co do faktu, iż pochodzi ono od skarżącej spółki to winien podjąć działania w celu usunięcia tych wątpliwości. Poza sporem jest, iż takowych nie podjął. Reasumując uznać należy, iż nie zachodziły w sprawie przesłanki dla przyjęcia, iż przedłożone do akt sprawy podatkowej wymiarowej pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu M.K. było nieskuteczne.
Stanowiąca przedmiot skargi decyzja zapadła zatem w oparciu o błędnie przyjęty przez organy podatkowe stan faktyczny, a mianowicie, iż w postępowaniu wymiarowym przed organem I instancji strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego M.K.
Nie budzi w orzecznictwie sądowo - administracyjnym sporu fakt, iż organ podatkowy orzekając co do istoty sprawy winien w pierwszej kolejności dokonać ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy. Dopiero bowiem pod prawidłowo ustalony stan faktyczny należy dokonać subsumcji prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 ordynacji podatkowej decyzja zawiera między innymi rozstrzygnięcie jak i jego uzasadnienie faktyczne i prawne.
Skoro zatem organy podatkowe rozpatrując przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania błędnie przyjęły iż pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu wymiarowym doradcy podatkowemu M.K., było nieprawidłowe zobowiązane są zdaniem Sądu ponownie rozpatrzyć powyższy wniosek w aspekcie reprezentowania strony przy udziale pełnomocnika. Przy tej ocenie winien organ mieć na uwadze regulację prawną przewidzianą w art. 145 § 2 ordynacji podatkowej. Winien organ ponownie rozpatrując przedmiotowy wniosek dokonać analizy skutków jakie pociąga niedoręczenie decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Na uwadze organu winien pozostawać fakt, iż strona wnosi o wznowienie postępowania w sprawie, która toczyła się jedynie przed organem I instancji, a zatem w świetle uznania, iż strona działała za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika przy uwzględnieniu regulacji art. 145 § 2 ordynacji podatkowej dokonać oceny czy decyzja wymiarowa posiada przymiot decyzji ostatecznej.
Dopiero w przypadku uznania, iż decyzja wymiarowa jest decyzją ostateczną winien organ dokonać oceny wniosku o wznowienie postępowania badając zachowanie dalszych wymogów formalnych od spełnienia których może zapaść orzeczenie o wznowienie postępowania.
Niezależnie od powyższego wedle Sądu wątpliwości budzi fakt uznania , iż rzeczywiście M.T. był osobą uprawnioną do odbioru korespondencji, której adresatem była strona skarżąca. Zgodnie z §18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych operator doręcza przesyłki (...) osobie upoważnionej przez adresata na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych oraz na podstawie pełnomocnictwa do odbioru przesyłek zwane "pełnomocnictwem pocztowym". Zgodnie z § 2 powołanego art. 18 pełnomocnictwa pocztowego adresat udziela , składając pisemne oświadczenie woli w obecności upoważnionego pracownika operatora w placówce oddawczej operatora (...). Ze stanowiska strony skarżącej wynika, iż nie udzielała pełnomocnictwa pocztowego, tym samym trudno wymagać aby strona skarżąca tak jak sugeruje organ odwoławczy miała potwierdzić fakt cofnięcia tego pocztowego pełnomocnictwa udzielonego M.T. Poza tym należy zauważyć, iż z treści pisma urzędowego Centrum Poczty Oddziału Rejonowego w L. nie wynika iż przedmiotowa decyzja wymiarowa została doręczona T. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego w obecności upoważnionego operatora w placówce oddawczej operatora. W aktach sprawy znajduje się zaś aneks nr 1 z dnia 10 grudnia 2008r. do umowy na usługi sekretariatu z dnia 27 maja 2008r. z którego wynika, iż strona skarżąca odwołała upoważnienie do odbioru korespondencji, której była adresatem przez usługodawcę – spółkę z o.o. B., której pracownikiem wedle twierdzeń strony skarżącej był właśnie M. T. Postanowienia tego aneksu nie zostały poddane ocenie przez organy podatkowe w przedmiotowej sprawie. Taka zaś ocena była niewątpliwie niezbędna w świetle treści pisma placówki oddawczej operatora.
Reasumując z uwagi na konieczność podjęcia przez organ podatkowy rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o wznowienie postępowania w oparciu o prawidłowy stan faktyczny a mianowicie iż w postępowaniu zwykłym wymiarowym strona działała wraz z pełnomocnikiem w osobie doradcy podatkowego M.K. należało orzec jak w sentencji wyroków zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 ustawy powołanej wyżej.
J.T.5.07.10r.
pop. 14.07.10r
pop.20.07.10r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło