I SA/Wr 333/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-07-30

Skład orzekający: Marta Semiczek, Henryka Łysikowska, Maria Tkacz - Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istniały uzasadnione przesłanki do wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w toku postępowania kontrolnego, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zasadnie stwierdziły istnienie obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Na taką obawę wskazywał nie tylko niewielki majątek spółki w zestawieniu z przybliżonymi zobowiązaniami, ale także działania spółki polegające na wyzbywaniu się majątku poprzez przekazywanie znacznych kwot na rachunki osób trzecich, które nie miały związku z działalnością gospodarczą. Sąd podkreślił, że postępowanie zabezpieczające nie wymaga pełnego postępowania dowodowego i wystarczające jest uprawdopodobnienie wysokości zaległości podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka A z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. oraz orzekającą o zabezpieczeniu tych zobowiązań na majątku spółki. Organy podatkowe ustaliły wielomilionowe uszczuplenia podatku VAT, wskazując na nieprawidłowości w rozliczeniach wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa i sprzedaży krajowej. Spółka kwestionowała istnienie przesłanek do zabezpieczenia, zarzucając błędną wykładnię przepisów, brak aktualnych danych o sytuacji majątkowej oraz wadliwe wyliczenie uszczupleń.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie: sędzia NSA Henryka Łysikowska, sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 r. w Wydziale I sprawy ze skargi A spółki z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu tych zobowiązań na majątku spółki oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2014 r. nr [...] określającą A spółce z o.o. z siedzibą we W. przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku tej spółki zobowiązania w podatku od towarów i usług za: - kwiecień 2014 r. w kwocie 2.761.814 zł (po uwzględnieniu wpłat na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego W. w kwocie 333.661 zł z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2014) oraz odsetek za zwłokę w kwocie 86.259 zł; - maj 2014 r. w kwocie 2.262.406 zł (po uwzględnieniu wpłat na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego W. kwocie 276.097 zł z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014 r.) oraz odsetek za zwłokę w kwocie 51.446 zł. Określenia przybliżonej kwoty zobowiązań oraz orzeczenia o zabezpieczeniu Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał w toku kontroli prowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i w związku z sygnalizacją tego organu o stwierdzonych nieprawidłowościach. Organ I instancji wskazał, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie hurtowej sprzedaży paliw i produktów naftowych, tj. sprzedaż oleju napędowego na podstawie koncesji Urzędu Regulacji Energetyki z 19 kwietnia 2014 r. W okresie od [...] kwietnia do [...] maja 2014 r. Spółka nabyła w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (dalej: WNT) paliwo od: B z Cypru i C z Niemiec łącznie za kwotę 3.729.837 zł, co potwierdzono danymi z systemu VIES. Ustalono także, że Spółka uiściła podatek akcyzowy i opłatę paliwową w kwocie 8.654.500 zł z tytułu wprowadzenia na teren Polski, w ramach WNT, 5.933.754 litrów oleju napędowego. Opierając się na cenach hurtowych oleju napędowego D na dzień [...].04.2014 r. (tj. 4,126 zł /litr) przyjęto, że Spółka uzyskała z tytułu sprzedaży za kwiecień i maj 2014 r. przychód w kwocie 24.482.669 zł (5.933.754 litów x 4,126 zł). Natomiast w deklaracjach VAT -7 Spółka wykazała łącznie zakupy krajowe w kwocie 21.885.040 zł. Przy założeniu, że Spółka dokonała sprzedaży paliw nabytych w kraju po cenie ich zakupu oraz doliczając wyliczony przychód za sprzedaży paliw nabytych wcześniej w ramach WNT, organ podatkowy przyjął, że przychód Spółki w kwietniu i maju 2014 r. wyniósł łącznie 46.367.709 zł (tj. 24.482.669 zł + 21.885.040 zł). Podczas, gdy w deklaracji VAT-7 za kwiecień i maj 2014 r. Spółka wykazała łącznie przychód ze sprzedaży krajowej w kwocie 24.523.276 zł. Stąd organ podatkowy wyprowadził wniosek, że w okresie kwietnia i maja 2014 r. w Spółce wystąpiły wielomilionowe uszczuplenia podatku VAT, tj. w kwocie 5.024.220 zł (46.367.709 zł – 24.523.276 zł) X 23%. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził ponadto, że wg Dyrektora UKS zakupy krajowe wykazane przez Spółkę w deklaracji VAT-7 za kwiecień i maj 2014 r. w kwocie 21.885.040 zł oraz związany z nimi podatek naliczony (5.033.559 zł) nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Z ustaleń organu kontroli wynika bowiem, że Spółka prawdopodobnie pozorowała prowadzenie działalności gospodarczej i brała udział w "karuzeli podatkowej", a także wystawiała faktury niepotwierdzające rzeczywistych czynności gospodarczych. Organ I instancji wyliczył kwoty uszczuplenia za kwiecień 2014 r. w wysokości 3.095.475 zł i za maj 2014 r. w wysokości 2.538.503 zł (łącznie 5.024.220 zł). Wyjaśnił też, że majątek Spółki jest znikomy w porównaniu z przewidywanymi uszczupleniami podatkowymi. Według danych z bilansu Spółki za okres od [...].11.2012 r. do [...].12.20013 r. łącznie wszystkie aktywa Spółki wynosiły 45.035,45 zł. Ponadto w okresie tym wystąpiła strata z działalności gospodarczej w kwocie 5.281,90 zł (przy kosztach podatkowych 4.063,82 zł), a kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000 zł i został już wykorzystany na pokrycie straty z działalności gospodarczej. Z okoliczności tej organ I instancji wywiódł, że wstąpiła przesłanka do orzeczenia o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, gdyż zachodzi obawa, iż Spółka, z uwagi na niewielki majątek, nie będzie w stanie dobrowolnie uregulować zobowiązań w tak znacznej kwocie. Jako podstawę prawną organ I instancji powołał art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: O.p.). W odwołaniu Spółka wnosiła o uchylenie decyzji z uwagi na rażące naruszania prawa materialnego (tj. art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 oraz §4 pkt 2 O.p.) przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 121, art. 122, art. 124, art. 180, art. 181 §1 O.p.). Uzasadniając zarzuty, Spółka wskazała, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki zastosowanie instytucji zabezpieczenia, gdyż Spółka nie posiada zaległości podatkowych, a także nie dokonuje czynności polegających na wyzbywaniu się majątku. Ponadto organ podatkowy, dokonując analizy sytuacji finansowej Spółki, opierał się na danych aktualnych za dzień [...] grudnia 2013 r., które nie były już aktualne w dacie podejmowania decyzji, pominięto dokumenty przedłożone w toku kontroli pozwalające na ustalenie aktualnego stanu majątku Spółki. Spółka kwestionowała też sposób wyliczenia uszczuplenia budżetowego przez brak uwzględnienia nabyć wewnątrzwspólnotowych oraz sposobu ewidencjonowania zarówno po stronie zakupu jak i sprzedaży, także analizę zdarzeń gospodarczych, których skutki zostały uwzględnione w deklaracji VAT-7. Kwestionowano także przyjęcie ceny oleju napędowego na podstawie cen stosowanych przez D. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji. Na wstępie wyjaśnił, że zabezpieczenie jest instytucją, której celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Jest to w istocie postępowanie pomocnicze w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Poza zakresem postępowania w sprawie zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego jest ocena dowodów, które będą stanowiły podstawę przyszłych merytorycznych rozstrzygnięć. Przedmiotem analizy w tym postępowaniu są przede wszystkim okoliczności uzasadniające zastosowanie tej instytucji. Kwestia określenia przybliżonej kwoty zobowiązania ma charakter marginalny, bowiem z treści decyzji o zabezpieczeniu musi wynikać, w jaki sposób została ustalona przybliżona kwota zobowiązania podatkowego. Organ w ramach tego postępowania nie bada poprawności ustaleń organu I instancji (organu kontroli) nie analizuje i nie ocenia dowodów zebranych w tym zakresie, tym bardziej nie prowadzi postępowania dowodowego w tym zakresie. Te kwestie są bowiem przedmiotem postępowania zmierzającego do określenia kwoty zobowiązania. Z tych powodów organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących ustaleń dokonanych w toku kontroli oraz oceny stwierdzonych nieprawidłowości w ramach postępowania kontrolnego, przedstawił jedynie sposób wyliczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r., który jest identyczny jak przedstawiony przez organ I instancji. Odnosząc się do kwestii zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu, tj. istnienia przesłanek uzasadniających obawę niewykonania zobowiązań w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r., organ odwoławczy stwierdził istnienia tych przesłanek. Wskazał, że ustalenia w tym zakresie opierały na dokumentach finansowych złożonych przez Spółkę za ostatni okres rozliczeniowy, tj. od [...] listopada 2012 – [...] grudnia 2013 r. Z bilansu za ten okres wynika, że Spółka posiada łącznie aktywa w wysokości 45.035,45 zł. W okresie tym wystąpiła też strata z działalności gospodarczej w kwocie 5.281,90 zł (przy poniesionych kosztach uzyskania przychodów w kwocie 4.063,82 zł), a kapitał zakładowy Spółki wyniósł 50.000 zł i został już wykorzystany na pokrycie straty z działalności gospodarczej. Organ odwoławczy stwierdził, że w tych okolicznościach uwzględniając, że kwota uszczuplenia budżetowego wynosi ponad 5.000.000 zł, to nawet przy założeniu, że Spółka będzie chciała uregulować dobrowolnie swoje zobowiązania, nie będzie w stanie pokryć nawet 1/100 tego zobowiązania z posiadanego majątku. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że organ I instancji nie analizował bieżącej sytuacji finansowej Spółki, gdyż decyzję wydano [...] września 2014 r. a analizowane dane pochodzą z [...] grudnia 2013 r., organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji opierał się na najświeższych dokumentach złożonych przez Spółkę. Ponadto na tym etapie posługiwanie się danymi, które do końca roku podatkowego mogą uleć zmianie nie dawałyby rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej Spółki. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że jak wynika z akt sprawy (rejestr zakupu pojazdów) Spółka w maju 2014 r. nabyła 4 pojazdy, tj. motocykle: E XL 1200X rok prod. 2011, E FXCW rok prod. 2009 oraz E FLSTC rok prod. 2008 oraz samochód osobowy F C320 rok prod. 2008. Łączna wartość tych pojazdów, jak wynika z ewidencji Spółki wyniosła 424.480 zł, innych składników majątku nie wykazano. Także wartość tych pojazdów, zdaniem organu odwoławczego, przy założeniu, że pozostaną w majątku Spółki, nie pozwoli na pokrycie kwoty przewidywanego uszczuplenia. Dalej organ odwoławczy wskazał, że przesłanką, która może uprawdopodobnić, iż zobowiązanie podatkowe objęte postępowaniem nie zostanie wykonane, jest wyzbywanie się przez podatnika majątku. Przy czym, wg organu podatkowego, wyzbywanie się majątku to nie tylko wyzbywania się składników majątku ruchomego czy nieruchomości, ale także przekazywanie bezpodstawne innym podmiotom środków finansowych pozostających w dyspozycji podatnika. Z ustaleń Dyrektora UKS (pismo z dnia [...].12.2014 r.) wynika, że Spółka przekazuje na rachunki bankowe innych osób niebędących członkami zarządu, wspólnikami, ani kontrahentami znaczne kwoty, które nie znajdują pokrycia w zawartych przez Spółkę umowach, czy dokonanych transakcjach gospodarczych. W dokumentacji Spółki brak jest dowodów potwierdzających takie zdarzenia. W ocenie organu odwoławczego, także te działania zmierzają do utrudnienia egzekucji zobowiązań objętych postępowaniem. Ponadto z akt sprawy wynika, że Spółka prawdopodobnie tylko pozorowała prowadzenie działalności gospodarczej, brała udział w "karuzeli podatkowej" i wystawiała faktury które nie potwierdzały rzeczywistych czynności gospodarczych. Taka działalność Spółki uaktywniła się z chwilą zmiany Prezesa Zarządu Spółki, którym został P. M., który występuje jako osoba uczestniczącą w postępowaniu dotyczących popełniania tzw. przestępstw karuzelowych w innych podmiotach gospodarczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A spółka z o.o. we W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając : - rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 § 1, § 2 pkt 2 § 4 pkt 4 O.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego jeśli zachodzi uzasadniana obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą udaremnić egzekucję w sytuacji, kiedy takie okoliczności faktyczne i prawne nie wystąpiły, a określone wysokości zobowiązania oparte zostały na domniemaniu, a nie o faktycznie przeprowadzone postępowania w oparciu o dowody źródłowe i zgromadzonym materiał; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 122, art. 124, art. 180, art. 181 § 1 O.p. przez brak zgromadzenia materiału dowodowego, nie oparcie się o stan faktyczny i prawny, brak dowodów w sprawie, określenie i ustalenie wysokości zobowiązania bez zgromadzenia dowodów niezbędnych do wyjaśniania sprawy w zakresie co najmniej przybliżonym do stanu faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy podatkowe nie wykazały istnienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zabezpieczającej, w szczególności nie wykazały, że Spółka trwale nie reguluje zobowiązań publicznoprawnych oraz, że dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję, nie wykazały też innych przesłanek, które uprawdopodabniają niewykonania w przyszłości zobowiązań podatkowych. Ponadto wskazano, że dokonując oceny sytuacji majątkowej Spółki organy opierały się na nieaktualnych danych, bowiem decyzję wydano [...] września 2014 r. a podstawą oceny był bilans na dzień [...] grudnia 2013 r. Zakwestionowano też sposób ustalenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r., zarzucając: - brak podstaw do kwestionowania ceny sprzedaż i zakupu oleju napędowego, - przyjęcie założenia, że na terenie kraju Spółka dokonywała zakupu oleju napędowego; - dokonanie szacowania sprzedaży niezaewidencjonowanej. Zarzucono też, że bezpodstawnie organy podatkowe przyjęły, iż transakcje w których Skarżąca uczestniczyła były elementem transakcji karuzelowych, brak bowiem w tym zakresie dowodów, a oceny opierają się wyłącznie na domysłach. Za nieuzasadnione skarżąca uznała wiązanie stwierdzonych nieprawidłowości i nagłego wzrostu obrotów Spółki z osobą obecnego prezesa Zarządu Spółki, który ma miejsce zamieszkania za granicą, podczas gdy koncesje na sprzedaż paliw Spółka uzyskała [...] kwietnia 2014 r. Ponadto skarżąca podniosła, że ustalenie będące podstawą decyzji nie mogły wynikać z prawidłowo przeprowadzonej kontroli bowiem nie opierały się na ewidencji podatkowej Spółki, dokumentach źródłowych, które Spółka dostarczyła, ale opierały się na błędnych ocenach kontrolujących w istocie na treści wniosku Dyrektor UKS. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii istnienia przesłanek do wydania decyzji zabezpieczającej oraz prawidłowości przeprowadzenia postępowania poprzedzającego jej podjęcie. Stosownie do art. 33 §1 O.p. zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W takim postępowaniu organ podatkowy musi wykazać ponad wszelką wątpliwość istnienie jednoznacznych przesłanek uzasadniających zastosowanie zabezpieczenia (por. wyrok NSA z dnia 13.01.1998 r. sygn. akt III SA 1112, Legalis; wyrok z dnia 13.10.1994 r. sygn. akt SA/Po 1599-1600/94, POP 1996/5/153) i wskazać w uzasadnieniu decyzji wyraźną przyczynę ustanowienia zabezpieczenia oraz konkretne dowody uzasadniające to zabezpieczenie. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 2 O.p., zabezpieczenia w wymienionych wyżej okolicznościach można dokonać także w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji organ podatkowy, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania, określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 4 O.p.). Należy zaznaczyć, że zasadniczym celem postępowania zabezpieczającego nie jest przymusowy pobór podatków (to jest istotą postępowania egzekucyjnego), a zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których wysokość na tym etapie nie jest jeszcze znana. Pomimo ciążącego na organach obowiązku uprawdopodobnienia, że zaległość w określonej w sposób przybliżony wysokości istnieje, postępowanie to nie ma charakteru zastępczego wobec postępowania wymiarowego. Z tych względów nie przeprowadza się w jego ramach pełnego postępowania dowodowego. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny, tj. wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Przy czym nie jest to kwota rzeczywiście obciążającego podatnika zobowiązania, faktyczną kwotę zobowiązania określa bowiem dopiero decyzja wymiarowa. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi też do wykonania zobowiązania, gdyż zgodnie z art. 33a § 1 O.p., decyzja o zabezpieczeniu wygasa po wydaniu decyzji wymiarowej, takie postępowanie daje jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29.11.2011 r., sygn.. akt I SA/Gd 986/11 - dostępny CBOSA - www.cbois.nsa.gov.pl). Decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji o zabezpieczeniu ma zatem obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Pojęcie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane nie zostało zdefiniowane. Zdarzenia wymienione w przytoczonym art. 33 § 1 O.p., (tj. trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję) są jedynie przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej. Oznacza to, że organ podatkowy może także przytoczyć inną argumentację i wykazywać inne okoliczności, które w jego ocenie, na gruncie konkretnej sprawy, będą wskazywać na wystąpienie obawy niezapłacenia podatku przez podatnika, uzasadniającej zastosowanie instytucji zabezpieczenia. Należy też przypomnieć, że ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnej sprawie ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego. Wskazuje na to użyty w art. 33 § 2 O.p. zabezpieczenia (...) można dokonać. Zwrot ten, z uwzględnieniem szczególnej funkcji analizowanej instytucji prawa podatkowego, sprowadzającej się do ochrony interesów wierzyciela publicznoprawnego, stanowi podstawę formułowania w orzecznictwie sądowym tez takich jak w wyroku NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1791/09 (opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w świetle którego "w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd o nie stawianiu zbyt wysokich wymagań organom podatkowym przy stosowaniu przesłanek zabezpieczenia (...). Zgodnie bowiem z celem tej instytucji dominuje troska o interes wierzyciela". Pozostawienie rozstrzygnięcia uznaniu organu podatkowego nie oznacza dowolności działania, powinno ono być bowiem oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Treść art. 33 § 1 O.p. wyraźnie stanowi bowiem o "uzasadnionej obawie", a więc takiej, która ma swoje źródło. Nie może ona być domyślna, ale powinna być uprawdopodobniona w sposób jasny i czytelny dla podatnika. W niniejszej sprawie rozstrzygając o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego organy podatkowe, zwłaszcza organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zasadnie stwierdził, iż istnieje obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Wskazuje na to nie tylko nieznaczny, w zestawieniu z wysokością przybliżonych zobowiązań podatkowych, majątek Spółki, ale także wyzbywanie się przez Spółkę majątku. W zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano sytuację majątkową Spółki poprzez odniesienie się do danych wynikających z bilansu za okres od [...] listopada 2012 r. do [...] grudnia 2013 r. oraz do majątku (4 pojazdy), którego nabycie Spółka ujawniła w rejestrze zakupu a maj 2014 r., zestawiając ten majątek z przybliżoną kwota zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług z kwiecień i maj 2014 r. Z zestawienia tego w sposób jednoznaczny wynika, że majątek Spółki pozwalał na pokrycie nieznacznej części zobowiązania. Wysokość przybliżonej kwoty zobowiązania za kwiecień i maj 2014 r. wyliczono bowiem łącznie na kwotę 5.024.220 zł, zaś aktywa Spółki na koniec 2013 r. (wg bilansu) wynosiły 45.035,45 zł, a nabyte pojazdy łącznie przedstawiały wartość 424.480 zł. Wbrew zarzutom skargi, dane dotyczące majątku Spółki były danymi aktualnymi na dzień wydania decyzji. Zauważyć też należy, że mimo kwestionowania przyjętej przez organy podatkowe wartości majątku, Spółka nie przestawiła innych danych, wskazujących na posiadanie majątku o wyższej wartości niż przyjęto to w zaskarżonej decyzji. Nie można też pominąć, przy ocenia czy wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie decyzji zabezpieczającej, powołanego przez organ odwoławczy wyzbywania się przez Spółkę majątku, przez przekazywanie znacznych kwot na rachunki bankowe osób, które nie są członkami zarządu Spółki, wspólnikami, ani kontrahentami Spółki. Na takie działania zwrócił uwagę organ kontroli skarbowej (pismo z dnia [...].12.2014 r.) po analizie obrotów na rachunku Spółki. Przekazane przez Spółkę kwoty nie znajdują pokrycia w zawartych przez Spółkę umowach, czy transakcjach gospodarczych Spółki. Zasadnie organ odwoławczy wskazał na wyzbywanie się majątku poprzez przekazywanie środków pieniężnych, gdyż majątek Spółki tworzą nie tylko rzeczy ruchome, czy nieruchomości, ale także środki pieniężne. Ponieważ z ustaleń organów kontroli skarbowej wynikało, że przekazywanie środków pieniężnych nie jest związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, gdyż nie są to płatności z tytułu zakupów, czy wypłata należności dla wspólników albo płatności z tytułu zawartych umów, zasadnie przyjęto, że takie działania mogą wywołać uzasadniona obawę, że zobowiązania Spółki nie zostanie wykonane. W szczególności, że majątek w postaci kapitału Spółki i środków trwałych jest niewielki. Należy też wskazać, że z zebranych przez organ kontroli skarbowej dowodów, wykorzystanych w postępowaniu zabezpieczającym, wynika, iż Spółka mogła pozorować prowadzenia działalności gospodarczej, uczestnicząc w tzw. "karuzeli podatkowej" i wystawiała faktury nie potwierdzające rzeczywistych czynności gospodarczych (pismo Prokuratury Okręgowej w P. Wydział VI ds. Przestępczości Gospodarczej z dnia [...].10.2014 r. sygn. akt [...] – str. 183-184 akt administracyjnych oraz pismo Prokuratury Okręgowej we W. z dnia [...].11.2014 r. sygn. akt [...] – str. 174-175 akt administracyjnych). Przywołane ustalenia, wskazują, że organ podatkowy dowiódł istnienia uzasadnionej obawy niewykonania przez Spółkę określonych w przybliżeniu zobowiązań podatkowych (kwiecień i maj 2014r r.), co jest wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 33 § 1 O.p. W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut wadliwego określenia przybliżonej kwoty zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r., w szczególności brak dowodów umożliwiających określenie przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, jest postępowaniem odrębnym od postępowania kontrolnego, czy postępowania wymiarowego zmierzającego do określenia stronie zobowiązania podatkowego. Jest ono w istocie postępowaniem posiłkowym w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Nie jest więc zasadnym szczegółowe rozpatrywanie, czy organ podatkowy I instancji prawidłowo zakwestionował deklarowane przez skarżącego kwoty przychodów i kosztów uzyskania przychodów. Wystarczy, aby organ podatkowy zaprezentował rzetelne wyliczenia, na podstawie których określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego. Wyliczenia te znalazły się w decyzji organu I instancji, jak i organu odwoławczego. Podstawą tych ustaleń, wbrew twierdzeniom Spółki, były nie oceny czy opinie kontrolujących Spółkę, ale zebrany materiał dowodowy, na który składając się, znajdujące się w aktach sprawy, rejestry zakupu Spółki, faktury zakupu, umowy sprzedaż, informacje o zakupach z systemu VIES, informacje dotyczące udziału w "karuzeli podatkowej". Prowadzenie szerszego postępowania dowodowego odnośnie wymiaru podatku na etapie postępowania zabezpieczającego jest przedwczesne. Decyzja zabezpieczająca nie zastępuje bowiem decyzji wymiarowej i uprawdopodabnia jedynie wysokość zaległości podatkowej. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia przepisów procesowych w zakresie gromadzenia dowodów. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że organy podatkowe uzasadniły przyczyny podjęcia decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło