I SA/Wr 3061/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-02
Skład orzekający: Andrzej Szczerbiński, Józef Kremis, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z umowami, które nie zostały faktycznie wykonane lub których wykonanie jest wątpliwe, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatki związane z umowami, które nie zostały faktycznie wykonane lub których wykonanie jest wątpliwe, nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów. Ciężar dowodu poniesienia kosztu i jego związku z przychodem spoczywa na podatniku. Organy podatkowe mają prawo oceniać umowy pod kątem ich faktycznego wpływu na zobowiązanie podatkowe, a nie tylko ich cywilnoprawny charakter.Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów kilku wydatków, w tym związanych z nabyciem centrali telefonicznej, usługami nadzoru, transportu, zakupu paliwa oraz kosztami delegacji. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz Ordynacji podatkowej, twierdząc, że organy przekroczyły swoje uprawnienia w ocenie celowości wydatków i możliwości ich wykonania przez kontrahentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Andrzej Szczerbiński Sędzia NSA del. do WSA Józef Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego i Usługowego A Sp. z 0.0., z siedzibą we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. oddala skargę.
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest wskazana we wstępie decyzja Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.- F. z dnia [...] (Nr [...]), określającą Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu i Usługowemu A Sp. z 0.0., z siedzibą we W., należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1999 r. ([...]), zaległość podatkową ([...]) oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości ([...]), naliczone na dzień wydania decyzji.
Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ pierwszej instancji skorygował Spółce koszty uzyskania przychodów.
1) Urząd Skarbowy - powołując się na art. 16 ust. ł pkt Ib ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z § 2 ust. 1, § 5 pkt 3 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. Nr 6, poz. 35 z późn. zm.) - nie uznał za koszty uzyskania przychodów kwoty [...], stanowiącej wartość netto centrali telefonicznej wraz z kosztami jej montażu, stwierdzając, że było to nabycie przez Spółkę środka trwałego, co do którego kosztami uzyskania przychodów byłyby odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie ze wspomnianym rozporządzeniem.
2) Organ pierwszej instancji nie uznał za koszty uzyskania przychodu kwoty [...], stanowiącej wydatki za usługi nadzoru i kontroli wydajności pracy pracowników Spółki A, wykonujących prace dla B Sp. z 0.0., z siedzibą we W.
Zdaniem Urzędu Skarbowego, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala twierdzić, że czynności objęte umową zawartą w dniu [...] przez Spółkę A z PHU C A. D. oraz pięcioma fakturami wystawionymi w 1999 r. na jej podstawie przez firmę C, nie zostały faktycznie wykonane, gdyż usługobiorca nie zatrudniał w tym czasie żadnych pracowników, A. D. była zatrudniona w 1999 r. na stanowisku prezesa Spółki z 0.0. D, a także wykonywała wówczas prace agenta ubezpieczeniowego, o czym świadczą polisy ubezpieczeniowe dla pracowników Spółki A wyjeżdżających do Niemiec (polisy z pieczęcią A. D.).
Ponadto faktyczny nadzór nad pracownikami wykonującymi roboty na rzecz B Spółka A powierzyła konkretnym pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia. Niezależnie od tego, nadzór taki był sprawowany również przez zleceniodawcę, czyli B. Nie bez znaczenia dla oceny umowy łączącej Spółkę A i PHU C-A. D. oraz faktycznego wykonania czynności nią objętych pozostaje okoliczność, że A. D. jest żoną prezesa Spółki A - A. D.
Wobec takich ustaleń organ pierwszej instancji przyjął, że wspomniana umowa i wystawione na jej podstawie faktury odnoszą się do czynności pozornych, a w związku z tym wydatków związanych z takim kontraktem nie można uznać za koszty uzyskania przychodu Spółki w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
3) Organ pierwszej instancji nie uznał za koszty uzyskania przycho-
du kwoty [...], poniesionej w związku z umową z dnia [...]
2
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
. zawartą między Spółkę A a C-A. D., stwierdzając, że zleceniobiorca (PHU C-A. D.) nie wykonywał w 1999 r. - objętych wspomnianą umową - usług przewozu pracowników Spółki A, gdyż realizacja tej umowy polegała jedynie na wypłacie tymże pracownikom gotówki za zakupione przez nich bilety kolejowe i autobusowe. Mimo tego, firma C wystawiła 12 faktur na łączną kwotę [...] "za wykonanie usług transportowych".
