I SA/Wr 3267/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-21

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Janusz Zubrzycki, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata świadczenia z umowy renty, zawartej na okres trzech miesięcy, może zostać odliczona od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli umowa ta nie spełnia wymogów okresowości świadczeń określonych w art. 903 Kodeksu cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa wypłata świadczenia z umowy renty, nawet jeśli umowa została zawarta na określony okres, nie spełnia wymogów okresowości świadczeń określonych w art. 903 Kodeksu cywilnego. W związku z tym, taka umowa nie może być podstawą do odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skargę oddalono na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący wykazali w zeznaniu podatkowym przychód i dochód z działalności gospodarczej. Organ podatkowy zakwestionował część kosztów uzyskania przychodu oraz odliczenie jednorazowo wypłaconej renty na rzecz matki skarżącej, uznając, że nie spełnia ona wymogów okresowości świadczeń z art. 903 KC. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc, że umowa renty spełnia wymogi odliczenia od dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędzia NSA Dariusz Skupień /sprawozdawca/ Protokolant: Aleksandra Madej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005r. sprawy ze skargi M. L.-S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. Ś. z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. W rozpoznawanej sprawie, był następujący stan faktyczny. W złożonym zeznaniu o wysokości wspólnych dochodów małżonków osiągniętych w 1997 roku, Państwo M. L. – S. i P. S. wykazali przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] oraz dochód podlegający opodatkowaniu w wysokości [...]. Organ podatkowy pierwszej instancji w wyniku ponownej analizy materiału dowodowego stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej, (uwzględniając stanowisko Sądu zawarte w wyroku z dnia 13.02.3003r. sygn. akt I S.A./Wr 2044/2000) o kwotę [...]. Za podstawę wyliczenia dochodu przyjął przychód firmy zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym w kwocie [...] oraz koszty uzyskania przychodu w wysokości [...], po skorygowaniu ich o kwotę [...] tj. o wydatki nie mające związku z uzyskaniem przychodu firmy w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 1993r. Nr 90 poz.416 z późn. zm.). Nie uznano także odliczenia od dochodu renty ustanowionej przez Panią M.L. – S. na rzecz matki A. L. w kwocie [...]., która została wypłacona jednorazowo [...]. Wypłacona jednorazowo renta, jak podkreślono, nie spełnia przesłanek z art. 903 kodeksu cywilnego, wobec tego nie podlega odliczeniu od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzją z dnia [...] nr [...] organ podatkowy pierwszej instancji określił małżonkom M. L.- S. i P.S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. w wysokości [...]. Od decyzji tej podatnicy złożyli odwołanie, w którym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zdaniem podatników decyzja organu podatkowego pierwszej instancji została błędnie wydana. Skarżący podnosili iż zaległe zobowiązanie podatkowe z tytułu zawyżonych kosztów uzyskania przychodu w kwocie [...] zostało przez nich uregulowane wraz z należnymi odsetkami, zaś ustanowiona renta, zgodnie z art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlega odliczeniu od dochodu. W umowie renty, jak podnosili podatnicy, zawartej dnia [...] strony ustaliły, że renta zawarta jest na okres październik, listopad, grudzień 1997 lecz wypłacona została jednorazowo w dniu [...]. Renta ta, w ocenie strony, była zatem świadczeniem mającym cechy okresowości (październik - grudzień 1 997r.), a ponadto była kontynuowana w 1998 i 1999 roku. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w rozpatrywanej sprawie dający rentę zobowiązał się w ramach umowy zawartej z dnia [...] do wypłaty renty jednorazowo w dniu [...] w kwocie [...]