I SA/Wr 336/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wraz z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniósł o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że obecnie utrzymuje się z drobnych prac dorywczych, które nie mają charakteru stałego. Prace są niskopłatne, uzyskane z nich środki wystarczają na skromną egzystencję. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że mieszka wspólnie z żoną i dwojgiem dzieci w wieku szkolnym. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, że z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową, dzieci pozostają na jej utrzymaniu. Skarżący nie posiada wiedzy na temat aktualnego stanu majątkowego żony i jej zarobków. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), doręczone na adres Kancelarii pełnomocnika, wniesiono dwukrotnie o przedłużenie terminu do dopełnienia nałożonego obowiązku. Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie nadesłano żadnej odpowiedzi na powyższe wezwanie. Wobec powyższego wskazać należy, że podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić trzeba, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem niezbędnego utrzymania własnej rodziny. Przytoczona wyżej regulacja stanowi bowiem odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale wręcz formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego ( Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy informacje udzielone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. Tymczasem wnioskodawca, wezwany w oparciu o powołany wyżej przepis, nie nadesłał żadnych dokumentów ani dodatkowych informacji, które pozwoliłyby wyjaśnić w pełni sytuację finansową jego rodziny, a tym samym jego faktyczne możliwości płatnicze. Dodać tylko wypada, iż w procesie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy bez znaczenia pozostaje, czy wnioskodawca pozostaje w rozdzielności majątkowej z małżonkiem. Istotne jest, że wszyscy członkowie rodziny mieszkają wspólnie, a tym samym partycypują w wydatkach związanych z utrzymaniem jednego gospodarstwa domowego. Inaczej bowiem finansowane jest gospodarstwo jednoosobowe, inaczej kształtują się koszty utrzymania w sytuacji, gdy kilka osób mieszka wspólnie, a nadto każda z nich uzyskuje mniejsze lub większe dochody. Poza tym, niezależnie od ustanowionego majątkowego ustroju małżeńskiego, małżonkowie obowiązani są do wzajemnego wsparcia i udzielania sobie pomocy, co wynika z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W związku z powyższym nie było jakichkolwiek podstaw do oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, co uzasadnia stwierdzenie, iż nie wykazał on zasadności swojego żądania. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.