W ocenie organu podatkowego, wymieniona kwota nie spełniała wymogów przewidzianych w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
4) Urząd Skarbowy nie uznał za koszty uzyskania przychodu kwoty [...], ujętej przez Spółkę A w wydatkach na zakup paliwa do sa-
mochodu [...], gdyż postępowanie wyjaśniające wykazało, że pod
czas podróży służbowej prezesa A. D. do Dusseldorfu
w dniach [...]-[...] (co ujęto w ewidencji przebiegu pojazdu)
samochód ten był używany w kraju, czego dowodzą faktury zakupu paliwa
z [...] i [...] wystawione przez stację paliw w J.
Wyjaśnienia podatnika wskazują, że przejazd delegacji poza granicami kra
ju odbywał się pojazdem niemieckiego kontrahenta Spółki A.
Okoliczności te dały organowi podatkowemu podstawę do nieuzna-nia ujętej w ewidencji pojazdu kwoty za koszt uzyskania przychodów według art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
5) Urząd Skarbowy nie uznał za koszty uzyskania przychodu kwoty
[...], ujętej przez Spółkę A w wydatkach związanych z wyjaz-
dem służbowym prezesa A. D. do Hamburga w
dniach [...]-[...]., gdyż - jak wykazało postępowanie wyjaśnia
jące - w ewidencji przebiegu pojazdu służbowego [...] za grudzień
1999 r. rozliczono wyjazd do Hamburga, natomiast w poleceniu wyjazdu
zagranicznego A. D. do Hamburga na okres [...]-[...] wskazano jako środek lokomocji samochód [...],
który stanowił własność firmy C-A. D.
W materiałach dowodowych sprawy znajdują się faktury na zakup paliwa do samochodu [...] (z [...]. - podpisana przez pracownika Spółki A J. P., i z [...] - podpisana przez prezesa Spółki A A. D.), z których wynika, że jazda do Hamburga odbyła się innym pojazdem niż służbowy (tak jak oznaczono w poleceniu wyjazdu służbowego), prezes A.D. zaś w okresie objętym delegacją przebywał w kraju, a nie w zagranicznej delegacji.
Z tych względów organ pierwszej instancji - powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - nie uznał za koszty uzyskania przychodów wydatków z tytułu jazdy do Hamburga ([...] - rozliczonych w ewidencji przebiegu pojazdu służbowego), skoro wyjazd nastąpił pojazdem [...], będącym przedmiotem własności firmy C-A. D., oraz wydatków na delegację prezesa A. D. do Niemiec (diety w kwocie [...] - ujętej w księgach Spółki A), gdyż w okresie wyznaczonej delegacji prezes przebywał w kraju, o czym świadczy podpisana przez niego faktura na zakup paliwa w stacji paliw znajdującej się we W.
3
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
Organ pierwszej instancji uznał natomiast wyjaśnienia podatnika w kwestii wydatków poniesionych na najem lokalu mieszkalnego w K. oraz odpisu na fundusz świadczeń socjalnych, kwalifikując je jako koszty uzyskania przychodów w 1999 r.
Ponieważ Izba Skarbowa uwzględniła ustalenia poczynione przez Urząd Skarbowy i podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, Spółka A wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji Izby Skarbowej i umorzenia postępowania podatkowego w sprawie. Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 11 ust. 4 pkt 1 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem strony skarżącej, organy podatkowe niewłaściwie łączą zakres przedmiotowy umowy z [...], zawartej przez Spółkę A z firmą C-A. D., z nadzorem wykonywanym przez zleceniodawcę usług określonych w umowie o współpracy zawartej z B. Nadzór z tej ostatniej umowy miał charakter ściśle techniczny i dotyczył wyłącznie prawidłowości wykonywanych na podstawie tej umowy czynności przez pracowników strony skarżącej na rzecz firmy B, natomiast dozór objęty treścią umowy z firmą C-A. D. dotyczył wykonywania czynności administracyjnych, porządkowych i odpowiedniego motywowania i dyscyplinowania pracowników w celu osiągnięcia wyższej wydajności pracy. Wzrost wydajności pracy pracowników strony skarżącej, zaangażowanych do wykonywania usług na rzecz firmy B, miał bezpośredni wpływ na zwiększenie przychodów podatnika. Dodatkowo podkreślono, że przychód osiągnięty przez Spółkę w wyniku wykonania umowy na rzecz firmy B w 1999 r. zamyka się kwotą [...], a zatem wynagrodzenie za usługi firmy C-A. D. jest proporcjonalnie niewielkie.
Według strony skarżącej, organy skarbowe - dokonując oceny czynności podejmowanych przez Spółkę w celu osiągnięcia zamierzonego skutku ekonomicznego - przekroczyły swoje uprawnienia, zwłaszcza, że zamierzony skutek ekonomiczny (wzrost wydajności pracy i wzrost dochodów) nastąpił.
Chybione jest - zdaniem strony skarżącej - powołanie się organów na art. 11 ust. 4 pkt 1 ustawy - o podatku dochodowym od osób prawnych, dotyczący powiązań rodzinnych. Firma C-A. D. od lipca 1998 r. uiszcza podatek dochodowy na ogólnych zasadach, a nie w formie zryczałtowanej, jak to błędnie wskazano w zaskarżonej decyzji. Błędne jest zatem zarzucanie stronie skarżącej próby "wykorzystania" powiązań rodzinnych w celu przerzucenia dochodów? skarżącego na osobę korzystającą z dogodnego opodatkowania.
Wadliwa jest również - według Spółki - ocena przez organy podatkowe umowy z [...] zawartej przez stronę skarżącą z firmą C-A. D. w celu organizacji przewozów pracowników i organizacji opieki socjalnej. W tym wypadku organy także nie były uprawnione do oceny zasadności podejmowanych przez podatnika działań ekonomicznych i analizy faktycznej możliwości wykonania zlecenia przez kontrahentów podatnika. Przedmiotem badania organu podatkowego jest je-
4
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
dynie związek przyczynowy między poniesionym kosztem a osiągniętym przychodem, natomiast do podatnika należy ocena celowości i skuteczności poniesionych wydatków. Podatnik nie musi wykazywać, że określony wydatek faktycznie przyczynił się do osiągnięcia przychodu, gdyż wystarczy tylko wskazanie, że potencjalnie wydatek ten mógł mieć wpływ na osiągnięcie określonego przychodu. Skarżąca Spółka zawarła umowę z firmą C-A.D. w celu osiągnięcia określonego skutku ekonomicznego i skutek ten został osiągnięty.
Strona skarżąca nie zgadza się również ze stanowiskiem Izby Skarbowej w kwestii odmowy uznania za koszt uzyskania przychodu kwot 1-[...] i [...] związanych z zakupem paliwa, gdyż Spółka przedstawiła dowody (oświadczenie prezesa zarządu i pracownika Spółki) mające uzasadnić zaliczenie wymienionych wcześniej kwot do kosztów uzyskania przychodów. Powoływanie się organów skarbowych na dyspozycję art. 191Ordynacji podatkowej nie może oznaczać całkowitej dowolności i swobody przy ocenie przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Nie podzieliła przy tym zarzutów skargi, przyznając rację stronie skarżącej jedynie w kwestii niesłusznego - jak stwierdziła Izba Skarbowa - zastosowania art. 11 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co wynikło z pomyłki osoby opracowującej decyzję. Błędnie bowiem stwierdzono, że żona prezesa Spółki A korzystała ze zryczałtowanego opodatkowania. Wadliwość ta nie miała jednak - zdaniem Izby Skarbowej - wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nie zmienia to faktu istnienia w tej sprawie powiązań rodzinnych (art. 11 ust. 5 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r- i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawę przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2).
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
5
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm podatkowo-prawnych.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zarzuty skargi i mające je wesprzeć argumenty nie mogą - w ocenie Sądu - wzruszyć kwestionowanej decyzji, gdyż znajduje ona dostateczne podstawy w obowiązującym prawie materialnym, zaś jej wydanie nastąpiło w postępowaniu przeprowadzonym z zachowaniem reguł procedury podatkowej, a więc bez uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy przede wszystkim zauważyć, że organy podatkowe niewadliwie oceniły wydatki ujęte w zeznaniu podatkowym Spółki za 1999 r., odmawiając części z nich charakteru kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm., w wersji obowiązującej w 1999 r., zwanej dalej w skrócie "updop").
Odnosząc się do oceny skutków podatkowo-prawnych umów zawartych przez Spółkę A z firmą C-A. D., nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, że organy podatkowe przekroczyły swoje kompetencje w tym zakresie. Trzeba mieć bowiem na uwadze fakt, że oceniane w postępowaniu umowy funkcjonują nie tylko w sferze stosunków cywilnoprawnych, lecz są także zdarzeniami podatkowymi o tyle, o ile przepisy prawa podatkowego łączą z odpowiednimi kontraktami skutki podatkowo-prawne. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie obydwie umowy (z [...] i z [...]) miały oddziaływać na istotny element stosunku podatkowo-prawnego, a mianowicie na koszty uzyskania przychodu, przeto obowiązkiem organów podatkowych była ocena tychże umów w zakresie ich faktycznego wpływu na zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych.
Organom oceniającym wspomniane umowy wt kontekście zobowiązaniowego stosunku podatkowo-prawnego nie można postawić zarzutu dowolności i przekroczenia granic zakreślonych w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Postępowanie wyjaśniające dało organom podatkowym dostateczne podstawy do twierdzenia, że umowa z [...] między Spółką A a firmą C-A. D. nie mogła być faktycznie wykonana, skoro - jak potwierdziła kontrola tego podmiotu gospodarczego - firma C-A. D. nie zatrudniała pracowników, sama zaś A. D. pełniła funkcję prezesa D Sp. z 0.0., a nadto wykonywała prace agenta ubezpieczeniowego dla pracowników Spółki A wyjeżdża-
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
jących do Niemiec, a przy tym ciążyło na niej szereg obowiązków wynikających z umowy z [...] (organizacja przewozów pracowników zatrudnionych przez Spółkę A, organizacja przewozów kontrahentów krajowych i zagranicznych Spółki A oraz organizowanie ich pobytu poza siedzibą zleceniodawcy, organizacja opieki socjalnej, włącznie z wypoczynkiem świątecznym w ramach gospodarki ZFŚS Spółki A, techniczne zadania reprezentacji i reklamy).
Dla oceny wykonania przez firmę C-A. D. umowy z [...] istotne jest również i to, że - jak wykazały organy podatkowe - nadzór nad pracownikami Spółki A, świadczącymi usługi dla B, został powierzony konkretnym, imiennie określonym osobom reprezentującym Spółkę A, a także zlecającej usługi firmie B.
Nie można wreszcie pominąć i tego, że strona skarżąca nie wykazała by jej kontrahent, tj. firma C-A. D., faktycznie świadczył usługi objęte umową z [...], a w konsekwencji - by działania zleceniobiorcy miały realny wpływ na przychód uzyskany z realizacji kontraktu łączącego Spółkę A z firmą B.
Trzeba bowiem podkreślić, że w postępowaniu podatkowym istotne znaczenie ma ciężar dowodu okoliczności oddziałujących na zobowiązanie podatkowe, w tym także kosztów uzyskania przychodów. Ordynacja podatkowa ani updop nie regulują problemu ciężaru dowodowego w postępowaniu podatkowym. Jednakże, zarówno judykatura jak i piśmiennictwo zgodne są co do tego, że w myśl ogólnych zasad, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na podmiocie, który z tego faktu wywodzi określone skutki prawne. Jeszcze bardziej przekonująco zasada ta odnosi się do udowadniania poniesionych kosztów uzyskania przychodów. Podatnik, uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu, osiąga ewidentne korzyści, albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu.
Jeżeli więc podatnik chciałby zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki z tytułu usług nadzoru nad swoimi pracownikami, to powinien wykazać, że usługa ta została faktycznie wykonana, zaś jej ocena daje podstawę do stwierdzenia związku przyczynowego między wydatkami na te usługi, a uzyskaniem przychodu. Sam fakt zawarcia umowy i wypłata wynagrodzenia nie są wystarczające do zaliczenia wydatków z tytułu nadzoru nad pracownikami do kosztów uzyskania przychodów. Nie można bowiem nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy oznaczonymi wydatkami a uzyskanym przychodem, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczył sam podatnik, a z ustaleń organów podatkowych wynikają wnioski przeciwne do ogólnie sformułowanych twierdzeń tegoż podatnika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 1996 r., SA/Ka 2015/95k niepublikowany).
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe - nie kwestionując samego faktu zawarcia umowy z [...] - zasadnie wskazały na niepodobieństwo wykonania przez firmę C-A. D. usług objętych tym kontraktem, przywołując dowody, które tworzą logiczną i
7
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
spójną całość. Strona skarżąca zaś - oprócz niepopartego żadnymi dowodami twierdzenia o wpływie nadzoru firmy C-A. D. nad pracownikami Spółki A na wzrost ich wydajności pracy i powiększenie przychodu tejże Spółki z kontraktu zawartego z firmą B - nie wykazała w istocie realnego wykonania wspomnianych usług przez firmę C-A.D., a więc nie podważyła ustaleń organów podatkowych co do niewykonania usług wymienionych w umowie z [...] W takiej sytuacji organy podatkowe, przeprowadzając polemikę
dowodów, nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordy
nacji podatkowej), gdy - zestawiając okoliczności wskazujące na niemożni-
wość wykonania usług przez firmę C-A. D. z gołosłownym
twierdzeniem strony skarżącej o wpływie tychże usług na przychody Spółki
B - wyprowadziły logiczny i zgodny z zasadami doświadczenia
wniosek, że usługi te nie zostały w rzeczywistości wykonane, a w konse-
kwencji wyplata wynagrodzenia z tego tytułu nie może być uznana za koszt
uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop.
Do analogicznego wniosku prowadzą ustalenia organów podatkowych poczynione w związku z umową z [...], w której firma C-A.D. zobowiązała się względem Spółki A m. in. do (§ 1 pkt 1) "organizacji dowozu do pracy i odwozu z pracy pracowników zamiejscowych zatrudnionych przez Zleceniodawcę" (Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe i Usługowe A Sp. z 0.0.). Postępowanie wyjaśniające wykazało, że firma C-A. D. nie wykonywała w
1999 r. takich usług, co potwierdzają wyjaśnienia A. D. Dzia-
łanie zleceniobiorcy w tym zakresie ograniczało się bowiem do wypłaty
pracownikom Spółki A pieniędzy za zakupione przez nich bilety kole
jowe i autobusowe. Wobec poczynionych ustaleń organy podatkowe miały
dostateczne podstawy, by przyjąć, że ujęta w dwunastu fakturach, wysta-
wionych przez firmę C-A. D., łączna kwota [...] "za
wykonanie usług transportowych" nie stanowi u zleceniodawcy, czyli Spół-
ki A, kosztu uzyskania przychodów według art. 15 ust. updop. Sam
fakt zawarcia umowy i wypłata wynagrodzenia także i w tym przypadku nie
są wystarczające do zaliczenia wydatków z tytułu "wykonania usług trans-
portowych" do kosztów uzyskania przychodów, skoro organy podatkowe
niebezpodstawnie zakwestionowały realne wykonanie zleconej usługi,
strona skarżąca zaś nie przedstawiła skutecznego przeciwdowodu.
Nie można także zarzucić organom podatkowym naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej przy ocenie dowodów odnoszących się do kwot 1-[...] i [...] związanych z wydatkami na zakup paliwa do samochodu służbowego [...] (delegacja do Dusseldorfu) i wyjazdem prezesa Spółki A do Hamburga. Jeżeli bowiem organy podatkowe miały do dyspozycji z jednej strony dowody wskazujące, że podróż do Dusseldorfu odbywała się samochodem niemieckiego kontrahenta Spółki A (samochód służbowy był zaś w tym czasie używany w kraju), a także i to, że do Hamburga pojechał inny samochód, aniżeli ujęty w ewidencji Spółki A, natomiast prezes tej Spółki podpisywał w czasie trwania delegacji wystawione wówczas w kraju faktury na zakup paliwa, z drugiej zaś strony dowody w postaci oświadczenia prezesa zarządu i pracownika strony skarżącej przeczące tym faktom, to wobec takiej konfrontacji dowodów organy
8
Sygnatura akt I SA/Wr 3061/01
podatkowe nie uchybiły zasadzie swobodnej oceny dowodów, odmawiając wiarygodności oświadczeniom osób bezpośrednio zainteresowanym rozstrzygnięciem sprawy podatkowej, uznając zaś za wiarygodne w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego takie dowody, jak dokumenty oraz figurujące na nich daty i podpisy. Poczynione ustalenia stworzyły organom podatkowym dostateczne podstawy do wyłączenia zakwestionowanych kwot z kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop.
W kontekście przeprowadzonych rozważań nie można więc podzielić zarzutu strony skarżącej o naruszeniu przez organy podatkowe art. 15 updop oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Zauważyć też trzeba, że na ocenę kwestionowanej decyzji nie ma wpływu zarzut strony skarżącej o wadliwym niewątpliwie powołaniu się organu pierwszej instancji na art. 11 ust. 4 pkt 1 updop, gdyż - wobec wykazanego w postępowaniu podatkowym niewykonania przez firmę C-A. D. umów, które miały być czynnikiem tworzącym koszty uzyskania przychodów u Spółki A -wątek "powiązań o charakterze rodzinnym" (art. 11 ust. 4 pkt 5 i 6 updop) stał się dla rozstrzygnięcia sprawy bezprzedmiotowy.
W takim stanie rzeczy, skoro sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa według art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 tejże ustawy - należało orzec, jak w sentencji.
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło