I SA/Wr 309/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. M. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o odrzuceniu wniosku komornika sądowego w sprawie zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: odmówić zasądzenia kosztów za udzieloną pomoc prawną z urzędu. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu, na jego pełnomocnika został wyznaczony adw. M. L., który zastępował skarżącego przed tutejszym Sądem. Koszty pomocy prawnej udzielonej w tym zakresie zostały przyznane postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. Następnie pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem II instancji. Nie złożył jednocześnie oświadczenia, że koszty nie zostały opłacone w części ani w całości. Mając na uwadze powyższe, wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku wnioskodawcy zastosowanie w tym zakresie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Jednym z warunków przewiedzianych w ww. rozporządzeniu, zgodnie z § 20, jest, aby wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierał oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wyjaśnić trzeba, że brak powyższego oświadczenia nie ma charakteru formalnego, lecz materialny. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09, stwierdzając, iż brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Wniosek w skardze kasacyjnej zawierał wprawdzie żądanie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jednak – co należy podkreślić – przedmiotowe oświadczenie nie może być dorozumiane, lecz wyrażone w sposób wyraźny. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.