I SA/Wr 333/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Katarzyna Radom – sprawozdawca Sędziowie: S.WSA Ireneusz Dukiel Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. o nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ś. ustalił M. M. kwotę zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. W podstawie prawnej przywołano art. 21 i art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 4a, art. 4 ust. 1, art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwałę Rady Miejskiej w sprawie stawek podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, iż wysokość podatku została ustalona na podstawie informacji złożonej przez Skarżącego w dniu [...]r., w związku z najmem lokalu użytkowego w okresie od [...]r. do [...]r. W odwołaniu Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 3 ust.1 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów art. 122, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazał, iż ustawodawca nie wymienił najmu jako przedmiotu opodatkowania a najemcy jako podatnika, odwołuje się natomiast do pojęcia posiadania, które nie jest definiowane na gruncie ustaw podatkowych, w związku z czym zasadne jest zastosowanie definicji zawartej w przepisach prawa cywilnego – art. 336 k.c. W rozpatrywanej sprawie właścicielem lokalu jest Gmina, jego posiadaczem samoistnym - Administracja Budynków Komunalnych A, zaś Skarżący jest posiadaczem zależnym, posiadacz samoistny zaś nie traci posiadania przez to, że oddaje lokal w posiadanie zależne. Skarżący nie jest posiadaczem samoistnym ale zależnym, a nieruchomość użytkowana jest na podstawie umowy zawartej nie z właścicielem ale posiadaczem samoistnym Administracją Budynków Komunalnych A" i to na tej jednostce spoczywa obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. zaskarżone orzeczenie utrzymało w mocy, nie podzielając zarzutów odwołania. W związku ze zmianą przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązkiem podatkowym objęto także posiadaczy lokali użytkowych jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem lokalu (Skarbem Państwa lub Gminą). W rozpatrywanej sprawie wbrew twierdzeniom Strony umowa została zawarta z Gminą, jakkolwiek w jej treści jako stronę wskazano Administrację Budynków Komunalnych obecnie Miejski Zarząd Nieruchomościami. Wskazana jednostka jest zakładem budżetowym Gminy i nie ma uprawnień do zawierania umów najmu we własnym imieniu, co wynika ze statutów ww. jednostek. Niewątpliwe błędnie jest oznaczona strona umowy, nie przesądza to jednak o jej nieważności. Skoro Skarżący posiadał lokal użytkowy stanowiący własność Gminy na podstawie zawartej przez nią umowy najmu, to począwszy od [...]r. był podatnikiem podatku od nieruchomości. Końcowo wskazał organ podatkowy, iż nawet przy uznaniu, że umowa jest nieważna to okoliczność ta nie ma wpływu na opodatkowanie, bowiem podatnikiem jest także podmiot posiadający nieruchomość bez tytułu prawnego. W skardze do Sądu Strona domagała się uchylenia decyzji organu I jak i II instancji zarzucając im naruszenie art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 122, art. 210 § 4, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 126, art. 129, art. 192, art. 200 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu powieliła zarzuty podnoszone już w odwołaniu, ponadto stwierdziła, iż dla zachowania prawa czynnego udziału w postępowaniu winna znać stanowisko organu podatkowego, które organ obowiązany jest sformułować pisemnie, ze wskazaniem na konkretne dowody. W toku postępowania Skarżący złożył stosowne wnioski, jednakże organ wypowiedział się co do nich dopiero w decyzji, uniemożliwiającym samym realizację przysługujących jej uprawnień. Ustalenia organu nie mogą być dla Strony tajemnicą, zaś prawo do wypowiedzi iluzją. Nadto naruszono art. 200 Ordynacji podatkowej na etapie postępowania odwoławczego, wszystko to czyni, iż postępowanie organów podatkowych nie budzi zaufania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpierając zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego wskazało, iż nie zbierało dowodów na etapie postępowania odwoławczego opierając się na dokumentacji I instancji, stad brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie zgodziła się także Strona przeciwna z twierdzeniem, iż istnieje obowiązek zapoznania podatnika z projektem wymiaru decyzji, przywołując w tym zakresie liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na wstępie należy odwołać się do treści art. 3 ust. 1 ustawy zgodnie, z którą podatnikami podatku od nieruchomości są: 1) właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, 2) posiadacze samoistni nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownicy wieczyści gruntów, 4) posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych, które nie stanowią odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego. W stanie faktycznym sprawy, jaki został ujawniony w postępowaniu podatkowym, poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, Skarżący jako najemca lokalu użytkowego jest posiadaczem (zależnym), o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, co implikuje objęcie go obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości. Administracja Budynków Komunalnych A – obecnie Miejski Zarząd Nieruchomościami zawierając umowę reprezentowała, bowiem właściciela, jakim jest jednostka samorządu terytorialnego. Zgodnie z treścią § 3 pkt 8 statutu (stanowiącego załącznik do uchwały nr [...]Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...]r. w sprawie przekształcenia jednostki budżetowej Administracja Budynków Komunalnych A w zakład budżetowy Miejski Zarząd Nieruchomościami) Zarząd był uprawniony jako administrator przedmiotowego lokal użytkowego do zawarcia w imieniu Miasta umowy najmu. Za stronę wynajmującą umowę podpisał Dyrektor Zarządu jako Pełnomocnik Prezydenta Miasta Ś., co znajduje umocowanie w § 4 i 5 statutu oraz w art. 47 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (t.j. z 2001 r. Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie, z którym jednostki organizacyjne gminy, nie posiadające osobowości prawnej, są reprezentowane przez swoich kierowników działających na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd gminy. Tak, więc organy podatkowe słusznie oceniły, iż Skarżący zawarł w istocie umowę najmu z gminą Miasta Ś.. Zarządca będąc pełnomocnikiem Prezydenta działał jedynie jako administrator a nie w imieniu własnym, był, więc pełnomocnikiem gminy (art. 96 Kodeksu cywilnego). W rezultacie, więc zawarta przez Zarząd ze Skarżącym umowa najmu stosownie do art. 95 § 2 Kodeksu cywilnego wywarła skutki bezpośrednio dla reprezentowanej gminy. Powyższe ustalenie oznacza, zatem, że na Skarżącym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, ponieważ w konsekwencji zawarł on umowę najmu z właścicielem nieruchomości, a tym samym została spełniona dyspozycja przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Za bezzasadne należy także uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, uzasadnienie decyzji czyni zadość wymogom przewidzianym w przepisie art. 210 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U, Nr 137, poz. 926 ze zm.). Rozstrzygnięcie przywołuje fakty oraz podstawę prawną na której je oparto. Podobnie odnieść należy się do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego, przez co uniemożliwiono, zdaniem Strony, wypowiedzenie się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Sformułowane w uzasadnieniu skargi wywody nie znajdują najmniejszego uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Nie oznacza to, jak chciałaby Skarżąca, obowiązku zapoznawania podatnika z projektem decyzji i argumentacją, która zostanie w niej podniesiona, przepis stanowi wyraźnie o zebranym materiale dowodowym. Teza ta niejednokrotnie była wypowiadana w orzecznictwie sądów administracyjnych. "Obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego nie nakładają na organ podatkowy obowiązku zapoznania strony z projektem decyzji." (por. wyrok NSA z dnia 3.09.1997 r. sygn. akt SA/ Sz 1764/96; LEX 31990). "Artykuł 10 § 1 k.p.a. nie daje podstaw do stworzenia instytucji zapoznawania strony z projektem przyszłej decyzji, podważałoby to bowiem istotę innej instytucji, jaką są środki zaskarżenia." (por. wyrok NSA z dnia 8.05.1997 r. sygn. akt I SA/Gd 10/96; LEX 30237). Obowiązkiem organu jest wyznaczenie ww. terminu aby Strona mogła zapoznać się z materiałem, nie zaś jak chce Skarżący aby w tym terminie przesłano jej materiał dowodowy wraz z własnym stanowiskiem w sprawie. Przy czym uchybienie normie art. 200 Ordynacji podatkowej (nie kwestionowane przez organ podatkowy) na etapie postępowania odwoławczego nie może stanowić podstawy do uchylenia objętej skargą decyzji. Zgodnie z powołanym na wstępie przepisem z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie każde uchybienie przepisom postępowania skutkuje uchyleniem decyzji, skutek taki wywołuje jedynie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. O istotnym wpływie można mówić w sytuacji, że gdyby naruszenie przepisów nie miało miejsca, to prawdopodobnym było wydanie decyzji o odmiennej treści. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25.04.2005 r. sygn. akt FPS 6/04; ONSAiWSA 2005/4/66; wyrok NSA z dnia 8.11.2001 r. I S A /Gd2015/98; LEX nr 53853). Ponadto jak to stwierdził NSA w powoływanej uchwale niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych stwierdzeń, mając na uwadze, iż spór dotyczył w istocie stosowania przepisów prawa, nie można przyjąć, iż w przypadku zastosowania się Samorządowego Kolegium odwoławczego do treści art. 200 Ordynacji podatkowej zaskarżone rozstrzygnięcie byłoby inne. Dowodu na taką okoliczność nie przedstawił także Skarżący, a zgodnie z orzecznictwem podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji byłaby sytuacja, w której skarżący uprawdopodobniłby istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przez organ odwoławczy obowiązku wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej - a pozbawieniem prawa podatnika do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. (wyrok NSA z dnia 15.05.2003 r. sygn. akt I SA/Gd 199/00 Prz.Podat. 2004/1/43). Z podanych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) oddalił skargę.