. Wypłaconej jednorazowo kwoty nie można uznać za rentę w świetle art.903 kodeksu cywilnego, ponieważ brak jest elementu okresowości świadczenia. Wypłacone zatem świadczenie, nie stanowi realizacji celu jakim jest renta i nie może być odliczone od dochodu skarżącej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko takie w przedmiotowej sprawie podzielił Sąd w wyroku z dnia 13.02.2003r. sygn. akt I S.A./Wr 2044/2000. Jednocześnie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji poinformował stronę, iż zgodnie z art.45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1997 r., podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że urząd skarbowy wyda decyzje w której określi inną wysokość podatku. W przedmiotowej sprawie, organ podatkowy po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym stwierdził, iż podatnicy winni uiścić podatek w innej wysokości niż wynikał ze złożonego zeznania. Wobec powyższego zgodnie z cyt. przepisem wydał decyzję w której określił podatnikom należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 rok. Na wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za dany rok podatkowy nie ma wpływu kwota wpłaconego przez stronę podatku lub zaliczki. Dokonane wpłaty zostaną uwzględnione przy wyliczaniu kwoty pozostającej stronie do zapłaty. W złożonej skardze, do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu strona zarzuca, iż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa i wnosi ojej uchylenie w całości. Zdaniem skarżącej zakwestionowana przez organy podatkowe umowa renty zawarta pomiędzy skarżącą M. L.- S., a jej matką podlega odliczeniu od dochodu na podstawie przepisu art. 26 ust.l pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie skarżącej umowa renty spełnia warunki przewidziane dla tego rodzaju świadczenia w art. 903-904kc i jest trwałym ciężarem. Z umowy z dnia [...] wynika, że renta obejmuje okres od [...] do [...]. Wobec braku wymogów ustawowych, precyzujących okresowość świadczeń renty tzn. ograniczeń co do okresu na który powinna być zawarta, okres 3 miesięczny, w ocenie strony, spełnia wymagania art. 903 kc, który pozostawia stronom umowy dowolność kształtowania terminów płatności poszczególnych rat renty. Umowa renty, jak podnosi skarżąca musi mieć przyczynę, a przyczyną tą nie było zabezpieczenie utrzymania mamy będącej rentobiorcą lecz ustanowiona renta stanowiła wsparcie w zakresie leczenia i pielęgnacji. Zdaniem skarżącej ustanowiona renta nie jest rentą o typie alimentacyjnym i wypłacenie jej w jednym miesiącu jednorazowo spełnia w pełni cele tej umowy. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na wniesioną skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. — Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zra./ zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt ł ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności a więc zgodności z prawem zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, sąd rozpoznający skargę uznał że wskazana decyzja nie narusza przepisów prawa. We wniesionej skardze, podatniczka zakwestionowała zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia odnoszącego się do umowy renty. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymagała kwestia czy zawarta przez skarżącą dnia 10 października 1997r. umowa renty, spełniała wymogi z art. 26 ust. 1 pkt 1 obowiązującej w 1997r. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993, Nr 90 poz. 416 z późn. zm.). Pojęcie renty nie jest regulowane przepisami prawa podatkowego, dlatego zachodzi konieczność posłużenia się regulacją kodeksu cywilnego odnoszącą się do tego rodzaju umowy art. 903-907 k.c. Zgodnie z treścią art. 903 k.c, przez umowę renty, jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku. Umowa renty jest umową konsensualną, w której jedna strona zobowiązuje się względem drugiej do oznaczonych świadczeń okresowych. Zobowiązanie jednej strony do świadczeń okresowych stanowi cechę swoistą umowy renty. Świadczenia tego rodzaju polegają na dawaniu w czasie trwania stosunku prawnego okresowych przedmiotów lub pieniędzy i to w ustalonych regularnych odstępach czasu. Świadczenia te nie składają się jednak na pewną określoną z góry całość. Na jej globalny rozmiar wpływa bowiem istotny dla tych świadczeń element czasu. Tym właśnie świadczenia te różnią się od rat świadczenia jednorazowego. (System Prawa Prywatnego - Prawo zobowiązań część szczegółowa tom 8 str. 588) Wydawnictwo C.H.Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2004). Z zawartej umowy renty wynika, że świadczenie zostało spełnione jednorazowo w kwocie [...] w miesiącu grudniu 1997r. Umowa ta nie spełnia więc wymogów umowy renty regulowanej przepisami kodeksu cywilnego albowiem nie była wykonywana poprzez spełnianie okresowych świadczeń. Brak zgodności przedłożonej umowy renty z przepisami kodeksu cywilnego, musi skutkować jej niedopuszczalnością do odliczenia od dochodu, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając więc na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło