I SA/Wr 322/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym podania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia nieruchomości spod egzekucji postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z 14 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę M. S. na wymienione w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W.. Pismem z 29 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego) strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku sporządzenie uzasadnienia, dopełniając czynności dla której termin został ustanowiony. W uzasadnieniu wskazała, że na rozprawie nie mogła być obecna z uwagi na konieczność opieki nad małoletnimi dziećmi i odległość miejsca zamieszkania. O treści orzeczenia strona dowiedziała się telefonicznie. Zaznaczyła, że w okresie ostatnich dwóch tygodni dwójka małoletnich dzieci była chora i wymagała wzmożonej opieki, zatem strona z przyczyn niezawinionych nie miała możliwości złożenia wniosku w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.)., przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o jego przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Postanowienie o przywróceniu terminu bądź odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wskazać należy, że wniosek skarżącej został złożony w ustawowym terminie i że dokonała ona również czynności, co do której wnosi o przywrócenie terminu. Przechodząc natomiast do rozpatrzenia istnienia ustawowych przesłanek przywrócenia terminu wyjaśnić należy, że o braku winy strony w uchybieniu terminu, można mówić jedynie w sytuacji, gdy istniały przeszkody nie do przezwyciężenia tj. takie, których skarżący przy zachowaniu należytej staranności i dołożeniu maksymalnego w danych warunkach wysiłku nie mógł usunąć. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga, więc uprawdopodobnienia braku winy, polegającego na niedołożeniu należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 374/06, lex nr 262725. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie osoby dokonującej czynności. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu – jak wymaga tego art. 87 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, okolicznością taką nie jest, twierdzenie strony o braku możliwości stawiennictwa się na rozprawie z uwagi na konieczność opieki nad małoletnimi dziećmi jak i odległość miejsca zamieszkania, jak również choroba dwójki dzieci wymagająca wzmożonej opieki. Zauważyć należy, że skarżąca, w zawiadomieniu o rozprawie (doręczonym stronie w dniu 14 czerwca 2016 r. – vide zwrotne poświadczenie odbioru k. 18) została w sposób prawidłowy pouczona nie tylko o terminie rozprawy, ale również o przysługujących jej uprawnieniach procesowych, jak i obowiązkach związanych z koniecznością złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Wskazać przy tym należy, że w punkcie 3 pouczeń, wskazane zostało, iż ogłoszenie wyroku oddalającego skargę wyznacza początek biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Była to zatem informacja, którą można było dostrzec na pierwszy rzut oka, a do tego sprecyzowana w sposób jasny, czytelny i nie mogący budzić wątpliwości co do tego, jakie skutki procesowe wiążą się z wydaniem wyroku oddalającego skargę. W świetle powyższego, rzeczą skarżącej należycie dbającej o własne sprawy było dowiedzenie się po planowanym terminie rozprawy (choćby telefonicznie), jakie zapadło na niej rozstrzygnięcie. Podjęcie choćby tej prostej czynności pozwoliłoby skarżącej na otrzymanie stosownych informacji i dokonanie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do uzyskania uzasadnienia wydanego wyroku. Brak takiego działania i uzyskanie takiej informacji telefonicznie dopiero 26 lipca 2016 r. należy natomiast traktować jako brak należytej staranności skarżącej w dbałości o własne sprawy. W konsekwencji świadczy to o braku winy w nieterminowym dokonaniu czynności postępowania, a tym samym nie uzasadnia to przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Nie uzasadnia też przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej opieka strony nad dwójką chorych małoletnich dzieci. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, że nie każda choroba czy niezdolność do pracy, powinna być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie takiej czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 310/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Z przedstawionych przez skarżąca danych, nie wynika aby choroba dzieci i wzmożona opieka stanowiła przeszkodę tego rodzaju, że uniemożliwiały dokonanie w terminie czynności procesowej lub przynajmniej posłużenie się w tym celu osobą trzecią. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie jest czynnością skomplikowaną i nie wymaga osobistego stawienia się w sądzie. Ponadto nie wykazano by powoływana przez stronę przeszkoda była okolicznością wykluczającą możliwości zwrócenia się o pomoc do innych osób. W związku z zaprezentowanymi wywodami argumentacja przedstawiona we wniosku nie dostarcza podstaw do uznania, że strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie powołanych przepisów, orzekł jak w sentencji.